T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/326 Esas - 2025/271
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/326 Esas
KARAR NO : 2025/271
.................
.................
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/05/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 29/12/2021 tarihinde; 1 adet ... marka Ahp Mm10 KW Model Isı Pompası, 1 adet ... marka 61441 model Bulaşık Makinesi, 1 adet ... marka 270531 EL model Buzdolabı, 1 adet ... marka 7100 M model Çamaşır makinesi, 1 adet ... marka GLS 640 V..........CH Siyah ocak satışına ilişkin anlaşma yapıldığını ve satış tarihindeki ürün bedelinin (KDV Dahil) davalıya ödendiğini, davalı şirket tarafından satın alınan ürünlerin satım tarihinden itibaren 60 gün içinde müvekkili şirkete teslim edileceği yönünde taahhütte bulunulduğunu ve bu hususun satıcı firma ...tarafından imzalanan "satış sözleşmesi"nde de açıkça belirtildiğini, davalı şirketten sipariş edilen bulaşık makinesi, buzdolabı, çamaşır makinesi ve ocağın müvekkili şirkete sözleşmede belirtilen süre içerisinde müvekkilinin "Atak............................man-Muğla" adresine teslim edilmek üzere "Üç Piramit İnşaat - Ege Ma.........................../MUĞLA" adresine teslim edildiğini, ancak yine aynı tarihte aynı yere teslim edilmesi gereken 1 adet ... marka Ahp Mml0 KW Model Isı Pompasının, 60 günün dolmasından sonra müvekkili şirketin defalarca kez talep etmesine rağmen uzun bir süre teslim edilmediğini, nitekim 1 adet ... marka Ahp Mm10 KW Model Isı Pompası teslimine ilişkin olarak sevk irsaliye faturası da bulunmadığını, teslim borcunun yerine getirilmemesi sebebiyle müvekkili şirketin mağduriyet yaşadığını, piyasadan ikinci kez temin etmeye çalıştığı satışa konu ürünün alış bedelinin oldukça yüksek olduğunu tespit ettiğini ve yapılan piyasa araştırmasında ve davalı şirket tarafından müvekkiline gönderilen "Isı Pompası Fiyat Sirküleri Temmuz 2023" başlıklı teklif çizelgesinde satışa konu ürünün "1-20 Adet" arasındaki bedelinin 3.915 USD (Amerikan doları) olduğunun görüldüğünü, Whatsapp mesaj kayıtlarında görüleceği üzere davalı şirket ile defalarca kez iletişime geçildiğini ve ürünün tesliminin talep edildiğini ancak sonuç alınamadığını, belirlenen sürede teslimatın yapılmaması nedeniyle taraflar karşılıklı olarak sözleşmeyi feshederek "ürün iade bedeli" hakkında görüştüğünü, aradan geçen zaman ve kur farkı hasebiyle müvekkili şirketin emsal ısı pompası bedel karşılığını talep ettiğini ancak davalı tarafça bu durumun kabul görmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin önce ... 25.Noterliği'nin 09/08/2023 tarih ve 12597 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı ile arasındaki sözleşmeyi son erdirdiğini bildirdiğini, ancak ihtarnamenin davalı şirketin faturada yer alan adresine bila tebliğ edildiğini, akabinde 31/08/2023 tarih ve 13440 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirketin son MERSİS adresi olan adrese tebligat yapılmasının talep edildiğini ancak bu tebligatın da bila döndüğünü, ihtarnamenin davalı şirketin son MERSİS adresine de tebliğ edilememiş olması nedeniyle bu defa Tebligat Kanunu 35.maddeye göre tebligat yapılmasının talep edildiğini ancak noter kanalı ile Tebligat Kanunu 35.maddeye göre tebligat yapılamaması nedeniyle ihtarnamenin 3.kez tebliğe çıkarılmasının mümkün olmadığını, davalı şirkete gönderilmeye çalışılan ihtarname fatura adresine tebliğ edilememişse de 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 117. maddesindeki açık hüküm gereğince teslim tarihi belirtilmesine karşın sözleşmenin düzenlenmesinden 60 gün sonra eksik ürün teslimi yapılması nedeniyle davalı şirket ihtara gerek kalmaksızın 1 adet ... marka Ahp Mm10 KW Model Isı Pompası teslimatı yönünden temerrüde düştüğünü, 6098 — sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. Maddesinde ise “Seçimlik haklar:MADDE 125 - Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtigini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden dogan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir" düzenlemesinin yer aldığını, bu kapsamda müvekkili şirket yetkilisi ... adına eşi ... tarafından piyasa araştırması yapıldığını ve 08.08.2023 tarihinde ... Mühendislik ve Pazarlama A.Ş.'den "emsal ısı pompası satış fiyatı" nın KDV dahil (nakliye ve işçilik hariç) 115.000,00-TL olduğu hakkında bilgi sahibi olunduğunu, ilgili yasal düzenleme çerçevesinde 22.09.2023 tarihinde "29.12.2021 tarihinde borçludan alınan 1 adet ... Ahp Mm10 KW Model ısı pompasının teslim edilmemesi sebebiyle ifadan ve gecikme tazminatından vazgeçerek ürünün ödeme tarihindeki güncel değeri üzerinden tazmini ile faiz ve masraf talebidir." açıklaması ile müvekkilinin uğramış olduğu bu maddi zararın tazmini adına ... 5.Genel İcra Müdürlüğü 2023/24079 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı şirket tarafından borca itiraz edildiğini, borca itirazın iptali adına 25/12/2023 tarihli 2023/153588 numaralı arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını, yukarıda sayılan nedenlerle; Davalı/ borçlunun aleyhine açılmış ... 5.Genel İcra Müdürlüğü 2023/24079 E. Sayılı Dosyasına ilişkin İTİRAZININ İPTALİ İLE TAKİBİN DEVAMINA; Davalı/ Borçlunun takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere İCRA İNKAR TAZMİNATINA mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hak düşürücü süre içinde dava açmadığını ve takip yapmadığını; Davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının talep ettiği alacağın, gerek takip tarihinde gerekse dava tarihinde LİKİT ve MUACCEL olmadığını , davaya bakma görevi TÜKETİCİ mahkemesine ait olduğunu, mahkemenin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini, hukuk tekniği bakımından satıcı tarafın TACİR, alıcı tarafın tüzel kişi olmakla birlikte TÜKETİCİ olduğunu, sipariş formunun sözleşme olarak kabulü mümkün olmadığından teslim tarihi ve teslim yerinin davacı alıcı tarafından ayrıca yazılı olarak belirtilmesi gerekirken, belirtilmediğini, davalı için borçlunun temerrüdü söz konusu olmadığını, bilakis alacaklı "alacaklının temerrüdü "nün söz konusu olduğunu, kendi kusuru ile mütemerrit olan kimsenin karşı taraftan zararının tazminini talep edemeyeceğini, alacaklı için temerrüt söz konusu ise sipariş ettiği ürünün yenisini veya güncel değerini talep edemeyeceğini , alacaklı adres bildirme sorumluluğunu ihlal ettiği için ürünü davalının adresinde teslim almak mecburiyeti bulunduğunu ve bu güne kadar sürekli adres bildirmekten ve ürünü tesellüm etmekten kaçınarak parasının ödenmesi çabasına giriştiğini; Öncelikle hak di süre, zamanaşımı ve aktif husumet yokluğu nedenleri ile davanın usulden reddine; Davalı satıcı temerrüde düşürülmediğinden davacının her türlü faiz talebinin reddine; Davacı "alacaklının temerrüdü"ne düştüğünden AVANS faizi talebinin reddine; Likit ve muaccel olmayan alacaklar için icra takibi yapılması mümkün olmadığından davanın İTİRAZIN İPTALİ davası olarak görülemeyeceği nazara alınarak davanın reddine, Red mümkün olmayacak ise bu defa "alacak davası" olarak görülerek İNKAR TAZMİNATI talebinin Reddine; Alıcının cayma hakkı olmamakla birlikte, hem cayma hakkını kullanıp hem de TİCARİ-AVANS faizi talep edemeyeceğini, zira cayma ile birlikte alacağın "adi alacak"a dönüştüğünü; Davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
... 25. Noterliği'nin 12597 ve 13440 yevmiye numaralı ihtarnameleri, ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/24079 Esas sayılı dosyası, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın, alım - satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli olduğu, davacı tarafça iddia edildiğine göre taraflar arasında yazılı sözleşme bulunduğu, davalının kabulüne göre ise sipariş talebi üzerine ısı pompası alımı hususunda tarafların anlaştığı, davacının alıcı davalının ise satıcı olduğu, davacı tarafça ısı pompası bedelinin davalıya gönderildiğinin ancak davalı tarafça malın davacıya teslim edilmediğinin ihtilaflı olmadığı, aradaki ihtilafın davalı tarafça malın davacıya teslim edilmemesinden davacının sorumlu olup olmadığı, alıcının temerrüdünün koşullarının bulunup bulunmadığı, malın teslim edilmemesi nedeniyle davacının zararının oluşup oluşmadığının, davacı tarafça söz konusu mal alım satımı ile ilgili olarak ürünün teslim edilmemesi nedeniyle ürünün güncel değeri üzerinden tazmini, faiz ve masraf talebinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan 24/09/2024 tarihli ön inceleme duruşması ara kararı gereğince dosyamız, bir mali müşavir, bir nitelikli hesap ve bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan ve dosyamıza sunulan 28/02/2025 tarihli raporda özetle; " Sahibi lehine delil özelliğine haiz taraf yasal defter kayıtlarına göre; davalı tarafından davacı adına tanzim edilen 29/12/2021 tarih AB..........92 no.lu 54.953,00 TL tutarlı fatura bedelinin davacı tarafından davalı yana ödendiği, bahse konu faturadan dolayı taraflar arasında borç/alacak ilişkisi bulunmadığı; Satıcı firmanın imza ve kaşesinin yer aldığı 29.12.2021 tarihli Satış Sözleşmesi'nde, malzeme teslim süresinin 60 gün ve uyuşmazlığa konu ... AHP MM 10 kW ısı pompasının 1 adedinin fiyatının KDV dahil 38.000,00 TL olduğu; Taraflar arasındaki WHATSAPP yazışmalarından, davaya konu ısı pompasının Merve Hanım adına 04.02.2023 tarihinde davalı şirketin deposuna geldiği; Davalı tarafça malın davacıya teslim edilmemesinden davacının sorumlu olmadığı; Isı pompasının teslim edilmemesi nedeniyle davacının kur artışına bağlı olarak zararının oluştuğu (83.715,00- 38.000,00-45,715 TL); Piyasa araştırmalarında uyuşmazlığa konu ısı pompasının rapor tanzim tarihi itibariyle ortalama piyasa fiyatının 118.009,13 TL (3.152,97 USD) olduğu; 22/09/2023 tarihli takip talebinde, Davacı tarafından Davavı aleyhine 115.000,00-TL bedelli ve Yıllık Reeskont Avans faizi talebinde bulunulduğu, ancak 22/09/2023 takip tarihinde dava konusu ... AHP MM 10 kW ısı pompasının değerinin (3.152,97 USD * 27,10-TL-) 85.445,50-TL olacağı ve takibin bu bedel üzerinden yapılmadığı, Piyasa araştırmalarında uyuşmazlığa konu ... AHP MM 10 kW ısı pompasının değerinin 27/02/2025 tarihi itibari ile ortalama piyasa fiyatının 118.009,13 TL (3.152,97 USD) olduğu, " görüş ve kanaatlerinin bildirildiği görülmektedir.
Davaya konu ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/24079 Esas sayılı dosyası incelendiğinde;115.000,00- TL asıl alacak için genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği, davacı tarafça İİK 67. Madde hükümlerine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, tarafların ticari defter ve belgeleri, icra takip dosyası ile tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirketten 29.12.2021 tarih AB.........092 no.lu 54.953,00 TL tutarlı fatura karşılığı mal/hizmet alımında bulunulduğu, davacı şirket yasal defterlerinde fatura tutarının ödendiği dolayısıyla davacının davalıya borcunun bulunmadığı, davalı şirketin yasal defterlerinin de bu hususu doğruladığı, her iki tarafın defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, taraflar arasında davaya konu ısı pompasının teslim edilmediği hususunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın davaya konu ısı pompasının teslim edilmemesinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığıdır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı- satıcı firmanın imza ve kaşesinin yer aldığı 29.12.2021 tarihli satış sözleşmesinde malzeme teslim süresinin 60 gün ve uyuşmazlığa konu ısı pompasının 1 adetinin fiyatının KDV dahil 38.000,00 TL olduğu, taraflar arasındaki yazışmalardan ısı pompasının 04.02.2023 tarihinde davalı şirketin deposunda geldiği, davalı tarafça malın teslim edilmemesinden davacının sorumlu olmadığı, zamanından teslim edilmemesi nedeniyle davacının kur atışına bağlı zararının oluştuğu, takip tarihi itibariyle ısı pompasının değerinin 85.445,50- TL olacağı belirlenmiş olup, davalının ticari defter kayıtlarında davacı şirketten ödeme aldığı görüldüğünden, davalının husumet itirazı yerinde görülmemiş davanın 85.445,50- TL üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı talebi yönünden ise, İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Açıklanan yasal kuralların ışığında, takip konusu dönem yönünden davacı alacağının 29.12.2021 tarihli satış sözleşmesine göre 38.000,00 TL kadarı likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile davacı lehine icra inkar tazminatına da hükmedilmiş, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davaya konu ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/24079 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yönelik davalının İTİRAZININ KISMEN İPTALİ İLE, 85.445,50 TL asıl alacağın icra takibinde belirtilen şekilde avans faizi ile birlikte tahsili ile TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin isteminin reddine,
2-Faturaya dayalı alacak miktarı olan 38.000,00 TL alacağın %20'si oranında (7.600,00 TL) icra inkar tazminatının DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin isteminin reddine,
3-Alınması gerekli 5.836,78 TL harçtan peşin alınan 1.388,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.447,86 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.388,92 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 29.554,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 12.135,80 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 9.016,95 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.674,82 TL'nin davalıdan, 925,18 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025
K..............