T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/395 Esas - 2025/789
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/395 Esas
KARAR NO : 2025/789
HAKİM : Dr. Gökhan ÇINAR 122218
KATİP : Ravza YILMAZ 221233
....................xx......
............xx............
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 05/06/2024
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.01.2024 tarihinde ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ... tarafından nizami şekilde park edilmiş araca, ... kontrolündeki ... plakalı araç tarafından çarpıldığını, maddi hasarlı bir kaza meydana geldiğini, davalılardan ...'ın araç sürücüsü olup kusura dayalı sorumlu olduğunu ve tam kusurlu olduğunu, yine davalılardan ... Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin araç sahibi olup kusursuz sorumlu olduğunu, yine davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin ... plakalıo aracın sigortacısı olup poliçe limit veklozları ile sınırlı olmak kaydı ile kusursuz sorumlu olduğunu, davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin davalı ... Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş’ın sahibi ve ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 578962145/0 nolu poliçe ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğunu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun diğer davalı ... Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş’in sorumluluğuna bağlı kusursuz sorumluluk olduğunu, müvekkilinin aracından kazadan kaynaklanan hasarın tespiti için ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 (D.İş) sayılı dosyasında 17.04.2024 tarihli rapor alınmış olup söz konusu rapora aracın hasarının KDV dahil 27.600,00 TL tespit edildiğini, makul onarım süresinin 3 gün olarak tespit edildiğini, bilirkişi raporuna ikame araç bedeli ve araç değer kaybı konularında değerlendirme yapılmadığından itiraz olunduğunu, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 (D.İş) sayılı dosyasında 28.02.2024 tarihinde 3,707.10 TL ve 06.03.2024 tarihinde 3.030,30 TL bilirkişi ücreti yatırıldığını, müvekkilinin söz konusu aracı özel işleri için kullandığını, bu kaza neticesinde müvekkilinin bu nedenle aracını kullanamadığını, aracı kullanamamasından mütevellit ikame araç bedeli talep etmek gerektiğini, dava sonuçlanıncaya kadara kaza yapılan araç davalı ... Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş adına kayıtlı ... plakalı araç kaydı üzerine ihtiyat-i tedbir konulmasını talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle dava sonuçlanıncaya kadar kaza yapılan araç davalı ... Medikal Sanayi ve Ticaret A.Ş adına kayıtlı ... plakalı araç kaydı üzerine ihtiyat-i tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 27.600,00 TL araç hasar bedelinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe ve limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tazminine,
100,00 TL ikame araç bedelinin davalılardan ... Sigorta A.Ş. hariç davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine,
100,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 (D.İş) sayılı dosyasında 06.03.2024 tarihinde ödenmiş olan 3,030.30 TL bilirkişi ücretinin 06.03.2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 (D.İş) sayılı dosyasında ödenmiş olan 28.02.2024 tarihinde 3,707.10 TL masrafın 28.02.2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine,
masraf ve ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talebin zaman aşımına uğradığını, Karayolları Trafik Kanunu gereğince davacının usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesini, sigortacının sözleşmede öngörülen, sigorta süresi içinde meydana gelen ve sözleşmede belirtilen teminat limiti dahilinde zararı gidermekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle maddi hasarlara ilişkin teminat limitinin 200.000,00 TL olduğu, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhe hüküm kurulması halinde Z.M.M.S. maddi hasar poliçe limiti 200.000,00 TL olduğundan müvekkili şirket aleyhine hükmedilecek en yüksek tutarın bu olduğunun dikkate alınmasını talep ettiklerini,
müvekkili şirketin mezkur hasarın tazmininden sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin ancak sigortalısının "kusuru" oranında sorumlu olacağını,
gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulü mümkün olmamakla talebin reddi gerektiğini, KDV bedelinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, teminat kapsamında olduğunun kabul anlamına gelmemek üzere; zarar gören araçta meydana gelen değer kaybının belirlenebilmesi için hesaplama yapılması gerektiğini, iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu belirterek
davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın hukuki yarar ve görev yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin istenen tazminatlar kapsamında herhangi bir sorumluluğu ve kusuru bulunmadığını, ikame olarak hangi aracı kullandığı ve bu ikame araç için herhangi bir bedel ödeyip ödemediğine dair ne bir fatura ne de bir açıklama bulunmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte davanın kabul edilmesi halinde tüm zararın sigorta şirketleri tarafından ödenmesi icap ettiğini, sigortacının en başta gelen yükümlülüğünün rizikoyu taşıma yükümlülüğü olduğunu, korunan menfaat ile ilgili bir tehlike gerçekleştiğinde bu tehlikeden sigortacının sorumlu olacağını, bu nedenle meydana gelen kaza sebebiyle ortaya çıkan tüm rizokodan sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
18/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; ... plakalı aracın davalı sürücüsü ...'ın, meydana gelen olayda %100 oranında kusurlu olduğu; davacı ... ise, olayda kusursuz olduğu; davaya konu kazada, davacıya ait aracın hasar gördüğü, aracın arka tampon sol köşe kesiminde, sol arka çamurluk kısmında ve sol çamurluk yan panel üzerinde göçük, ezilme, derin çizikler ve boya hasarı oluştuğu, sol arka stop lambasının kırıldığı, duy yatağının hasar aldığı, yapılan piyasa araştırmasında yukarıda belirtilen hasarların onarımı için, orijinal ve eşdeğer yedek parça fiyatına ve işçilik fiyatlarına göre kaza tarihi itibariyle ortalama KDV dahil olarak 25.000,00- 30.0000 TL fiyat bilgisinin alındığı, buna göre, iş bu davaya yönelik kaza için, ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 D. İş sayılı dosyası kapsamında tanzim olunan 16-17.04.2024 tarihli Bilirkişi Tespit Raporu'nda davacının aracı için tespit edilen değerin uygun olacağı, söz konusu hasar tutarında yer alan tüm hasarlı parçaların/malzemelerin değişimi ile işçilik bedellerinin kaza tarihindeki piyasa şartlarıyla ve kaza tespit tutanağı/krokisine/fotoğraflara göre kaza şekliyle uyumlu olduğu; 24/01/2024 tarihinde, davacının maliki olduğu ve dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile diğer davalı ... A. Ş.'nin maliki olduğu ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında, davalı şoförün kusur oranı (%100) dikkate alındığında, davacının hasara yönelik alacağının KDV Hariç 23.000,00 TL (KDV Dahil 27.600,00 TL) olacağı ve anılan tutarın, davaya konu trafik sigortası poliçe limitleri içinde kaldığı; Mahkeme tarafından Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 04 Aralık 2021 tarihli ve 31679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın Ek-I'inde belirtilmiş olan formülün kullanılmasına karar verildiği takdirde; davalının sigortalısı aracının sürücüsünün kusur oranı (%100) dikkate alındığında, değer kaybı tutarının 8.099,19 TL olması gerekeceği ve anılan tutarın, hasar bedeli dahil davaya konu trafik sigortası poliçe limitleri içinde kaldığı, Mahkeme tarafından emsal Yargıtay kararının uygulanmasına karar takdirde; davalının sigortalısı aracının s inün kusur oranı (%100) dikkate alındığında, davaya konu aracın kaza tarihindeki değer kaybının (284.534,72-247.707,66=36.827,06 TL) olacağı ve anılan tutarın, hasar bedeli dahil davaya konu trafik sigortası poliçe limitleri içinde kaldığı; dava dosyasında ikame araç kullanıldığına dair herhangi bir belge görülemediği dolayısıyla araç mahrumiyet zararının sağlıklı ve doğru bir şekilde tespit edilebilmesi için, davacı tarafından aracın tamirde geçirdiği süreci gösteren belgelerin ve varsa ikame araç kullanımına ait ödeme belgelerinin (Fatura, dekont, makbuz vb.) dava dosyasına katılmasının uygun olacağı; Sayın Mahkeme aksi kanaate ise, araç mahrumiyet bedelinin trafik sigortası poliçesi kapsamında yapılıp yapılamamasına ait hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere; İş bu davaya yönelik kaza için, ... 12, Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/39 D. İş sayılı dosyası kapsamında tanzim olunan 16-17.04.2024 tarihli Bilirkişi Tespit Raporu'nda davaya konu aracın 3 iş günü olan tamir süresinin dikkate alınabileceği (Parça temini, hasarlı parçaların sökülmesi, kısmi kaporta ve boya işlerinin yapılması ve parçaların montajı); Araç kiralama firmaları ile yapılan şifahi görüşmelerde ve araç kiralanmasına yönelik internet sayfalarında yapılan araştırmalarda, davaya konu aracın günümüzdeki/rapor tanzim tarihindeki günlük, haftalık ve aylık kiralanma süresine ve bu sürede yapacağı kilometreye göre günlük kiralama bedelinin ortalama 750,00 TL ila 1.750,00 TL arasında değiştiği bilgisinin alındığı ve anılan emsal aracın günlük kiralama bedelinin günümüz itibarıyla ortalama 1.250,00 TL olacağı ve tespit edilen ortalama günlük kiralama fiyatının, TÜİK TÜFE Hesaplama aracı ile davaya konu kaza tarihine dönüştürülmesi halinde, anılan aracın muadillerinin kaza tarihindeki günlük ortalama kiralama bedelinin 923,81 TL olacağı ve bu rakamın araç tamir süresi ile çarpılmasından davacının araç mahrumiyet bedeli olarak (923,81 x 3 gün-2.771,43 TL) fiyatının takdir edilebileceği; hukuki değerlendirme gereken faiz nevi-tutarı, KDV ve temerrüt tarihi hususları uzmanlık alanımda olmadığından Sayın Mahkemece takdir edilmesi bildirilmiştir.
29/09/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; dava konusu davacı tarafa ait ... plakalı aracın karışmış olduğu kazaya bağlı olarak, oluşum gösteren hasarı ile ilgili çarpılmayla kısmi hasara uğradığı ve onarımı neticesi hasarla ilgili yapılan değerlendirmede; piyasa şartlarına göre yapılan inceleme ve araştırmalarda (ilgili servisler, tamirhaneler, yedek parçacılar, internet vb.) tespit bilirkişisi tarafından yapılan işçilik tutarlarının fiyatının yüksek tutulduğu, ekspertiz tarafından belirlenen ve uygulanan işlemlerin toplam hasar tutarının; KDV 20 dahil 19.666,80 TL olarak işlemlerin yapılabilirliği ve fiyat yönünden uygun olduğu, söz konusu ... plakalı aracın tamir müddetince kullanılamaması nedeniyle, her ne kadar trafik sigorta eksper raporunda tamir süresinin 7 iş günü kapsamında olabileceği belirtilmişse de, hasarla ilgili uygulanan işlemlere bağlı olarak yapılması gereken bu işçiliklerin (7 kısım kaporta, 2 kısım elektrik ve özellikle 5 parça boya işçiliği olmak üzere) yapılabilirliği yönünden bakıldığında 5 iş günü makul süre olacağı takdir edilerek, bu süreç zarfında davacının aracından mahrum kalma süresi dahilinde, yerine araç kiralanması durumunda; kendi aracına benzer özelliklerde, modelde ve nitelikte bu tip benzer bir aracın, kaza tarihi (24.01.2024) itibariyle yapılan araştırmalarda (genel araç kiralama firmaları ve ilgili oto kiralama acenteleri) günlük kira bedelinin yaklaşımlı ortalama bedelinin 1.000,00 TL olarak belirlendiği ve buna göre; 1.000,00 TL x 5 gün = 5.000,00 TL olduğu, 45 yıpranma ve amortisman payı (250,00 TL) kendi aracı yerine göre düşülerek 4.750,00 TL tutarın, davacının mahrumiyet zararı olacağı takdir edildiği, ancak davacı tarafın son beyan dilekçesinde “....40 günlük süre içerisinde davacı taraf ikame araç temin etmiş ve bu süre için 45.000,00 TL araç kiralama ücreti ödemek zorunda kalındığı” ifadesiyle ekinde iki ayrı tarihli (26.01.2024 - 15.03.2024 aralığında) kaşeli, imzalı (fatura ve resmi olmayan) belge sunulduğu, bu hususta takdir yetkisi Sayın Mahkemeye bırakıldığı, davaya konu bu araçta değer kaybı hesaplamaları yapılırken, yukarıda da belirtildiği üzere; araçta değişen parça, kaporta onarım ve boya uygulamaları ve önceki kazaları da dikkate alınarak, mevcut bilgiler dahilinde nispi metot analizi uygulanarak belirlenen değer kaybı 14.841,00 TL bedel olarak tespit edildiği, diğer hesap yönüyle (reel değer kaybı) yapılan analiz neticesinde, söz konusu bu aracın hasarı nedeniyle ayıpsız ve ayıplı (onarım sonrası) halleri arasındaki fark durumu yönünden değerlendirilmesi neticesi, değer kaybı 15.000,00 TL olarak belirlendiği, iki yönteme göre hesaplanmış olan bu iki değer birbirine yakın olmakla birlikte, söz konusu aracın değer kaybı yönünden bu iki değere göre takdir yetkisinin Sayın Mahkemede olacağı, teknik bilirkişi olmamız nedeniyle, faiz ve hukuki yönlerle ilgili hususların takdir yetkisi Sayın Mahkemeye bırakıldığı, ... plakalı aracın davalı sürücüsü ...' ın, meydana gelen olayda %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ... ise, olayda kusursuz olduğu bildirilmiştir.
07/10/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde talep edilen 100,00 TL ikame araç bedelini 5.000,00 TL, 100,00 TL değer kaybı bedelini 16.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini, diğer yandan dava dilekçesinde hasar, ikame araç ve değer kaybı için faiz sehven talep edilmediğinden bu konuda taleplerini ıslah ile hükmedilecek tüm alacak kalemlerine haksız fiil tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasında hasara uğrayan araçtaki hasar, değer kaybı ve ikame araç tazminatlarının istemine ilişkindir. Davalar belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiştir. Davacı bunların yanında delil tespiti için sarf ettiği paranın da kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Davacının davaya konu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek nitelikte olduğu ve dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesi mümkündür. (Yargıtay HGK'nun 16.04.2019 tarih ve 2017/17-1099 E. - 2019/460 K. , 17.11.2020 tarih ve 2017/17-1102 E. -2020/905 K.)
Davacı tarafça dava açılmadan önce delil tespiti yaptırılmasının davaya konu edilen zarar veya alacak miktarının belirli hâle getirdiği anlamına gelmez. (Yargıtay HGK'nun 18.05.2022 tarih ve 2022/11-397 E. 2022/701 K.)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. ve 85/son maddeleri ile trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatını haiz sigortalı araç maliki ile sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )
Trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren işletenler hem de ZMSS şirketi sorumludur. Aracın onarılmadan hasarlı olarak satılması değer kaybı zararı talep edilmesine engel oluşturmaz. Zira, sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli yanında değer kaybı zararının talep edilmesi mümkündür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50/2. maddesi gereğince davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Yargıtay 22.09.2022 tarih ve 2021/26777 E. - 2022/11236 K. )
Ancak, ZMMS genel şartları hükümlerine göre davalı sigorta şirketi gerçek zarar kapsamında olmayan dolaylı zararlardan sayılan ikame araç bedelinden sorumlu değildir. Davacıya ait aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle talep edilen ikame araç bedeli zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kaldığından, davalı sigorta şirketi mahrumiyet bedeline ilişkin zarardan sorumlu tutulamaz. Bu zarardan, işleten sıfatını haiz araç maliki ile araç sürücüsü müşterek ve müteselsilen sorumludur.( Yargıtay 17. HD'nin 04.12.2019 tarih ve 2016/3933 E. - 2019/796 K. )
Trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Lakin, trafik kaydına rağmen işletenliğin üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.
Davalının sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz eder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli, bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde, taraflara kusur atfını gerektiren sebeplerin somut olarak açıklanması suretiyle, kusur değerlendirilmesi yapılarak, sigortalı araç sürücüsü davalı sürücüsünün % 100 oranında asli kusurlu olduğu belirlenmek suretiyle araç hasarı, tamir süresi ve ikame araç bedelinin tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD'nın 07.03.2016 tarih ve 2015/15003 E.- 2016/2856 K.)
Esasen, haksız eylem nedeniyle meydana gelen zararda ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüt oluşmuş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi gereğince, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde, sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir. Islah edilen miktar yönünden de temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir. (Yargıtay 4. HD'nın 30.06.2022 tarih ve 2022/1725 E. - 2022/9741 K. ) Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. ( Yargıaty 17. HD'ninin 04/02/2020 tarih ve 2019/4875 E. 2020/720 K.)
Somut uyuşmazlıkta her ne kadar sigorta şirketine başvurunun ve bunun şirketçe tebellüğüne dair delil sunulmamışsa da, sigorta şirketince eksper incelemesinin 03/02/2024 tarihinde yaptırıldığının anlaşılması karşısında en geç bu tarihte şirketin kazaya muttali olduğu kabul edilmelidir. Bu minvalde az yukarıda anılan sekiz günlük sürenin eklenmesiyle sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin 11/02/2024 tarihi olduğu görülmüştür. Keza evvelce belirtildiği gibi araç sürücüsü ve maliki haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren mütemerrittir.
Olaya, mevzuata ve denetime uygun olduğu cihetiyle Mahkememizce de itibar edilen bilirkişi raporu ışığında hasar, ikame araç ve değer kaybı tazminatları belirlenmiştir.
Davacı değer artırım dilekçesi sunmuştur. Bunun yanında delil tespiti giderinin yargılama giderine dahil edilmesi gerekir. (22.03.1976 gün 1/1 sayılı İBK) Bu sebeple delil tespitine konu sarfa faiz işletilmeyecektir.
Mahkememiz kısa kararının II numaralı bendinde, 4.750,00 TL olarak yazılması gereken miktar maddi hata yapılarak 47.500 TL yazılmış olmakla, işbu maddi hata gerekçeli kararın aşağıdaki hüküm kısmında "4.750,00 TL'nin davalı ... Medikal San. Ve Tic. A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, " şeklinde düzeltilmiştir.
Mahkememiz kısa kararının IV numaralı bendinde, 6.737,40 TL olarak yazılması gereken miktar maddi hata yapılarak 4.010,40 TL yazılmış olmakla, işbu maddi hata gerekçeli kararın aşağıdaki hüküm kısmında "Yargılama giderlerinden olan 6.737,40 TL'nin (davacının delil tespiti için sarf ettiği para) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, " şeklinde düzeltilmiştir.
Açıklanan sebeplerle ispat edilen davada aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
I-HASAR BEDELİ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE
Davanın kısmen kabulüne,
19.666,80 TL'nin davalı ... Medikal San. Ve Tic. A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı sigorta şirketi yönünden 03/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve poliçedeki tutar ile sınırlı olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
II-İKAME ARAÇ TAZMİNATI YÖNÜNDEN İNCELEMEDE:
Davanın kısmen kabulüne,
4.750,00 TL'nin davalı ... Medikal San. Ve Tic. A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
III-DEĞER KAYBI TAZMİNATINA GELİNCE:
Davanın kısmen kabulüne,
15.000,00 TL'nin davalı ... Medikal San. Ve Tic. A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, davalı sigorta şirketi yönünden 03/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve poliçedeki tutar ile sınırlı olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
IV-Yargılama giderlerinden olan 6.737,40 TL'nin (davacının delil tespiti için sarf ettiği para) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.692,56 TL harçtan peşin alınan 589,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.102,74 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 1.849,35 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 589,82 TL peşin harcın (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 518,74 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 39.416,80 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 34.666,80 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... ... A.Ş ve ... Sigorta A.Ş kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 9.183,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak (... Sigorta A.Ş 8.933,20 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 13.077,40 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 10.606,36 TL'lik kısmının (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 9.328,22 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.919,76 TL'nin (... Sigorta A.Ş'nin sorululuğu 2.567,91 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen, 680,24 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/12/2025