T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/420 Esas - 2025/523
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/420 Esas
KARAR NO : 2025/523
..........
................
.
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 19/08/2020
KARAR TARİHİ : 19/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde 101327692 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile trafik sigortasının bulunduğunu, bu aracın 23/06/2011 tarihinde ehliyetsiz sürücü...'nın idaresinde iken ölümlü/yaralamalı trafik kazasına karıştığını, kazada sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan ve malul kalan ...’e arabulucuk sürecinde 64.953,16.-TL hasar tazminat bedeli ödendiğini, ehliyetsiz araç kullanılması poliçe genel şartlarını ihlal ettiğinden ödenen tazminatın tahsili amacıyla araç işleteni ... A.Ş. aleyhine ... 12. İcra Müdürlüğünün 2020/4100 Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, borçlu tarafından 24/06/2020 tarihinde takibe itiraz edildiğini, dava konusu trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan dava dışı müteveffa ...’ın mirasçılarına ödenen tazminat için ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/29 Esas sayılı dosyasıyla açılan davada sürücü ...'ın %100 kusurlu olduğu belirlenerek yapılan ödemelerin rücuen tahsiline karar verildiğini, aynı kaza nedeniyle ...’e yapılan ödemenin tahsili amacıyla yapılan icra takibine itiraz edilmesinin kötüniyetli olduğunu ileri sürerek ... 12. İcra Müdürlüğünün 2020/4100 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, zamanaşımı süresinin geçtiğini, ... tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/14 Esas sayılı dosyasıyla açılan davanın maluliyetinin ispat edilememesi sebebiyle takipsiz bırakıldığını, maluliyeti bulunmayan kişiye ödeme yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin aracı ehliyetsiz kişiye teslim etmediğini, kullanması talimatını vermediğini, kazazedeler ... ve ...’ın aracı ehliyeti bulunmadığını bildikleri ...’ın kullanmasını engellemediklerini, bu nedenle müvekkili şirketin sigorta genel şartlarını ihlal etmiş olmadığını, yapılan ödeme teminat dışı olduğundan rücu edilemeyeceğini, kendisine tazminat ödenen kişinin müterafik kusuru bulunduğunu, davanın kazada asli kusurlu olan kişinin mirasçılarına yöneltilmesi gerektiğini, işletene rücu edilebilmesi için kazanın oluşu ile rücu koşulları arasında illiyet bağı bulunması gerektiğini, zarar gören kişinin kendi kusurundan yararlanamayacağını, kusuru oranında indirim yapılması gerektiğini, davacı şirketin yaptığı tazminat ödemesinin hangi usullere göre hesaplandığının bilinmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK olarak kısaltılacaktır) 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.
Bilindiği üzere, 2004 Sayılı İİK'nın 67.maddesinde, "(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" hükmü bulunmaktadır.
Davanın esasına girmeden önce dosyanın geçirmiş olduğu safahat incelendiğinde, eldeki davada yargılamanın ilk olarak Mahkememizin 2020/382 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü, Mahkememizce 2021/827 Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu, dosyanın istinaf incelemesi için ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, anılan Daire tarafından yapılan istinaf inceleme sonucu 2022/610 Esas, 2024/618 Karar sayılı kararla Mahkememiz kararının kaldırıldığı ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Davanın esası yönünden dosya incelendiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) ile sigorta örtüsüne alınmış davalı ait ... plakalı aracın dava dışı ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeyken karıştığı kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan ...'in yaralanarak malul kalması nedeniyle ödeme yapmak zorunda kaldıklarını belirterek bu ödemenin tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptalini ve takibin devamını istemiştir. Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dışı ödeme yapılan ............'in ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/14 Esas sayılı dosyasında açmış olduğu maddi tazminat davasında maluliyet raporu alındığını, rapora göre dava dışı ...'in maluliyetinin bulunmadığının belirlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Bu itibarla eldeki davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun davalı şirkete ait, davacı şirketçe KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alınmış dava dışı...'nın kullandığı ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza nedeniyle araçta yolcu olarak bulunan ve yaralanan dava dışı ...'e yapılan ödemenin araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle davalıdan rucüen tahsili koşullarının bulunup bulunmadığı, var ise takip tarihi itibari ile miktarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce davaya dayanak icra dosyası getirtilmiş ve incelenmiştir. ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2020/4100 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacının, davalı aleyhine 64.953,16 TL asıl alacak ve 1.706,14 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 66.659,30 TL alacak yönünden 17/06/2020 tarihinde icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak 23/06/2011 tarihinde ... plakalı aracın karıştığı kaza nedeniyle dava dışı ...'e yapılan ödemenin gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından yasal süresi içerisinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Somut olayda kaza tarihi 23/06/2011 tarihidir. Bu tarih itibariyle ... plakalı aracın davacı Sigorta şirketi nezdinde 03/08/2010-2011 tarihlerini kapsar KZMMS'sinin mevcut olduğu görülmüştür. KZMMS'de poliçe limiti ise kaza tarihi itibariyle sakatlanma ve sağlık gideri özelinde kişi başı ayrı ayrı 200.000,00 TL'dir. Dolayısıyla bahsi geçen poliçe kaza tarihini kapsamaktadır ve kaza tarihi itibariyle geçerlidir.
Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4. maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmıştır. Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş halidir. Sigorta şirketinin bu sebebe dayalı rücu hakkı bulunduğu tespit edilmekle, birlikte rücu hakkı kapsamının belirlenmesi bakımından, sigorta şirketi ödediği değil ödemesi gereken gerçek zarar miktarı kadar sigortalısına rücu edebilir. Bu itibarla, somut olayda sigorta şirketinin ödeme yaptığı ...'in kaza sonucu yaralanması nedeniyle iş göremezliğinin bulunup bulunmadığının, bulunuyorsa maluliyet oranının kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre belirlenmesi gerekir.
Dava dosyası incelendiğinde davacının davadan önce tek taraflı olarak aldığı Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 20/06/2019 tarihli maluliyet raporunu Mahkememize sunduğu ve Mahkememizin bozma öncesi yürütülen yargılamasında bu rapor esas alınarak hüküm kurulduğu görülmüştür. Her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesi ekinde maluliyet raporu sunulmuş ise de, söz konusu raporun işbu dava açılmadan önce tek taraflı olarak alındığı ve kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre tesis edilmediği görülmekle, ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin 2022/610 Esas, 2024/618 Karar sayılı kaldırma ilamı da dikkate alınarak hükme esas alınmasının mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Tüm bu nedenlerle kaldırma ilamı sonrası dava dışı üçüncü kişi ...'in İstanbul Adli Tıp Kurumu'na (ATK) sevki sağlanmış ve kaza tarihi olan 23/06/2011 tarihinde geçerli olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca davacının maluliyeti varsa maluliyet oranı ile oluşan maluliyet ile kaza arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespiti yoluna gidilmiştir. İstanbul ATK'nın 06/08/2025 tarihli, 12936 sayılı maluliyet raporu uyarınca dava dışı ...'in maluliyetinin bulunmadığı, geçici iş göremezlik süresinin ise 1 ay olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacının kaza tarihi olan 23/06/2011 tarihi itibariyle geçerli olan yönetmeliğe göre maluliyetinin bulunmadığı, davacı tarafça Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 20/06/2019 tarihli maluliyet raporu esas alınmak suretiyle ...'e ödeme yapılmışsa da, bu raporun tek taraflı olarak alındığı, ayrıca kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği, bu nedenle raporlar arasında çelişki olduğundan da söz edilemeyeceği, kaldı ki, davacı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılan ... tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/14 Esas sayılı dosyasında açılan davada da davacının maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiği görülmekle, davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene yapılan ödemenin sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğu da dikkate alınarak davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 805,08 TL harcın mahsubu ile fazla yatan 189,68 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
6-Davalı tarafından yatırılan 270,70 TL (50,00 TL posta gideri, 220,70 TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı olmak üzere ) yargılama giderinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE
7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2025