T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/492 Esas - 2025/460
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/492 Esas
KARAR NO : 2025/460
............
.................
..................
DAVA : Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ : 17/07/2024
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
: 21/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Maddi Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 22.04.2024 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.ne ZMSS ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun tamamen kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdiğini, kaza sonucunda müvekkili aracında maddi hasar, değer kaybı oluştuğunu, müvekkilinin aracın tamir oluncaya kadar aracını kullanamadığını, işçilik ve parça değişimi dahil onarım bedelinin 110.922,00 TL tuttuğunu, kaza nedeniyle aracın piyasa değerinin çok düştüğünü, müvekkilinin değer kaybı zararı oluştuğunu, trafik kazası nedeniyle müvekkili aracında oluşan değer kaybının ve araçtan yoksun kalma tazminatının bilirkişi marifetiyle hesaplanarak, müvekkiline ait ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının bilirkişi incelemesi ile tespit edilen değere arttırılmak üzere şimdilik 500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte, 1.000,00 TL araçtan yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı “... Sigorta A.Ş.” vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili tarafından davacı tarafa 22.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğunu ve sorumluluklarının yerine getirilmiş olunduğunu, davacı aracının Kasko firmasından onarıldığını, müvekkili şirketin davacının kasko firması olan ... Sigorta A.Ş'nin rücu ihbarı üzerine 114.822,84 TL ödeme yaptığını, toplam 136.822,84 TL ödeme yapıldığını, kaza tarihi itibariyle araç başı limitin 200.000,00 TL olduğunu, davacıya ait araç değer kaybının Karayolu Motorlu Araçlar Genel Şartlar Hesaplama kriterlerine göre belirlenmesinin gerektiğini, davalı sigorta şirketinin tamir süresi boyunca araç yoksunluk kaybı talebinden de sorumlu olmadığı belirtilerek, davacının haksız davasının reddini savunmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiilden kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalılardan ...'nun sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybına ve araç mahrumiyet tazminatı talebine yönelik eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, alacağın zaman aşımına uğradığını, davacıya 22.000,00 TL değer kaybı ödemesi yaptıklarını, bu ödemeyle birlikte davacının gerçek zararını karşıladıklarını, araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden ise sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Diğer davalı ... ise yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca ''Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır". Adı geçen davalının yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği tespit edildiğinden davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği Mahkememizce kabul edilmiş ve yargılama bu doğrultuda yürütülmüştür.
Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (Emsal kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/16876 Esas - 2017/12161 Karar sayılı, 2015/5301 Esas - 2017/11098 Karar sayılı kararları).
Araç mahrumiyeti zararı ise, araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir.
Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ve onarım süresince mahrum kalındığı belirtilen ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan 22/04/2024 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş, davanın esasına girilmiştir.
Bahsi geçen aracın davalılardan ... Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin 07/02/2024-07/02/2025 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan 24/04/2024 tarihini kapsadığı ortadadır. Kaza tarihi itibariyle poliçedeki sigorta limiti ZMMS poliçesi açısından araç başına 200.000,00 TL'dir.
Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın önceye dayalı hasar dosyaları celbedilmiştir.
Bu ön tespitlerin ardından eldeki dosyada çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı ve sürücüsü oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı görülmüştür. Davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talepleri açısından, Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişi ile kusur bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişilerden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu uyarınca davacının meydana gelen kazada kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsü davalı ...'nun ise %100 kusurunun olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı, diğer davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın meydana gelen kazada %100 kusurlu, davacının ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir.
Araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından, bilirkişi raporunun aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri esas alınmak suretiyle tanzim edildiği, bu itibarla bilirkişi raporunun yerleşik içtihatlara ve somut olaya uygun olduğu, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, bahsi geçen raporda araçtaki değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 37.500,00 TL olduğunun belirlendiği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 22.000,00 TL değer kaybı adı altında yapılan ödeme mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği tazminat miktarının 15.500,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı vekili bilirkişi raporunda hesap hatası yapıldığını belirtmek suretiyle rapora itiraz etmişse de, bilirkişi raporunda aracın güncel kasko değeri ve rayiç değeri dikkate alınmak suretiyle kaza tarihindeki 2. el piyasa değerinin tespit edildiği ve bu değerden yine aracın tamir edildikten sonraki rayiç değerinin çıkartıldığı, bu nedenle raporda herhangi bir hesap hatası bulunmadığı görülmüş ve davacı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir.
Davacı değer kaybına ilişkin davasını belirsiz alacak davası olarak (1) ... Sigorta ve (2) ...'ya karşı 500,00 TL üzerinden yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini 15.500,00 TL'ye yükseltmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce davacının 15.500,00 TL araç değer kaybı bedeline yönelik davasının her iki davalı yönünden de kabulüne karar verilmiştir.
Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden ise, bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 7 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin 705.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve davacının araç mahrumiyet tazminatı olarak 4.935,00 TL talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davacı araç mahrumiyeti tazminatı yönünden davasını belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL üzerinden (1) ... Sigorta ve (2) ...'ya karşı yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini 4.935,00 TL'ye yükseltmiştir. Ancak talep artırım dilekçesinde talebini yalnızca ... yönünden artırmış, ... Sigorta yönünden ise artırmamıştır. Bu itibarla, 22/04/2024 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 4.935,00 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği, denetime açık, kabul edilen bilirkişi raporuna göre bu bedelin davacı tarafından talep edilebileceği anlaşılmakla, davacının araç sürücüsü yönünden açtığı davanın kabulüne karar verilmiş, ancak araç mahrumiyet tazminatı dolaylı zararlardan olduğundan ve sigorta teminatı kapsamında olmadığından sigorta şirketinden araç mahrumiyet tazminatını talep edilemeyeceği değerlendirilerek, davalı ... Sigorta yönünden bu talep reddedilmiştir.
Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede, davalılardan ...'nun kaza tarihi olan 22/04/2024 tarihi itibariyle temerrüte düştüğünün kabulü ile faiz adı geçen davalı yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Davalı sigorta şirketi yönünden yapılan değerlendirmede ise, davalı ... Sigorta'ya başvuru tarihinin 14/05/2024 tarihi olduğu, başvurudan itibaren yasal 8 iş günlük süre dikkate alındığında temerrütün 27/05/2024 tarihi itibariyle gerçekleştiği tespit edilmiş ve faiz sigorta şirketi yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın "hususi" olması ve ticari araç vasfında bulunmaması nedeniyle alacağa yasal faiz işletilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2-Davacının araç değer kaybı tazminatı talebinin KABULÜNE, 15.500,00 TL araç değer kaybı bedelinin davalılardan ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 27/05/2024 tarihinden, davalılardan ... yönünden kaza tarihi olan 22/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebinin KISMEN KABULÜNE, 4.935,00 TL araç mahrumiyet tazminatı bedelinin kaza tarihi olan 22/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN ...'DAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, davalılardan ... Sigorta yönünden araç mahrumiyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 1.395,91 TL harçtan peşin alınan 751,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 644,31 TL harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 488,71 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 751,60 TL peşin harcın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 570,09 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 20.435,00 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 15.500,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 9.531,90 TL ( 427,60 başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.043,50 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 7.229,97 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
9-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
10-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 2.882,31 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2025