T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/531 Esas
KARAR NO : 2025/375
.........
..............
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/08/2015
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firma ile davalı firma arasında 18/12/2014 tarihinde yapılan eser sözleşmesi gereğince ... 2 Hes Elektromekanik Teçhizat ve Yardımcı Mekanik Sistemleri Mekanik Montaj İşleri sözleşmesinin imzalandığını, davacının sözleşme gereğince üzerine almış olduğu tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşme gereğince davalı tarafça temin edilmesi gereken bir çok teçhizatın temin edilmemesi nedeniyle işin durma noktasına geldiğini, bu hususun davalıya ihtar çekilerek bildirildiğini, yükümlülüklerinin yerine getirmesinin istediğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/3 D. İş sayılı dosyası ile müvekkil tarafından yapılan işin tespit edildiğini, keşif ve inceleme neticesinde tespit tarihi itibariyle müvekkil şirketin sözleşmede belirtilen işin %65'ini tamamladığı, yapılan iş karşılığı fatura düzenleyerek davalıya gönderildiği, faturanın iade edilerek ödemenin yapılmayacağının bildirildiği, davalı tarafından yapılan işin ne kadarının yapıldığı hususunda tespit yaptırılarak müvekkili aleyhine sonuç elde etmeye çalıştığını, fatura karşılığı alacağın ödenmemesi nedeniyle icra takibi yaptıklarını, davalı tarafın kötü niyetten icra takibine itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğunu, haksız itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile yapmış oldukları sözleşmenin dava dışı ... Enerji ile imzalanan sözleşme kapsamındaki yüklenmiş olduğu işin bir kısmı olan mekanik montaj ve devre alınması işinin yapımı konusunda davalı ile anlaşarak ön sözleşme yaptıklarını, bu ön sözleşme gereğince davacının elemanlarıyla birlikte şantiye sahasında iş başı yaptıklarını, tecrübeli eleman eksikliği, makina ve teçhizat eksikliği, işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılmaması, günlük ve haftalık raporların sağlanmaması nedeniyle davacı şirketin sürekli uyarıldığını, davacı şirketin kendilerine ihtarname gönderdiklerini, ihtarnameye yanıt beklemeden işi bıraktıklarını, uzmanlığı bulunmayan bilirkişiler tarafından yapılan işin tespit edildiğini, davacının işin %65'ini bitirmediğini, işi bırakma tarihi itibariyle işin %34.97'sinin bitirildiğini tespit ettiklerini ancak bu kısmında tamamen tamamlanmadığını, bu nedenle davacı firmadan 30.769,15 TL alacaklı olduğunu, açılan davanın reddedilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Davanın dayanağını İİK'nın 67.maddesi oluşturmaktadır.
Mahkememizce celp edilen ... 30. İcra Müdürlüğünün 2015/16113 E. Sayılı icra dosyası üzerinde yapılan incelemede; davacının davalı aleyhine 185.094,80 euro asıl alacak, 349,91 euro işlemiş faizden oluşan TL karşılığı 553.904,79 TL' lik takip yaptığı, takibin yasal dayanağının 01/07/2015 tarih ve 00875 sıra nolu fatura olduğu, takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu, itirazın iptali amacıyla eldeki bu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Davalı ile dava dışı ... Enerji Üretim Tic. A.Ş. arasında yapılan sözleşme gereğince ... 2 Barajı ve Hes Elektrik Otomasyon Malzeme Temini ve Elektrik Montaj İşi Sözleşmesinin yapıldığı, davalının uhdesine almış olduğu bu işlerden bir kısmının alt taşeron olarak davacıya vererek 18/12/2014 tarihli alt taşeronluk sözleşmesinin imzalandığı, ancak davacı tarafın sözleşme gereğince işi bitirememesi nedeniyle sözleşmenin fesih edildiği, asıl uyuşmazlık konusu olan hususun ise davacının feshe kadar yapmış olduğu işin toplam işin ne kadarı olduğu ile davacının yapmış olduğu işe ilişkin olarak bakiye alacağının bulunup bulunmadığı hususunda olduğu anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda sözleşmenin hükümleri gereğince tarafların yüklenmiş oldukları edimleri yerine getirip getirmediği, tarafların yükümlülüklerini ihlal edip etmedikleri, davalı tarafın gerekli teçhizatları sağlayıp sağlamadığı, davacı tarafça kısmi olarak yapılan iş miktarı, davacının günlük ve haftalık raporları ibraz etmemesinin sözleşmeye bir aykırılık olarak değerlendirilip değerlendirilmediği ve davacı tarafından yapılan işten kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve alacak miktarının taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini oluşturmaktadır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sulh Hukuk Mahkemesinin yapılan işin tespitine ilişkin değişik dava dosyaları ile davalı tarafın yapmış olduğu tespit, taraflar arasındaki sözleşme ve diğer tüm delillerle birlikte dava dosyası bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor düzenlemeleri istenilmiştir.
Bilirkişilerin düzenlemiş oldukları raporda da belirttikleri gibi, icra takibine konulan miktarın ... Sulh Hukuk Mahkemesini 2015/3 D. İş sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporuna istinaden tespit edilen alacak olduğu, sözleşmenin her iki tarafının tacir olması nedeniyle yapılan sözleşmede işin bir kısmının davacı taraf üzerine bırakıldığı, bunun için ise gerekli teçhizat ve makinaların davalı tarafından getirileceği, makinaların getirilmemesi, işin gecikmesinden her iki tarafın da sorumlu olduğu, çıkan uyuşmazlıkta tarafların anlaşmaması üzerine davalı tarafın davacı tarafa şantiye sahasına girişinin yasakladığı, davalının bu şekilde davranması nedeniyle davacının ediminin yerine getirmesinin imkansız hale getirdiği, davalı tarafından usulüne uygun bir sözleşme feshi bulunmamakla birlikte davalı iş sahibinin davranışları nedeniyle sözleşmenin ifa edilmesini imkansız hale getirdiği, bilirkişilerin hak edişlerle ilgili olarak yapmış oldukları tespite pursantaj oranlarının uygulanmadığı, yapılan iş bedelinin ne şekilde hesaplandığının belli olmadığı, dosyadaki tüm delillerin birlikte değerlendirilmesinde davacının götürü bedelle almış olduğu işin %36,12 oranın da tamamladığı, yapılan imalat karşılığı, davacının talep edeceği miktarı KDV dahil olmak üzere 111.972 euro olarak belirlendiği, davalı tarafın davacı adına yapmış olduğu SGK ödemeleri, davacı işçilerine yapmış olduğu harcamalar neticesinde davacının talep edebileceği alacak miktarının da 205.767,17 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, ... Sulh Hukuk ve Asliye Hukuk Mahkemesinin değişik iş dosyaları, Mahkememizce görevlendirilen konusunda uzman bilirkişi heyetinin düzenlemiş olduğu teknik rapor hep birlikte değerlendirildiğinde; yapılan taşeronluk sözleşmesi gereğince davacının yapmış olduğu imalat bedelinin, davalı tarafın yapmış olduğu ödemeler ve harcamalar düştüğünde bakiye alacağın 205.412,62 TL olduğu, icra takibinin bu kısım üzerinden yürütülmesine karar verilmiş, bu nedenle davanın kısmen kabulüne, icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline karar verilmiş, icra takibine konu alacağın eser sözleşmesinden kaynaklanıyor olması ve likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ... BAM 27. Hukuk Dairesinin 21/10/2019 tarih 2017/1396 esas sayılı kararı ile gereğince dosya temyiz incelemesi için Yargıtay 15. Hukuk Dairesine gönderilmiştir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesince 07/07/2021 tarih 2019/3805 esas 2020/2120 karar sayılı kararla; "...Davacı, taşeron davalı ile imzaladığı 18.12.2014 tarihli sözleşme ile ... 2 HES Elektromekanik Teçhizat ve Yardımcı Mekanik Sistemleri Montaj işini KDV hariç 310.000,00 Euro götürü bedelle yapmayı üstlendiğini, davalının işyerine girilmesine izin vermemesi nedeniyle işleri tamamlayamadığını, gerek taraflarınca gerekse davalının yaptırmış olduğu delil tespiti sonucunda işin % 65’in tamamladığının bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, yapılan işi sözleşme bedeline oranlandıklarında 201.500,00 Euro + KDV bedelli iş yapıldığının anlaşıldığını, bundan 1 nolu hakediş için yapılan 44.640,00 Euro ödeme düşüldüğünde bakiye KDV dahil 185.094,80 Euro alacaklarının kaldığını, bu bedel üzerinden başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptâlini talep etmiş; davalı yüklenici, davacının kendi kusuru ile işleri tamamlayamadığını, tespit raporlarını kabul etmediklerini, belirtilen oranda iş yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuş; mahkemece yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda % 36,12 oranında iş yapıldığı kabul edilerek götürü bedele oranlandığında 111.972,00 Euro bedelli iş yapıldığı, bundan 1 nolu hakediş ödemesi 44.640,00 Euro düşüldüğünde bakiye 67.332,00 Euro kaldığı, KDV eklendiğinde alacağın 79.451,76 Euro olduğu, bundan davalının davacı adına yaptığı 20.072,99 TL yemek bedeli ve 12.075,15 TL SGK ödemesi mahsup edildiğinde davacının bakiye alacağının 205.412,62 TL bulunduğu, bu miktarın takip tarihi itibariyle Euro karşılığının 68.699,87 Euro olduğu gerekçesiyle bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, davalı yüklenici tarafından dosyaya sunulan 12.06.2015 tarihli bağımsız denetim kurumu ... ... Türk Ltd. Şti. tarafından hazırlanan raporun dayanak alındığı anlaşılmıştır. Gerek söz konusu özel rapor gerekse hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı taşeronun yaptığı iş yüzdesinin taraflarca imzalanan 1 nolu hakediş eki olan pursantaj oranlarına göre yapıldığı anlaşılmış ise de; söz konusu pursantaj oranlarına sözleşme eki olarak yer verilmediği anlaşıldığı gibi davalı şirket yetkilisi ... ...’in davacıya gönderdiği 31.03.2015 tarihli mailden de bu pursantaj oranlarının tarafların gerçek iradesini yansıtmadığı, dava dışı iş sahibinin talebi nedeniyle bu şekilde düzenlendiği anlaşıldığından söz konusu pursantaj oranlarına göre iş oranının tespiti doğru olmadığı gibi davadan önce taraflarca yaptırılan delil tespitleri sonucu alınan bilirkişi raporları ile çelişki giderilmeden sonuca gidilmesi de doğru olmamıştır. O halde mahkemece yapılacak iş; taraflarca imzalanan 1 nolu hakediş eki pursantaj belgesi dikkate alınmaksızın dava açılmadan önce alınan tespit raporları da değerlendirilmek suretiyle davacının alacağını tespit etmek için 6100 sayılı HMK’nın 266. maddesine göre seçilecek yeni bir bilirkişi kurulundan rapor almak, raporlar arasında çelişki olduğu taktirde bu çelişkiyi gidermek suretiyle esas hakkında karar vermekten ibaret olmalıdır..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmesi üzerine dosya Mahkememizin 2020/420 nolu esasına kaydedilmiştir.
Yargıtay bozma ilamına aynen uyularak yapılan yargılamada bilirkişi kurulundan rapor alınmasına karar verilmiş olup, ara karar gereğince bilirkişi kurulu tarafından 19/04/2021 tarihli kök ve itiraz üzerine alınan 06/12/2021 tarihli ek rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi kurulu kök raporda davadan önce ... Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemelerinde yapılan tespitlerde alınan bilirkişi kurulu raporları değerlendirilerek iş bitirme oranı %64,39 olarak kabul edilmiş ve sözleşme bedeline oranlandığında davacı yüklenici alacağı 199.609,00 euro olarak tespit edilmiştir.
Bu miktardan (1) nolu hak ediş bedeli düşüldükten sonra kalan 154.969,00 euro alacağı %18 KDV oranı uygulandığında 182.863,42 euro alacak bakiyesi bulunmuştur.
Euro alacak 2,99 kur üzerinden Türk lirasına çevrilerek bulunan 546.761,63 TL 'den SGK ve yemek bedeli düşülmek suretiyle davacının takip tarihi itibariyle alacağı 514.613,49 TL asıl alacak, 740,20 TL faiz hesaplanmıştır.
Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ek raporda kök raporda sunulan görüşlerde değişiklik yapılmasını gerektirecek herhangi bir husus tespit edilmediği bildirilmiştir.
Her ne kadar muhalif kalan bilirkişi tüm kalemlerin bedellerinin ayrı ayrı hesaplanarak yapılan iş miktarının tespit edilmesi yönünde görüş bildirmiş ise de Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere işin götürü bedeline yapılmasının kararlaştırılması, götürü bedel işlerde tamamlama oranının yapılan işin tüm sözleşme bedeline oranlanması suretiyle bulunacak olması dikkate alındığında bilirkişinin muhalefet görüşü ve davalı vekilinin bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
Diğer taraftan davalı taraf ... şirketine yaptırdıkları tespit raporunun değerlendirmeye alınmadığını savunmuş ise de Yargıtay bozma ilamında belirtilen dava açılmadan önce alınan tespit raporlarının değerlendirilmesi gerektiğine ve pursantaj belgesi dikkate alınmaksızın alacağın tespiti gerektiğine ilişkin gerekçeler dikkate alınarak davalı vekilinin bu yöne ilişkin savunması da dikkate alınmamıştır.
Davalı taraf icra dosyasına yapılan ödemelerin mahsubunu talep etmiş ise de itirazın iptali davasında davadan sonra yapılan ödemelerin hükmedilen alacaktan mahsup edilmeyip infazda nazara alınması gerektiğinden ödemeler toplam alacaktan mahsup edilmeden infazda nazara alınmasına karar verilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere bilirkişi kurulu tarafından davacının alacağı 514.613,49 TL olarak tespit edilmiştir. Davacı vekili 16/12/2021 tarihli dilekçesi ile takibin 182.863,42 TL (kök rapordaki asıl alacak miktarı) miktar üzerinden iptalini talep ettiğinden bilirkişi tarafından tespit edilen faiz miktarı hükme esas alınmamıştır. Her ne kadar bilirkişi tarafından Türk Lirası üzerinden hesap yapılmış ise de takip talebinde asıl alacak ve işlemiş faizin euro olarak gösterilmiş olması, fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılmasının talep edilmesi ve mahkememizce 31/05/2017 tarihli önceki kararda hükmedilen euro alacağa ilişkin olarak Yargıtay 15. Hukuk Dairesi tarafından bozma kararı verilmemiş olması nedeniyle davacı lehine kazanılmış hak oluştuğundan davacının alacağını euro üzerinden isteyebileceği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle bilirkişi tarafından bulunan 514.613,49 TL' lik alacak 2,99 kur üzerinden euroya çevrilmesi sonucu 172.111,53 euro bulunmuştur.
Sonuç olarak, davacının taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında üstlendiği işin %64,39 oranında tamamladığı, işin götürü bedelle yapılmasının kararlaştırıldığı, yapılan işin sözleşme bedeline oranlanması sonucu bulunan 199.609,00 euro + KDV alacaktan 44.640,00 TL' lik (1) nolu hak ediş bedeli ve 12.075,15 TL' lik SGK ve prim ödemesi ve 20.072,99 TL yemek bedelinin mahsubu sonucu davacının bakiye 172.111,53 euro alacağının kaldığı, takip tarihi itibariyle bu miktar da davacının eser sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş asıl alacağının bulunduğu, ödeme emrine asıl alacak yönünden bu miktarla yapılan itirazında davalının haksız olduğu kanaatine varılmakla itirazın 172.111,53 euro üzerinden iptaline, davacının asıl alacağa ilişkin fazlaya ilişkin isteminin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine, davadan sonra ... 30. İcra müdürlüğünün 2015/16113 esas sayılı dosyasında yapılan ödemelerin infazda nazara alınmasına dair karar verilmiştir.
Karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2023 tarih 2022/2971 Esas 2023/3204 Karar sayılı kararıyla; "İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. Davacı takip talebinde, 185.094,80 Euro asıl alacak ve 349,91 Euro işlemiş faiz, toplam 553.904,79 TL üzerinden takip başlatmış, takip tarihi itibariyle 1 Euro alış = 2.99 TL göstermiştir. Görüldüğü üzere davacı takip talebinde TL üzerinden alacağının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece verilen “...kısmen İPTALİ ile takibin takip tarihi itibariyle 68.699,87 Euro (karşılığı: 205.412,62 TL) asıl alacak, 118,58 Euro (karşılığı: 354,55 TL) işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.818,45 Euro (karşılığı: 205,767,17 TL) toplam alacak üzerinden devamına” ilk kararda da takip tarihindeki kur üzerinden davacı alacağı TL’ye çevrilerek hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar mahkemece, bozmadan önce hükmedilen Euro alacağa ilişkin olarak bozma kararı verilmemiş olması nedeniyle davacı yararına kazanılmış hak oluştuğu kabul edilmiş ise de, az önce belirtildiği üzere verilen ilk karar yabancı para üzerinden değil TL üzerinden kurulduğu için davacı yararına kazanılmış hak durumu oluşmadığından mahkemece yabancı para birimi üzerinden hüküm kurulması doğru olmamıştır. Taraflar arasında düzenlenen 18.12.2014 tarihli sözleşme uyarınca davacı taşeron KDV hariç 310.000 Euro bedelle ... 2 HES Elektromekanik Teçhizat ve Yardımcı Mekanik Sistemleri Montaj işini yapmayı üstlenmiştir. Bu haliyle sözleşme 6098 sayılı TBK'nın 480/1. maddesi hükmünce götürü bedelli eser sözleşmesidir. Kural olarak yüklenici, götürü bedelle işi tamamlayıp teslim etmekle yükümlüdür. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline oranlanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek yüklenici alacağının bulunması gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta, bozmadan sonra alınan bilirkişi kurulu raporunda, yapılması gereken 38 kalem iş olduğu belirtilerek bu iş kalemleri ayrı ayrı 100 birim kabul edilerek 100 birimlik her işte kaç birim iş yapıldığı belirtilmiş, toplam 2447 birimlik iş yapıldığı kabul edilerek bu miktar toplam iş sayısı 38’e bölünerek yapılan iş oranı %64,39 bulunmuş, bu oran götürü bedele oranlanarak sonuca gidilmiş ise de, bu hesap tarzı az yukarıda belirtilen götürü bedelli işlerde yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin hesaplanması tarzına uygun olmamıştır. O halde mahkemece yapılacak iş, 6100 sayılı HMK’nın 266. maddesine göre seçilecek yeni bir bilirkişi kurulundan, dava açılmadan önce alınan tespit raporları da değerlendirilmek suretiyle götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurları da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması, yapılan ödemelerin düşülmesi ve ayrıca davacı takip talebinde yabancı para alacağını takip tarihi itibariyle TL üzerinden tahsilini talep ettiğinden TL üzerinden hesaplama yapılması için Yargıtay denetimine elverişli, önceki raporları da değerlendirecek ve çelişki olduğu takdirde giderecek şekilde rapor alınması, taraf itirazları olduğu takdirde bu itirazlarının yerinde görülmesi halinde karşılanması için ek rapor alınması ve sonucuna uygun karar verilmesinden ibaret olmalıdır. Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu verilen karar doğru olmamış, bozulması uygun görülmüştür." gerekçesiyle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararına karşı davacı vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuş olup, Yargıtay 6.H.D.'nin 29/04/2024 tarih ve 2024/394-1180 E/K sayılı kararı ile; "...V. KARAR DÜZELTME:
A. Karar Düzeltme Talebi:
Dairemizin yukarıda belirtilen ilamına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
B. Karar Düzeltme Sebepleri:
Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; ilk kararın Euro üzerinden verilmiş olduğu, ve ilk bozmanın kapsamı dışında kaldığını, müvekkili şirketin icra takibindeki alacağının dayanak belgesinin Euro üzerinden tanzim edilmiş fatura olduğu, müvekkili şirketin asıl alacak ve işlemiş faizi Euro cinsinden gösterilmiş, icra takip talebinde asıl alacak ve işlemiş faiz kalemlerin hemen altında yabancı para alacağının harca esas Türk lirası karşılığı ise zorunluluk gereği yazıldığını, bozma kararı sonrası ... 2. Ticaret Mahkemesi tarafından alınan, Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin usul ve yasaya uygun bulduğu ... Sulh ve Asliye Hukuk Mahkemesi bilirkişi raporunun doğruluğunun teyidinden ibaret yeni bilirkişi raporunun da usul ve yasaya uygun olduğunu, kararın onanması gerektiğini belirterek, karar düzeltme talebinin kabulünü talep etmiştir.
C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:
Uyuşmazlık, bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 nci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 440 ıncı maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 480/1 inci maddesi.
3. Değerlendirme:
1. Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanunun 440 ncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve HUMK’un 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan diğer karar düzeltme itirazlarının reddine karar verilmiştir.
3. Dairemiz 1010.2023 tarihli bozma ilamının 3 numaralı değerlendirme bölümünün 3 numaralı paragrafında her ne kadar “davacı takip talebinde TL üzerinden alacağının tahsilini talep etmiştir. Mahkemece verilen “...kısmen İPTALİ ile takibin takip tarihi itibariyle 68.699,87 Euro (karşılığı: 205.412,62 TL) asıl alacak, 118,58 Euro (karşılığı: 354,55 TL) işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.818,45 Euro (karşılığı: 205,767,17 TL) toplam alacak üzerinden devamına” ilk kararda da takip tarihindeki kur üzerinden davacı alacağı TL’ye çevrilerek hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.” şeklinde belirtilmiştir.
Karar düzeltme talebi üzerine yeniden yapılan incelemede davacı tarafın fatura alacağına dayalı olarak icra takibi başlattığı ve icra takibine dayanak olarak gösterilen faturanın euro cinsinden düzenlenmiş olduğu, davacının da takip talebinde alacak kalemleri açıklanırken, hem asıl alacak hem de faizin euro cinsinden talep edildiği takip talebinin alt kısmında TL cinsinden gösterilen alacak tutarının İİK'nun 58/3. maddesi gereğince ''Alacak veya teminat yabancı para cinsi ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi'' hükmü gereğince yabancı para alacağının harca esas TL karşılığı ve takip tarihindeki kur karşılığının gösterilmesi kapsamında olduğu, İlk Derece Mahkemesinin 35.05.2017 tarih ve 2015/490 Esas ve 2017/509 Karar sayılı ilamında da talebin bu şekilde yorumlanarak hükmün yabancı para cinsinden kurulduğu ve parantez içinde Türk Lirası karşılığının gösterildiği, İlk Derece mahkemesi kararının temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 07.07.2020 tarih 2019/3805 E., 2020/2120 K. Sayılı ilamında da davacı talebinin ve ilk derece mahkemesi kararının bu kapsamda değerlendirildiği, euro cinsinden kurulan hükme atıf yapıldığı, bu hususunun tenkit veya bozma nedeni yapılmadığı, ilk derece mahkemesince euro cinsinden takibin kısmen iptaline karar verildiği belirtilerek eksik bilirkişi incelemesi nedeniyle dosyanın esasa ilişkin nedenlerle bozulmasına karar verildiği, bozma ilamının 1 no.lu bendinde ''dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmaması halinde tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildiği'' anlaşılmıştır. Bozma kapsamı dışında kalan konuların temyiz itirazları red edilerek kesinleştirildiği ve usuli müktesep hak oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Dolayısıyla yukarıdaki açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda; Dairemizin karar düzeltme yoluna başvurulan bozma ilamının 3 no.lu bendindeki davacı talebinin yabancı para cinsinden olmadığı TL cinsinden olduğuna ilişkin değerlendirmenin yukarıda açıklanan hususlar gözden kaçırılarak yapıldığı bu yöne ilişkin karar düzeltme nedenlerinin yerinde olduğu anlaşılmakla, bozma ilamında yer alan ve değerlendirme bölümünün 3 numaralı kısmında yer verilen, yapılan ödemelerin düşülmesi cümlesinden sonra gelen “ayrıca davacı takip talebinde yabancı para alacağını takip tarihi itibariyle TL üzerinden tahsilini talep ettiğinden TL üzerinden hesaplama yapılması için” kısmının çıkarılarak bozma ilamındaki sair hususlara ilişkin karar düzeltme talebi yerinde görülmediğinden, diğer kısımlara ilişkin karar düzeltme talebinin reddine, bu kısma ilişkin karar düzeltme talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR:
Yukarıda “Değerlendirme” bölümünün “2” nci bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer karar düzeltme taleplerinin REDDİNE,
“3” ncü bendinde açıklanan nedenlerle KARAR DÜZELTME TALEBİNİN KABULÜ İLE Dairemizin 10.10.2023 tarih, 2022/2971 Esas, 2023/3204 Karar sayılı bozma ilamındaki ''ayrıca davacı takip talebinde yabancı para alacağını takip tarihi itibariyle TL üzerinden tahsilini talep ettiğinden, TL üzerinden hesaplama yapılması için'' cümlelerinin bozma gerekçesinden ÇIKARILMASINA,..." şeklinde karar verilmesi üzerine dosya mahkememizin 2024/531 nolu esasına karar verilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamına aynen uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı gereğince inşaat yüksek mühendisi Dr...., makine mühendisi ..., elektrik-elektronik Mühendisi Dr................., mali müşavir ........... ve nitelikli hesap bilirkişisi Dr.... tarafından düzenlenen 03/12/2024 tarihli raporda özetle; davacı taşeronun davalı yükleniciden takip tarihi itibariyle 92.474,18 EURO asıl alacak ve 69,66 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.543,84 EURO alacaklı olduğu, takibin bu tutar üzerinden devam edilmesi hususundaki takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, davacı tarafından ... 30. İcra Dairesinin takip dosyasına 09/10/2017 tarihinde 224.069,52-TL, 30/10/2017 tarihinde 155.435,27 TL tutarında ödeme yapıldığı, ödeme tarihlerinde Euro döviz karşılığının (60.427,04 + 41.093,26 =) 101.520,30 € olduğu, ancak icra ödemlerinin ana para ödemesinin ne kadar olduğunun ve ana para borç bakiyesinin olup olmadığının tam hesaplanabilmesi için icra ödemlerine ilişkin ayrıntıların dosyaya celbi gerektiği hususlarının tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Taraf vekillerinin rapora yönelik itirazları üzerine bu defa 08/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış olup, alınan raporda özetle; tarafların itirazlarının kök rapor ile belirlenen hususları değiştirecek mahiyette olmadığının belirlendiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama, Yargıtay bozma ilamları, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; uyuşmazlığın, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkin olduğu, taraflar arasında 18.12.2014 tarihli sözleşme ile ... 2 HES Elektromekanik Teçhizat ve Yardımcı Mekanik Sistemleri Montaj işini KDV hariç 310.000,00 Euro götürü bedelle yapılması konusunda eser sözleşmesinin düzenlendiği, davacının yüklenici, davalının ise işveren olduğu, davacı yüklenicinin işi tamamlayamadığı, 6098 sayılı TBK'nın 480/1. maddesi hükmünce götürü bedelli eser sözleşmesinde kural olarak yüklenici, götürü bedelle işi tamamlayıp teslim etmekle yükümlü olduğu, götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline oranlanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek yüklenici alacağının bulunması gerektiği, buna göre alınan raporlar, tespit bilirkişi raporları ve dosya kapsamı fotoğraflar ile diğer bilgi ve belgeler kapsamında dava konusu mekanik montaj işinin alt kalemlerinin tamamlanma oranları, raporda belirtilen tespitler doğrultusunda ana pursantajların Türbin 1 ve Türbin 2 arasında eşit kabulü ile toplam fiziki gerçekleştirme oranının %39,62 olduğu, diğer yandan tasfiye kesin hesap ve hakedişi için eksik ve kusurlar göz önünde bulundurulmak suretiyle ve işin teknik detay ve gereklikleri doğrultusunda, iş gruplarının ağırlık oranlarından hareketle fiziki gerçekleşme oranı bulunarak bu oran götürü bedel ile çarpılmak suretiyle, Yargıtay ilamına uygun olarak kesin hak edişlerinin hesaplandığı, bu kapsamda davacının talep edebileceği iş bedeli tutarının %39,62 x 310.000 Euro = 122.822,00 Euro + KDV olarak hesaplandığı, ayrıca bu tutara KDV ilavesi ve SGK kesintisi ile yemek kesintileri sonucu davacının hakediş alacağı, ilk hakediş tutarı da düşülmek suretiyle 92.474,18 Euro olarak alınan (03/12/2024 ve 08/04/2025 tarihli bilirkişi raporları ile) bilirkişi raporları ile hesaplandığı, buna göre davacının davaya konu ... 30. İcra Müdürlüğü'nün 2015/16113 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibi dolayısıyla 92.474,18 Euro asıl alacak ve 69,66 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.543,84 Euro alacağının bulunduğunun sonuç ve kanaatine varılarak davanın belirlenen bu miktar üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın eser sözleşmesinden kaynaklanması ve yargılamayı gerektirip, likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... 30. İcra Müdürlüğü'nün 2015/16113 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibindeki ödeme emrine davalının itirazının kısmen iptali ile, takibin 92.474,18 Euro asıl alacak ve 69,66 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 92.543,84 Euro alacak üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-İş bu dava açıldıktan sonra icra dosyasına yapılan ödemelerin infaz aşamasında DEĞERLENDİRİLMESİNE,
4-Alınması gereken 19.237,47 TL harçtan peşin olarak alınan 9.459,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.778,16 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından 9.459,31 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 45.059,22 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 45.062,69 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça yapılan 37.927,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 19.283,11 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Davalı tarafça yapılan 670,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 329,35 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/06/2025