T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/643 Esas - 2025/261
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/643 Esas
KARAR NO : 2025/261
HAKİM : ALPEREN SEFA ÇAKIRBAY 219701
KATİP : RECEP BACAK 181017
..............
......................
.............
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/09/2024
KARAR TARİHİ : 25/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
I-DAVA DİLEKÇESİ:
1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, bankanın şoförlük hizmet alım ihalesiyle çeşitli yüklenicilerden hizmet sağladığını, İstanbul Bölge Şoför Hizmet Alım işi kapsamında değişen yüklenici şirketler bünyesinde 11.07.2017- 28.08.2023 tarihleri arasında çalışan dava dışı işçi ...'ın emeklilik nedeniyle işten ayrılarak kıdem tazminatı talep ettiğini, müvekkili banka tarafından 27.09.2023 tarihinde 130.849,91 TL kıdem tazminatı ödendiğini, dava dışı işçinin sendika üyesi olması sebebiyle Yüksek Hakem Kurulunun 16.02.2024 tarihli kararı gereğince 21.05.2024 tarihinde de 12.047,72 TL kıdem tazminatı farkı ödendiğini, toplam net 142.897,63 TL olarak kıdem tazminatının damga vergisinin de müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen kıdem tazminatının yüklenici şirketlerin payı oranında rücuen tahsili amacıyla ... Banka Alacakları İcra Dairesinin 2024/77433 sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine davalı şirketlerin itiraz ettiğini, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinin de anlaşmazlıkla sonuçlandığını, müvekkili şirket ile davalı ... Turizm Ltd. Şti ile 05.02.2019, 05.03.2019 ve 04.11.2020 tarihlerinde üç kez “Kiralık araç ve şoför” teminine yönelik hizmet sözleşmesi imzaladığını, dava dışı işçinin bu şirkette 09.02.2019-31.12.2022 tarihleri arasında çalıştığını ve 3 yıl 10 ay 20 günlük prim gün sayısına göre kıdem tazminatından sorumluluk tutarının brüt 91.349,33TL olduğunu, ... Personel Hiz. Ltd. Şti. ile de 21.12.2022 tarihinde “sürücü hizmet alımı” teminine yönelik hizmet sözleşmesi imzalandığını, dava dışı işçinin bu şirkette 01.01.2023-28.08.2023 tarihleri arasında geçen 7 ay 28 günlük süreye göre kıdem tazminatından sorumluluk tutarının brüt 15.529,39.-TL olduğunu, ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi işletildiğini, ihale makamı olan müvekkili bankanın sözleşme kapsamındaki tek sorumluluğunun hizmet alımı karşılığında işin bedelini yükleniciye ödemek olduğunu, davalı şirketlerin ise genel mevzuat hükümleri ve sözleşme-şartname gereği çalıştırdığı personelin tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, emsal yargı kararlarının da bu yönde olduğunu ileri sürerek ... Banka Alacakları İcra Dairesinin 2024/77433 sayılı dosyasına davalılarca yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, icra takibindeki alacak üzerinden %20'den aşağı olmamak şartıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-CEVAP DİLEKÇESİ:
2.Davalılardan ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından dava dışı işçi ...'nun vefatı nedeniyle ödenen kıdem tazminatına ilişkin rücu ödemesi yapıldığını, müvekkili şirkete ihbarda bulunulmadan icra takibi yapıldığından gereksiz icra masraflarına yol açıldığını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından gereksiz zararların önüne geçebilmek için müvekkili şirket tarafından benzer nitelikteki rücu haklarının takibe konu edilmeden müvekkile şirkete ihbar edilmesini ve ödeme yapabileceklerini bildiren ihtarnameyi davacı bankaya gönderdiğini ancak davacı bankanın taleplerine yanıt vermeden dava konusu icra takibini başlattığını, ödemenin yapılmasında müvekkili şirketin kusuru bulunmadığı halde vekalet ücreti ve masraflara mahkum edilmesinin hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılması gerektiğini, icra inkar tazminatı koşullarının da oluşmadığını, müvekkili şirketin hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin işten ayrılışlarını sözleşme bitiminde gerçekleştirdiğini, dava dışı işçi banka bünyesinde çalışmaya devam ettiğinden bankadan ayrılışında ödeme yapılamadığını, Yargıtay kararlarına göre asıl işveren ve alt işverenlerin kıdem tazminatından yarı yarıya sorumlu olması gerektiğini, kıdem tazminatından yüklenici şirketlerin işçiyi çalıştırdıkları süre ile sınırlı olarak sorumlu olabileceğini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
3.Davalılardan ... Personel Hizmetleri Temizlik Bilgi İşlem Otomasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşmenin niteliği itibarıyla personel teminine ilişkin olduğunu, muvazaalı alt işverenlik ilişkisinde kıdem tazminatından müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, KİK uyarınca müvekkili şirkete ödenen hakkediş tutarları arasında kıdem tazminatının yer almadığını, 6552 sayılı Yasanın 8. maddesi gereğince kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktarın işyerini devrettiği tarihe kadar olan süre ve devir tarihindeki ücretle sınırlı olarak hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirketin TİS tarafı olmaması ve işçinin müvekkili şirkette çalıştığı dönemde sendikalı olmaması gözetilerek TİS'den doğan haklar ilave edilerek hesaplanan kıdem tazminatından müvekkili şirketin sorumlu olmayacağını, ihale dokumanı ve sözleşmeler gereğince asıl işveren ve alt işverenlerin kıdem tazminatından yarı yarıya sorumlu olması gerektiğini, ödeme tarihinden önce müvekkili şirket temerrüte düşürülmediğinden ödeme tarihinden itibaren faiz ve yargılama gideri talep edilemeyeceğini, talep edilebilecek faizin yasal faiz olduğunu, icra inkar tazminatı koşullarının da oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III-HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
4.Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK olarak kısaltılacaktır) 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.
5.Bilindiği üzere, 2004 Sayılı İİK'nın 67.maddesinde, "(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" hükmü bulunmaktadır.
6.Mahkememizce davaya dayanak icra dosyası getirtilmiş ve incelenmiştir. ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2024/77433 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacının, davalılardan ... ... Ltd. Şti. aleyhine 91.339,69 TL asıl alacak ve 31.523,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 122.862,81 TL alacak yönünden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak dava dışı ... isimli işçiye ödenen kıdem tazminatının gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davalıya 31/07/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından 26/07/2024 tarihinde yasal süresi içerisinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Aynı şekilde bahsi geçen icra dosyasında davacının, davalılardan ... ... Ltd. Şti. Aleyhine de 15.527,75 TL asıl alacak ve 5.358,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.886,68 TL alacak yönünden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak dava dışı ... isimli işçiye ödenen kıdem tazminatının gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davalıya 31/07/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından 01/08/2024 tarihinde yasal süresi içerisinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
7.Davaya dayanak icra dosyasındaki takip üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkindir. Bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, davacının, dava dışı işçi ... nedeniyle ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve ekleri uyarınca davalılardan rucuan tahsili koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.
8.Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
9.Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmektedir (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 15/09/2020 tarihli, 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamı).
10.Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu görülmüştür. Bu çerçevede Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor alınmıştır. Tüm dosya kapsamı uyarınca, dava dışı işçi ...'ın iş akdinin emeklilik nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği, bu kapsamda davacının dava dışı işçiye 27.09.2023 tarihinde damga vergisi kesilmiş haliyle 130.849,91 TL, 21.05.2024 tarihinde 12.047,72 TL ödeme yaptığı görülmektedir. Davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmelere ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği şüphesizdir. Bu kapsamda, dava dışı işçinin toplam 2207 günlük çalışmasının davalı şirketler bünyesinde geçtiği, bu nedenle davalıların işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak davacıya karşı sorumluluğunun bulunduğu, ödenen kıdem tazminatının davacı tarafından davalılardan rücuen talep edilebileceği, işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olduğu, bilirkişi raporunun denetime açık, anlaşılır ve hüküm kurmaya elverişli olduğu dikkate alınarak, rapora göre davacının davalılardan ... ... Ltd. Şti.'den 91.339,70 TL asıl alacak, 31.608,51 TL işlemiş faiz talep edebileceği (ancak taleple bağlılık ilkesi uyarınca Mahkememizce davacının icra takibinde talep ettiği 91.339,69 TL asıl alacak ve 31.523,12 TL işlemiş faiz üzerinden hüküm tesis edildiği), yine rapora göre davacının davalılardan ... ... Ltd. Şti'den 15.527,75 TL asıl alacak, 5.373,44 TL işlemiş faiz talep edebileceği (ancak taleple bağlılık ilkesi uyarınca Mahkememizce davacının icra takibinde talep ettiği 15.527,75 TL asıl alacak ve 5.358,93 TL işlemiş faiz üzerinden hüküm tesis edildiği) görülmekle, davalıların icra takibine yapmış oldukları itirazın haksız olduğu değerlendirilmiş ve ödenen kıdem tazminatı miktarından davalıların işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu sonucuna varılarak davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-DAVACI TARAFINDAN DAVALILARDAN ...... LTD. ŞTİ. ALEYHİNE AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
A- Davaya konu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2024/77433 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yönelik davalı ... ... Ltd. Şti'nin İTİRAZININ İPTALİ İLE, takibin adı geçen davalı yönünden aynı koşullarda DEVAMINA
B- Hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında (24.572,56 TL) icra inkar tazminatının DAVALI ... ... LTD. ŞTİ'DEN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
C- Alınması gerekli 8.392,76 TL harçtan peşin alınan 2.454,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.937,87 TL harcın davalı ...... Ltd. Şti'den alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
D- Davacı tarafından yatırılan 2.454,89 TL peşin harcın davalı ...... Ltd. Şti'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
E- Davacı tarafından yapılan 5.792,07 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalı ...... Ltd. Şti'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
F- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
G- 6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 2.454.80 TL arabuluculuk giderinin davalı ...... Ltd. Şti'den tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
2-DAVACI TARAFINDAN DAVALILARDAN ... ... LTD. ŞTİ. ALEYHİNE AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,
A- Davaya konu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2024/77433 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yönelik davalı ... ... Ltd. Şti'nin İTİRAZININ İPTALİ İLE, takibin adı geçen davalı yönünden aynı koşullarda DEVAMINA
B- Hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında (4.177,33 TL) icra inkar tazminatının DAVALI ... ... LTD. ŞTİ'DEN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,
C- Alınması gerekli 1.426,77 TL harcın davalı ... ... Ltd. Şti'den alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
D-Davacı tarafından yapılan 1.186,33 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalı ... ... Ltd. Şti'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
E- Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
F- 6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 646,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... ... Ltd. Şti'den tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (25.641,02 TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti'den, 4.358,98 TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti'den ) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren davalı ... .. Ltd. Şti yönünden miktar itibariyle kesin olarak, diğer davalı yönünden 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
25/04/2025