T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/650 Esas - 2025/257
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/650 Esas
KARAR NO : 2025/257
...........
.......................
...........................
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 06/04/2017
KARAR TARİHİ : 21/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 11/11/2014 tarihinde müteveffa ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonun Şanlıurfa istikametinden Gaziantep istikametine seyir halinde iken Nizip otoban yoluna geldiğinde önünde aynı yönde seyir halinde olan ... plakalı kamyonet ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında ...'nın hayatını kaybettiğini, çocuklarını kaybeden müvekkillerinin kaza tarihinden itibaren müteveffanın maddi ve manevi desteklerinden yoksun kaldığını, müteveffanın kullandığı ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, müteveffanın kazadan önce kamyon şoförü olarak çalıştığını ve aylık ücretinin 3.000,00.-TL olduğunu, müvekkillerin zararından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; her bir müvekkili için ayrı ayrı 500,00.-TL olmak üzere toplam 1.000,00.-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davacılar vekili dava dilekçesi ile; her bir davacı için ayrı ayrı 500,00.-TL olmak üzere toplam 1.000,00.-TL maddi tazminat isteminde bulunmuş, yargılama süresinde sundukları 20/05/2019 tarihli talep artırım dilekçesi ile; müvekkili ... yönünden 41.823,42 TL olarak, müvekkili ... yönünden 35.412,17 TL olarak dava değerini artırarak, toplam 77.235,59 TL tazminat isteminde bulunmuş, son olarak sundukları 12/03/2025 tarihli değer artırım dilekçesi ile, (ıslah dilekçesi niteliğinde olan) ... yönünden yaptıkları bedel arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın tam kabulü ile, müvekkili ... için 37.291,55 TL maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, eldeki davaya konu kazanın 2014 tarihinde gerçekleştiğini, 2014 tarihi itibariyle ZMMS poliçesi kişi başı teminat limitinin 268.000,00.-TL olduğunu, müvekkili şirketin müteveffa ...'nın vefatı sebebiyle poliçe limitinin tamamını ödediğini, ...'nın desteğinden yoksun kaldığını iddia eden ............. tarafından müvekkili şirket aleyhine ... 5.AHM'nin 2015/84 E.sayılı dosyasıyla tazminat davası ikame edildiğini, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, müvekkili şirket aleyhine 268.000 TL tazminata hükmedildiğini, müvekkili şirket tarafından iş bu kararın ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2017/1985 E.sayılı dosyasına konu edilmesi sebebi ile icra dosyasına 14.03.2017 tarihinde fer'ileriyle birlikte 378.201,50 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin poliçe limitinin tamamını ödediğini, bu nedenle de başkaca sorumluluğu kalmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 2023/547 Esas, 2024/63 Karar sayılı ilamı ile, kaldırma kararı sonrasında yürütülen yargılama sürecinde, davacıların desteğinin sürücüsü olduğu ve dava konusu kazayı yapan ... plakalı kamyon için, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği, poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 268.000 TL olduğu, davaya konu kazada ölen davacılar desteği ...'nın hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı, buna göre destek ...'nın eşi, iki çocuğu, anne ve babasının sağ olduğunun anlaşıldığı, ... 5. AHM'nin(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 2015/84 E.sayılı dosyası incelendiğinde; destek ...'nın ölümünden dolayı eşi ve iki çocuğunun, davalı sigorta şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talep ettikleri, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verilerek, davalı sigorta şirketinin limitinin tüketildiği, eldeki dosyada ise, desteğin anne ve babası tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, ... 5.AHM'nin(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 2015/84 E.sayılı dosyasında karar tarihi 07/02/2017 olup, iş bu kararın davalı sigorta şirketine 29/03/2017 tarihinde tebliğ edildiği, yasal iki haftalık yasa yoluna başvuru süresi içerisinde, henüz karar tebliğ edilmeden, iş bu dosyanın davacıları ... ve ... ... tarafından davalı sigorta şirketine 13/03/2017 tarihinde ön başvuru yapıldığı, buna rağmen 14/03/2017 tarihinde ... 5.AHM'nin dosyasının taraflarına ödeme yaptığı, yasa yoluna başvurmadıkları için kararın kesinleştiği görülmüş olmakla; sigorta şirketinin iş bu davanın taraflarının başvuruda bulunduklarını bildiği halde, diğer dosyada yasa yoluna başvurmayarak, limitin tamamının ödenmesinde kusuru bulunduğundan, iyiniyetli ödeme hali olduğu ve sorumluluktan kurtulduğunun kabul edilemeyeceği, limitini bu suretle tüketen davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2 maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, mahkeme kararına dayalı olarak ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacıların tazminat alacaklarını azaltamayacağı, bu suretle, davalı sigorta şirketinin poliçe limitini tükettiği ve davacılara ödeme yapılamayacağı savunmasının yerinde görülmediği, ... BAM 35.HD.'nin 2023/627 E., 2023/1005 K.sayılı kararı öncesinde iki ayrı aktüerya uzmanı bilirkişiden, garameten ödeme ilkesi gözetilerek hesaplama yapılması amacı ile rapor alındığı, yargılama sürecinde asgari ücretin değişeceği gözönüne alınmadan, destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı gözetilmeden kusur değerlendirmesi yapan ve müteveffanın gelirinin net 2000,00 TL kabul edildiği, sonraki dönemlerde gelirlerin tespiti için bulunan katsayının, 2014 yılı AGİ dahil net asgari ücrete oranlanarak bulunduğu 18/09/2019 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmaya elverişli görülmediğinden, farklı bir aktüerya uzmanından rapor alındığı, dosya kapsamına alınan 19/01/2020 tarihli rapor ile önceki raporda görülen eksikliklerin giderildiği, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan eski genel şartlara göre hesaplama yapıldığı, her ne kadar davacı vekili yeni asgari ücret tarifesine göre hesaplama yapılması amacı ile dosyanın aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdiini talep etmiş ise de mahkemenin 06/03/2020 tarih, 2017/256 E., 2020/169 K.sayılı kararının, sadece davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edildiği, davacının yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvuru yapmadığı anlaşılmakla, davaya konu tazminat tutarı yönünden davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak, yeni asgari ücret tarifesine göre yeniden rapor alınması yoluna gidilmediği, önceki hükümde belirtildiği gibi, toplam 67.789,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek; davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 30.671,23 TL, davacı ... için 37.117,93 TL olmak üzere toplam 67.789,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.
İş bu karar karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapılması neticesinde; ... BAM 35.HD'nin 2024/678 E. 2024/998 K.sayılı ilamı ile;
"Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 13.03.2023 tarih ve 2022/16939 Esas, 2023/3306 Karar sayılı ilamında; “Davaya konu olayda; davacıların desteği ... Salazer'in vefatı üzerine eşi ve beş çocuğu tarafından ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/310 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda destek payları hesaplanırken müteveffanın payı 100 pay kabul edilerek bunun 30 payını kendisine harcayacağı, geri kalan 70 payı da eşi ve çocuklarına destek vereceği kabul edilerek hesaplama yapılmış ve bu rapor esas alınarak verilen karar da kesinleşmiştir. Bu süreçte davalı vekili hukuk dava dosyasında rapora itiraz ve mahkeme kararını temyiz dilekçesinde açıkça desteğin anne babasının payının da ayrılması gerektiği yönünde bir savunma getirmemiştir. Poliçe teminat limitini bu suretle tüketen davalı sigortacının, KTK’nun 96/2 nci maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen “başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme” ve “iyiniyetle ödeme yapma” şeklindeki şartları sağlayamadığı, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, mahkeme kararına dayalı olarak ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacıların tazminat alacaklarının kalmadığı gerekçesiyle başvurunun reddi ise hakkaniyete usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir." denilmekte olup, mahkemece sigorta şirketi tarafından iyiniyetle ödeme yapılmadığının kabulü isabetli bulunmuştur. Bununla birlikte, davalı sigorta şirketinin o tarihte yaptığı iyiniyetli ödeme miktarı çerçevesinde borcundan kurtulacağının da kabulü gerekir.
Mahkemece, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/84 E. sayılı dosyasında hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre bakiye tazminat miktarını belirlemek üzere aktüer raporu alınmalı, raporda bu tarih itibarıyla anne ve baba da hesaplamaya dahil edilerek eş ve çocuklara yapılması gereken ödeme miktarı belirlenmeli, eş ve çocuk yönünden ödenebilecek bu miktarı aşan kısım varsa sadece aşan kısım kötüniyetle ödeme kabul edilebileceğinden bu çerçevede kalan limit belirlendikten sonra rapor tarihindeki verilere göre bakiye limit garamaten anne ve baba arasında paylaştırılmalıdır." şeklinde açıklanarak, Mahkememizin 2023/547 E., 2024/63 K.sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
... BAM 35.HD'nin 2024/678 E. 2024/998 K.sayılı ilamı doğrultusunda, dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/84 E. sayılı dosyasında hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre bakiye tazminat miktarını belirlemek ve raporda bu tarih itibarıyla anne ve baba da hesaplamaya dahil edilerek eş ve çocuklara yapılması gereken ödeme miktarını belirlemek, eş ve çocuk yönünden ödenebilecek bu miktarı aşan kısım varsa sadece aşan kısım kötüniyetle ödeme kabul edilebileceğinden bu çerçevede kalan limit belirlendikten sonra rapor tarihindeki verilere göre bakiye limit garamaten anne ve baba arasında paylaştırılmak sureti ile güncel asgari ücret tarifesi üzerinden hesaplama yapılması sureti ile rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, dosya kapsamına alınan 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı vekilince, muris ...'nın annesi ... için 500,00 TL ve babası ... için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulduğu, iş bu davadan önce müteveffa ...'nın eş ve coçuklarının açmış olduğu davanın, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldüğü, görülen davada (davadışı) anne ... ve (davadışı) baba ...'ya pay ayrılmadan, 268.000,00 TL olan poliçe limitinin tamamı üzerinden müteveffanın eş ve çocukları lehine, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, işbu raporda önce, ... BAM kaldırma kararı ve Sayın Mahkemenin 10.12.2024 tarihli duruşmasında alınan karar doğrultusunda, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince hükme esas alınan 18.03.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre hesaplama yapılarak, eş ve çocuklara yapılan ödeme ile bakiye poliçe limitinin belirleneceği, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince hükme esas alınan 18.03.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre hesaplama yapıldığında, müteveffanın hak sahipleri lehine toplam 441.874,59 TL maddi tazminat hesaplanmış olup, toplam tazminatın poliçe limiti olan 268.000,00 TL'ye dağıtılması sonrasında, müteveffanın eşi ...'ya 149.846,59 TL oğlu M. ...'ya 15.196,55 TL ve kızı ...'ya 36.401,64 TL olmak üzere toplam 201.444,77 TL ödeme yapılması, anne ...'ya 30.213,40 TL ve babası ...'ya 36.341,82 TL olmak üzere toplam 66.555,23 TL poliçeden pay ayrılması gerektiğinin hesaplandığı, bu durumda ... BAM kararı doğrultusunda 201.444,77 TL'nin iyi niyetli ödeme olarak kabul edilmesi, 66.555,23 TL'nin de bakiye poliçe limiti olarak belirlenmesi gerektiğinin hesaplandığı, işbu rapor tarihine göre hesaplamada, bakiye poliçe limiti olan 66.555,23 TL'nin garameten dağıtılması sonrasında, davacı anne ...'nın 37.291,55 TL ve davacı baba ...'nın 29.263,68 TL olmak üzere toplam 66.555,23 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin hesaplandığı bildirilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
... BAM 35.HD'nin 2024/678 E. 2024/998 K.sayılı ilamı doğrultusunda, dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/84 E. sayılı dosyasında hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre bakiye tazminat miktarını belirlemek ve raporda bu tarih itibarıyla anne ve baba da hesaplamaya dahil edilerek eş ve çocuklara yapılması gereken ödeme miktarını belirlemek, eş ve çocuk yönünden ödenebilecek bu miktarı aşan kısım varsa sadece aşan kısım kötüniyetle ödeme kabul edilebileceğinden bu çerçevede kalan limit belirlendikten sonra rapor tarihindeki verilere göre bakiye limit garamaten anne ve baba arasında paylaştırılmak sureti ile güncel asgari ücret tarifesi üzerinden hesaplama yapılması sureti ile rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, hükme esas alınan 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince hükme esas alınan 18.03.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre hesaplama yapıldığında, müteveffanın hak sahipleri lehine toplam 441.874,59 TL maddi tazminat hesaplandığı, toplam tazminatın poliçe limiti olan 268.000,00 TL'ye dağıtılması sonrasında, müteveffanın eşi ...'ya 149.846,59 TL, oğlu M. ...'ya 15.196,55 TL ve kızı ...'ya 36.401,64 TL olmak üzere toplam 201.444,77 TL ödeme yapılması, anne ...'ya 30.213,40 TL ve babası ...'ya 36.341,82 TL olmak üzere toplam 66.555,23 TL poliçeden pay ayrılması gerektiğinin belirlendiği, bu suretle davalı sigorta şirketinin 14/03/2017 tarihinde yaptığı ödemenin 201.444,77 TL'lik kısmının iyiniyetli ödeme olarak kabulünün gerektiği, bakiye kalan ve eş, çocuk yönünden ödenebilecek miktarı aşan kısım olan 66.555,23 TL'lik ödemenin ise, kötüniyetle ödeme olarak kabulünün gerektiği ve davalı sigorta şirketinin iş bu tutar yönünden sorumluluğunun devam ettiği, bu suretle, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile garameten dağıtılması suretiyle hesaplandığı üzere, davacı anne ...'nın 37.291,55 TL ve davacı baba ...'nın 29.263,68 TL olmak üzere toplam 66.555,23 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar Mahkememizin 05/02/2024 tarihli kararında, Mahkememizin 2017/256 E., 2020/169 K.sayılı kararının, sadece davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edildiği, davacının yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvuru yapmadığı, davaya konu tazminat tutarı yönünden davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu, bu suretle yeni asgari ücret tarifesine göre yeniden rapor alınması yoluna gidilmediği belirtilmiş ise de; Mahkememizin 2023/547 E.sayılı ilamının her iki tarafça istinaf edilmesi ve asgari ücretteki değişikliklerin usulî kazanılmış hakkın istisnası niteliğinde bulunduğu, aynı davada ve yargılamanın her aşamasında hâkim tarafından re'sen gözetilmesi gerektiği, kamu düzeniyle ilgili durumlarda, kazanılmış usulî haktan söz edilemeyeceğine ilişkin emsal Yargıtay kararları (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.01.2004 tarihli, 2004/10-24 E., 2004/47 K. Sayılı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.05.1991 tarihli ve 1991/9-102 E., 1991/267 K. Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01.10.2024 tarihli, 2024/6957 Esas, 2024/8396 Karar, 25.11.2024 tarihli, 2024/11113 Esas, 2024/11556 Karar, 05.11.2024 tarihli, 2024/8992 Esas,2024/10409 Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.02.2021 tarihli, 2020/814 Esas, 2021/1611 Karar sayılı ilamları) dikkate alınarak, güncel asgari ücret tarifesi dikkate alınarak hesaplama yaptırılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, davacı ... için 37.291,55 TL, davacı ... için 29.263,68 TL, olmak üzere toplam 66.555,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının 24/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 4.546,39 TL harçtan, peşin ve ıslah harcı adı altında alınan 299,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.246,99 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 299,40 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre ... için 30.000 TL, ... için 29.263,68 TL ) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) davacı ...'dan 12.559,74 TL vekalet ücretinin alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 6.100,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.132,11 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 150,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 23,81 TL'sinin davacılardan müştereken alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2025
¸
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
DAVACI
Bilirkişi Ücreti : 5.650,00 TL
Posta Masrafı : 414,60 TL
Başvurma Harcı : 31,40 TL
Vekalet Harcı : 4,60 TL
DAVALI
Posta Masrafı : 150,00 TL