T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/753 Esas - 2025/479
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/753 Esas
KARAR NO : 2025/479
..........
....................
...............
DAVA : Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ : 05/11/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Maddi Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 01.01.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı, davalı ... Enerji Elekt. Üretim A.Ş.'ye ait ve davalı ...'nün kullandığı ... plakalı aracın müvekkili ...'e ait ... plakalı araca çarparak arcın hasarlanmasına neden olduğunu, kazanın davalı araç sürücüsünün kusuruyla meydana geldiğini, müvekkiline ait araç sürücüsünün ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, müvekkiline ait aracının onarımını müvekkilinin kasko şirketi olan ... Sigorta A.Ş'nin hasar dosyasından yaptırıldığını, kaza nedeniyle müvekkili aracının sağ ön çamurluk, sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ arka çamurluğu, ön tamponu ve arka tamponunun onarılarak boyanması nedeniyle aracın 2. el piyasa rayiç değerinde çok ciddi bir düşüş meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine yapılan 02.02.2024 tarihli başvuru neticesinde davalı sigorta şirketince müvekkili aracındaki değer kaybına istinaden 27.02.2024 tarihinde 64.326,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin yetersiz ve müvekkilinin değer kaybı zararını karşılamaktan uzak olduğunu, müvekkilinin kaza dolayısıyla araç mahrumiyet zararının da oluştuğunu, sigorta şirketince görevlendirilen ekspertiz raporunda araç onarım süresinin 7 iş günü olarak belirlendiğini, bu zarardan davalı ... ile diğer davalı ... ... A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL bakiye değer kaybı zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan, 100,00 TL araç mahrumiyet zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ile davalı ... ... A.Ş müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin adresinin İstanbul olması nedeniyle müvekkili aleyhine ikame edilecek davalarda yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 28/11/2023-2024 arasında ZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığını, dava konusu kazanın 12/01/2024 tarihinde meydana geldiğini, kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitlerinin maddi hasar yönünden araç başına 200.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluğu her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı aracında 64.326,00 TL değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın 27/02/2024 tarihinde davacı vekili..................'a ödendiğini, kaza sebebiyle başvuru sahibine ait aracın kaza tarihinde kasko sigortacı olan ... Sigorta A.Ş'ye 30/05/2024 tarihinde 31.500,00 TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini belirterek öncelikle huzurdaki davanın usulden, aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... Elektrik Üretim A.Ş'ye vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile davacı ya ait ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafın 02/02/2024 tarihinde bir diğer davalı olan müvekkili şirketin sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş'ye başvuru yapıldığını ve değer kaybına istinaden 27/02/2024 tarihinde 64.326,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeye istinaden davacı, araç değer kaybı için ödenen miktarın yeterli olmadığı iddiasıyla tutar araç değer kaybı zararı ve 7 iş günü araç mahrumiyet zararı olarak 2 kalemden oluşan huzurdaki davayı açtığını, müvekkili şirketin sigorta poliçesi limitinin 120.000,00 TL olduğunu, araç değer kaybı zararı kalemi bakımından, müvekkili şirketin sorumluluğu, tazminat tutarının 120.000,00 TL'yi aşması durumunda doğacağını, bu durumda ... plakalı araç için yapılmış olan genişletilmiş çevre dostu kasko sigorta poliçesinde yer alan İMMS klozunun devreye gireceğini, araç mahrumiyet tazminatının belirlenmesinde, kusur oranlarının da dikkate alınması gerekmektedir, yukarıda detaylıca açıklandığı üzere %100 kusur müvekkiline yüklenemeyeceğini, araç mahrumiyet tazminatı belirlenirken kusur oranlarının yanı sıra aracın tamirde kalması gereken makul sürenin esas alınması gerektiğini, kaza tarihinden emsal nitelikteki araç bedelleri günlük ortalama 600-800 TL bandında olduğunu, aracın onarımının yapılabileceği sürenin ise en fazla 5 iş günü olacağını savunarak haksız bir şekilde açılan davanın her iki kalem bakımından da esastan reddine, tazminata hükmedilmesi halinde ise kusur oranları ve yukarıda açıklanan diğer sebepler göz önünde bulundurularak tazminat oranında indirime gidilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, 12/01/2024 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile davacı ya ait ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, bu kapsamda ...'a ait aracın sürücüsü ... ile davacı tarafa ait aracın sürücüsü ..................'in kendi aralarında trafik kazası tespit tutanağı tuttuklarını, davacı tarafın 02/02/2024 tarihinde bir diğer davalı olan müvekkili şirketin sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş'ye başvuru yapıldığını ve değer kaybına istinaden 27/02/2024 tarihinde 64.326,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeye istinaden davacı, araç değer kaybı için ödenen miktarın yeterli olmadığı iddiasıyla tutar araç değer kaybı zararı ve 7 iş günü araç mahrumiyet zararı olarak 2 kalemden oluşan huzurdaki davayı açtığını, müvekkili şirketin sigorta poliçesi limitinin 120.000,00 TL olduğunu, araç değer kaybı zararı kalemi bakımından, müvekkili şirketin sorumluluğu, tazminat tutarının 120.000,00 TL'yi aşması durumunda doğacağını, bu durumda ... plakalı araç için yapılmış olan genişletilmiş çevre dostu kasko sigorta poliçesinde yer alan İMMS klozunun devreye gireceğini, araç mahrumiyet tazminatının belirlenmesinde, kusur oranlarının da dikkate alınması gerekmektedir, yukarıda detaylıca açıklandığı üzere %100 kusur müvekkiline yüklenemeyeceğini, araç mahrumiyet tazminatı belirlenirken kusur oranlarının yanı sıra aracın tamirde kalması gereken makul sürenin esas alınması gerektiğini, kaza tarihinden emsal nitelikteki araç bedelleri günlük ortalama 600-800 TL bandında olduğunu, aracın onarımının yapılabileceği sürenin ise en fazla 5 iş günü olacağını savunarak haksız bir şekilde açılan davanın her iki kalem bakımından da esastan reddine, tazminata hükmedilmesi halinde ise kusur oranları ve yukarıda açıklanan diğer sebepler göz önünde bulundurularak tazminat oranında indirime gidilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiilden kaynaklı bakiye değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalılardan ... ... A.Ş.'e ait, davalı ...'nün sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Sigorta şirketi nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (KZMMS) poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybına ve araç mahrumiyet tazminatı talebine yönelik eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir ve davalılar tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Buna göre, davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, mahkememizin yetkisiz olduğu, yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafa davadan önce yapılan değer kaybı ödemesi ile davacıya ait aracın kasko şirketine yapılan hasar ödemesiyle birlikte başkaca sorumlulukları kalmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalılardan ... ... A.Ş. Ve ... vekili ise cevap dilekçesinde özetle, davacının meydana gelen zararından öncelikle trafik sigortacısının, bu limit tüketildiğinde ise kasko sigortacısının sorumlu olacağını, bu nedenle müvekkillerinin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru olduğunu kabul etmediklerini, kusur oranlarının yeniden belirlenmesi gerektiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bu itibarla, eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet tazminatı istemine ilişkin olduğu, mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı, sürücü ve işleteni oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı" noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (Emsal kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/16876 Esas - 2017/12161 Karar sayılı, 2015/5301 Esas - 2017/11098 Karar sayılı kararları).
Araç mahrumiyeti zararı ise, araçtan mahrum kalınması neticesinde doğan zarar olup, bu zararın tespiti için, aracın davaya konu trafik kazası sonucu oluşan hasarlarının ne kadar sürede (makul süre) onarılacağının belirlenmesi, daha sonrada bu sürede aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için ne kadar araç kiralama bedeli ödeneceğinin belirlenmesi gerekir. Haksız fiil faili gerçek zarardan sorumlu olduğundan onarım süresi ve araç kiralama bedelinin değerlendirilmesi ve aracın hasarına göre tamir edileceği sürenin ve buna göre araç mahrumiyetinin belirlenmesi gerekir.
Davanın esasına girmeden önce davalılardan ... Sigorta vekili tarafından yapılan yetki itirazı ele alınmıştır. Buna göre, her ne kadar ... Sigorta vekili tarafından yetki itirazında bulunuşmuş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 16. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesi de yetkili olduğundan ve kaza Ankara'da gerçekleştiğinden yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ve onarım süresince mahrum kalındığı belirtilen ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan 12/01/2024 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş, davanın esasına girilmiştir. Bunun yanı sıra, Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın önceye dayalı başkaca bir hasarının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bahsi geçen aracın davalılardan ... Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin 28/11/2023-28/11/2024 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla poliçe vadesinin kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihini kapsadığı ortadadır. Kaza tarihi itibariyle poliçedeki sigorta limiti ZMMS poliçesi açısından araç başına 200.000,00 TL'dir.
Bu ön tespitlerin ardından eldeki dosyada çözümlenmesi gereken hususun, davacının işleten, davalıların ise trafik sigortacısı, sürücü ve işleteni oldukları araçların karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talepleri açısından, Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişi ile kusur bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişilerden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu uyarınca davacının sahibi olduğu araç sürücüsü dava dışı ...'in meydana gelen kazada kusursuz olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsü davalı ...'nün ise %100 kusurunun olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı, diğer davalı ... ... A.Ş.'ye ait ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nün meydana gelen kazada %100 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir.
Araçta meydana gelen değer kaybının tespiti açısından, bilirkişi raporunun aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri esas alınmak suretiyle tanzim edildiği, bu itibarla bilirkişi raporunun yerleşik içtihatlara ve somut olaya uygun olduğu, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, bahsi geçen raporda araçtaki değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 87.500,00 TL olduğunun belirlendiği, davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından davadan önce 64.326,00 TL değer kaybı adı altında yapılan ödeme mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye tazminat miktarının 23.174,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı değer kaybına ilişkin davasını belirsiz alacak davası olarak (1) ... Sigorta, (2) ... ... A.Ş. ve (3) ...'ye karşı 100,00 TL üzerinden yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini 23.174,00 TL'ye yükseltmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce davacının 23.174,00 TL araç değer kaybı bedeline yönelik davasının ... plakalı aracın trafik sigortacısı, işleteni ve sürücüsü yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının araç mahrumiyet tazminatı talebi yönünden ise, bilirkişi tarafından aracın makul onarım süresinin 7 gün ve aynı özelliklere sahip başka bir aracın kullanımı için aracın makul kira bedelinin zorunlu giderler düşüldükten sonra 1.650,00 TL olarak belirlendiği görülmüş ve davacının araç mahrumiyet tazminatı olarak 11.550,00 TL (7 Gün x 1.650,00) talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davacı araç mahrumiyeti tazminatı yönünden davasını belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL üzerinden sigorta şirketi dışındaki davalılar (1) ... ... A.Ş. Ve (2) ...'ye yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini 11.550,00 TL'ye yükseltmiştir. Bu itibarla, 12/01/2024 tarihinde gerçekleşen dava konusu kaza neticesinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere araç mahrumiyet tazminatı bedelinin 11.550,00 TL olduğu, davacının kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu tazminatın tamamını talep edebileceği, denetime açık, kabul edilen bilirkişi raporuna göre bu bedelin davacı tarafından talep edilebileceği anlaşılmakla, davacının ... plakalı aracın işletenine ve sürücüsüne karşı açtığı davanın kabulüne karar verilmiştir.
Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede, her ne kadar davalı ... Sigorta'ya dava öncesi değer kaybı ödemesi için başvuruda bulunulmuşsa da, davacı tarafça davalıya yapılan başvurunun tebliğine ilişkin belgenin dosyaya sunulmadığı görülmekle, davalı sigorta şirketince 27/07/2024 tarihinde 64.326,00 TL ödeme yapıldığından davalı sigorta şirketinin bu tarih itibariyle temerrüte düştüğü kabul edilmiş ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Davalılardan ... ve ... ... A.Ş. yönünden yapılan değerlendirmede ise, adı geçen davalıların kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihi itibariyle temerrüte düştüğünün kabulü ile faiz adı geçen davalılar yönünden bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalılardan ... ... A.Ş.'ye kayıtlı olması ve ticari araç vasfında bulunması nedeniyle alacağa avans faiz işletilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Davanın KABULÜNE,
2- 23.174,00 TL araç değer kaybı bedelinin (davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden 27/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-11.550,00 TL araç mahrumiyet tazminatı bedelinin kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALILARDAN ... ... A.Ş. İLE ...'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Alınması gerekli 2.372,00 TL harçtan peşin alınan 1.043,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.329,00 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 886,94 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.043,00 TL peşin harcın (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 696,07 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 20.021,31 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 9.203,40 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 715,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 6.142,14 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu 2.536,03 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
18/07/2025