T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/871 Esas - 2025/458
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/871 Esas
KARAR NO : 2025/458
.........
..............
.....
DAVA : Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ : 18/12/2024
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Maddi Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı adına kayıtlı olan ... plakalı, ... marka araçla, davalı şirketin K-371........0-0 poliçe numaralı KASKO sigortalısı, ... adına kayıtlı ... plakalı ... marka aracın 12.06.2024 tarihinde ... İli, Gölbaşı İlçesinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, davacı adına kayıtlı araçta değişmesi gereken hasarlı parça ve malzemeler ile işçilik olmak üzere 574.569,48 TL hasar oluştuğunu, bu hasarın müvekkilinin kasko poliçesi kapsamında ... Sigortanın 11............1 dosya numaralı hasar dosyası kapsamında onarıldığını, nihayetinde tramer kayıtlarına işlendiğini, araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalı ...'un ZMMS sigortacısı ... Sigortaya değer kaybı alacağı için başvuru yapıldığını, şirketin başka şirkete rücu ödemesi sebebi ile (davacının kasko sigortacısı ... sigortaya limit dahilinde 200.000 TL hasar ödemesi) ZMMS limiti dolduğunu, bu sebeple davacının davalının ZMMS şirketi ... Sigortadan herhangi bir değer kaybı tazminatı alamadığını, bu sebeple huzurdaki davada, davalı ...'un Kasko İMM teminatı klozundan değer kaybı talep edilmekte olduğunu, 12.06.2024 tarihinde yaşanan maddi hasarlı trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta oluşan değer kaybı tazminatının ve davalı sigorta şirketinin Kasko İMM poliçe limitleri kapsamında sorumlu olduğu tazminat tutarının bilirkişi marifeti ile hesaplanması gerektiğinden şimdilik 1.000 TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta Şirketi (poliçe limitleri dahilinde) ile diğer davalılardan müteselsilen tahsiline, alacaklara davalı ... Sigorta şirketi için temerrüd tarihinden itibaren avans faizi, diğer davalı için kaza tarihi olan 12.06.2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve verdiği zarar nispeti ile teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, meydana gelen hasarın müvekkili sigorta şirketine ihbarı üzerine müvekkili sigorta şirketi nezdinde 5029294 -1 no.lu hasar dosyası açıldığını ve ilgili hasar dosyasından 06/12/2024 tarihinde 1.109,81 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme ile sorumluluğunun sona erdiğini, yargılama sırasında müvekkilinin poliçe limitinin gözetilmesini talep ederek davanın reddini istemiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle, zaman aşımı def'i ve husumet itirazları olduğunu, davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın aşırı hızlı olması ve frenlememesi nedeniyle asli kusurlu olduğunu, araç değer kaybı var ise bu durumda kusur oranına göre sorumlu olunabileceğini, araç değer kaybından müvekkili sorumlu olmayıp tamamen diğer davalı ... Sigorta A.Ş. sorumlu olduğunu, temerrüde düşürülmeden faiz talep edilemeyeceği için 12.06.2024 tarihinden itibaren talep edilen faize itiraz ettiklerini, davanın öncelikle usûlden reddine, Sayın Mahkeme aksi kanaatte olması durumunda ise esastan reddine, yargılamaya konu davada ZMSS ile ilgili ödeme yapan ... Sigorta A.Ş. olduğu için teminat, sigorta kapsamı vb yönden davanın ... Sigorta A.Ş.ye ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKİKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiilden kaynaklı değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı, kendisine ait olan ... plakalı araç ile davalılardan ... Sigorta nezdinde genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı, ...'un işleteni olduğu ve diğer davalı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın karıştıkları kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybı tazminatı talebine yönelik eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalılar yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmuştur. Davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, poliçe kapsamında davacıya 1.109,81 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ve bu ödemeyle birlikte sorumluluklarının sona erdiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... ve ... vekili ise zaman aşımı def'inde bulunduklarını, ...'un kısıtlı olması nedeniyle kendisine husumet düşmeyeceğini, meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek haksız davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden yapılan inceleme neticesinde davalılardan ...'un kısıtlanmış olduğu görülmüş ve kısıtlama kararı dosyaya kazandırılmıştır. Buna göre, davalılardan ...'un Gölbaşı (...) Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/240 Esas, 2024/715 Karar sayılı ilamı ile kısıtlandığı, kendisine vasi olarak ...'un atandığı tespit edilmiştir. Vasi ...'un işbu davada davalı olarak yer aldığı görülmekle, davanın niteliği gereği çıkar çatışması da bulunmadığı tespit edildiğinden dosyamız kapsamında taraf teşkilinin sağlanmış olduğu anlaşılmış ve davanın esasına girilmiştir.
Bilindiği üzere, araçta meydana gelen "değer kaybı" aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Diğer bir deyişle, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark değer kaybını oluşturmaktadır (Emsal kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/16876 Esas - 2017/12161 Karar sayılı, 2015/5301 Esas - 2017/11098 Karar sayılı kararları).
Mahkememizce değer kaybı oluştuğu iddia edilen ... plakalı aracın UYAP sistemi üzerinden kayıtları dosyamız arasına alınmıştır. Kazanın meydana geldiği tarih olan 12/06/2024 tarihi itibariyle davacı malik olduğundan ve zarar bu dönemde meydana geldiğinden davacının dava açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu değerlendirilmiş ve davanın esasına girilmiştir.
Kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plakalı aracın dava dışı ... Sigorta tarafından KZMMS poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı ve poliçe vadesinin 24/05/2024-2025 tarihleri arasında olduğu, yine bahsi geçen aracın davalılardan ... Sigorta tarafından Genişletilmiş Kasko poliçesi ile sigorta örtüsüne alındığı, poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet (İMMS) klozunun da bulunduğu ve poliçe vadesinin 24/05/2024-2025 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla her iki poliçe vadesinin de kaza tarihi olan 12/06/2024 tarihini kapsadığı ortadadır. Kaza tarihi itibariyle poliçedeki sigorta limiti ZMMS poliçesi açısından araç başına 200.000,00 TL, İMMS poliçesi yönünden ise sınırsızdır.
Mahkememizce bakiye değer kaybı talep edilen ... plakalı aracın kaza tarihinden önceki kazalarının mevcut olup olmadığının araştırılması açısından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dava konusu aracın dava konusu kazadan önce herhangi bir kazaya karışmadığı tespit edilmiştir.
Bu ön tespitlerin ardından eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu, çekişmenin, davacının işleteni olduğu araç ile davalıların sürücüsü, işleteni ve kasko sigortacısı oldukları aracın karıştığı kazada kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kaleminin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı noktalarında toplandığı görülmüştür. Davacının değer kaybı talebi açısından Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde dosya makine bilirkişisine tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. Bilirkişi tarafından 03/06/2025 tarihli rapor dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporu uyarınca davacının maliki olduğu araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı, karşı araç sürücüsü ...'un ise tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, kusur noktasında yapılan değerlendirmede, dosya kapsamındaki tüm veriler ve Karayolları Trafik Kanunu dikkate alınarak davalıların işleteni, sürücüsü ve kasko sigortacısı olduğu ... plakalı aracın meydana gelen kazada %100 kusurlu, davacının ise kusursuz olduğu değerlendirilmiş, kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dikkate alındığında bilirkişi raporundaki belirlemeler Mahkememizce de kabul edilmiş ve bu çerçevede karar verilmiştir. Araçta meydana gelen değer kaybı açısından ise, bilirkişi raporunun aracın hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki fark kriteri esas alınmak suretiyle tanzim edildiği, bu itibarla bilirkişi raporunun yerleşik içtihatlara ve somut olaya uygun olduğu, rapordaki tespitlerin Mahkememizce de takdir edildiği, raporun hüküm kurmaya, denetime elverişli olduğu, bahsi geçen raporda araçtaki değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 500.000,00 TL olduğunun belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybı adı altında 1.109,81 TL ödeme yapıldığı belirtilmişse de, ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir somut delil sunulmadığı ve davacının meydana gelen kazada kusursuz olduğu dikkate alındığında bu bedelin tamamını talep edebileceği sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra davalılardan ... ve ... vekilinin zaman aşımı def'i yönünden dosya ele alınırsa, her ne kadar dosya kapsamından zaman aşımı def'inde bulunulduğu tespit edilmişse de, değer kaybı tazminatı talebinin belirsiz alacak davası olarak açıldığı, kazanın gerçekleştiği tarih (12/06/2024) ile davanın açılmış olduğu tarih (18/12/2024) dikkate alındığında 2918 sayılı Kanunun 110. maddesi hükmü uyarınca davanın iki yıllık süre içerisinde açıldığı tespit olunmuş ve alacağın zamanaşımına uğramadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı davasını belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL üzerinden (1) ... Sigorta (2) ... ve (3) ...'a karşı yöneltmiş ve talep artırım dilekçesiyle birlikte talebini 500.000,00 TL'ye yükseltmiştir. Bilindiği üzere trafik sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir. Buna göre, yasa koyucu maddi zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, davacının uğradığı zararlar öncelikle trafik sigortasından ancak limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından karşılanacaktır. Bu cümleden hareketle, davacı ... plakalı aracın trafik sigortası limiti olan 200.000,00 TL limit dava dışı ... sigorta tarafından yapılan hasar ödemesi ile birlikte tüketildiğinden davacının aracın kasko sigortacısına davayı yöneltebileceğine kuşku yoktur. Aynı şekilde her ne kadar davalılardan ... vekili müvekkilinin kısıtlı olması nedeniyle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuşsa da, aracın kısıtlı ... adına kayıtlı olduğu görülmekle, adı geçen davalının kısıtlı olmasının işleten sıfatıyla sorumluluğuna engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmiş ve Mahkememizce davacının 500.000,00 TL araç değer kaybı bedeline yönelik davasının tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Nihayet, faiz başlangıcı açısından yapılan değerlendirmede ise, davalı ... Sigorta'ya başvuru tarihinin 26/09/2024 tarihi olduğu, 45 günlük süre dikkate alındığında davalının 12/11/2024 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, davalılardan ... ve ...'un ise kaza tarihi olan 12/06/2024 tarihi itibariyle temerrütlerinin gerçekleştiği tespit edilmiş ve faiz bu tarihlerden itibaren başlatılmıştır. Faiz türü olarak ise, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın "hususi" araç olması nedeniyle alacağa yasal faiz işletilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- DAVANIN KABULÜNE,
2-500.000,00 TL araç değer kaybı bedelinin davalılardan ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 12/11/2024 tarihinden, davalılardan ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 12/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Alınması gerekli 34.155,00 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 8.539,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.615,40 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 8.539,60 TL peşin ve tamamlama harcının davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 79.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 6.990,90 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 502,50 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davalılardan ... tarafından yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/07/2025