T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/147 Esas - 2025/494
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/147 Esas
KARAR NO : 2025/494
.......................
DAVA : Adi Ortaklığın Fesih ve Tasfiyesi ile Adi Ortaklık Hisse Bedeli
DAVA TARİHİ : 21/02/2025
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi ile adi ortaklık hisse bedeli davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket, müvekkili şirketi ihalelerde temsil edebilmesi için "PROJELER KOORDİNATÖRÜ" olarak atandığını, kendisine şirketin elektronik postasında mail adresi "rbiri............com.tr " verildiğini, müvekkilinin yılların dostluğuna dayalı olarak, anlaşmaya ve adına çıkarılan karta verilen elektronik posta adresine binaen işe başladığını, müvekkilinin ... gibi yüksek güvenlikli bir yere yakasında bir kart ile giriş çıkış yapmış ise de bu davalı şirketin değil müvekkilinin ... da eski çalışan olması ve tanışıklığı sebebiyle olduğunu, müvekkilinin bu adı ortaklık gereği işe başladığını ve dört adet iş aldığını, ...'dan 2.........2 Sipariş numaralı ... 2 DCU Test Sistemi Tasarım ve Üretim Hizmetini 249.900 USD bedelle aldığını ve işi bitirip teslim ettiğini, işe teklif verilmesinden, işin alınıp, üretilip ...'a teslim edilme aşamasındakı tüm evraklarda müvekkilinin imzasının bulunduğunu, ...'dan 23........A62 Sipariş numaralı ... 2 SIL SETUP VE ... 2 SW SETUP işini aldığını, ... 2 SIL SETUP 370.500 USD, ... 2 SW SETUP 229.500 USD'ye alıp, işi bitirip teslim ettiğini, işe teklif verilmesinden, işin alınıp, üretilip ...'a teslim edilme aşamasındaki tüm evraklarda müvekkilinin imzasının bulunduğunu, müvekkilinin ayrıca yine ...'a 23Y00S0A83 Sipariş numarası ile ... Destek Personeli Hizmet Alımı işini 722.774,00 TL bedelle aldığını, müvekkilinin alınan iki ihale ile iİgili teknik destek vermesi için teknisyene duyulan ihtiyaç sebebiyle yapılan ihaleye katılmış ..............'ün işe alındığını, ...'ta mühendislik hizmeti alım ihalesine girmiş ve ..........351 sipariş numaralı 3.500.000,00TL bedelli hizmet alımını gerçekleştirdiğini, bu hizmet alımına istinaden ...'in işe alınmış olduğunu, halen de davalı şirkette bu işi yapmaya devam etmekte olduğunu, davalı yanın, müvekkiline gönderdiği 14.4.2024 tarihli Whatsapp mesajına ek detaylı hesap dökümünde, ortaklıktaki sadece ... ihaleleri-için yapılan harcamalar, alınan paralar ve müvekkiline ödemesi gereken rakamı gösteren hesap dökümünü gönderdiğini, davalının kendi yaptığı işbu hesap dökümüne göre müvekkilin 3.585.073,53TL alacağı bulunduğunun sabit olduğunu, davalının yaptığı tek taraflı hesapta müvekkiline ödemesi gereken meblağı 2.371.073.53 TL olarak hesapladığını, ayrıca yine davalının hesaplamasında müvekkiline ödenmeyen olarak gösterdiği 1.214.000.00 TL daha alacağının bulunmakla; davalı yanın kendi hesaplamasında bile müvekkilin halen davalıdan 2.3371.073,53 TL ve 1.214.000,00 TL olmak üzere toplam 3.585.073,53TL alacağının bulunduğunu, müvekkilinin bu işleri yaparken kendi aracını kullandığını, kendi aracını kullanırken davalı ile 01.10.2023 tarihli Oto Kiralama Sözleşmesi yaptıklarını, davalının gönderdiği hesap dökümünde ödenmeyen olarak 1.214.000 00 TL nin içinde işbu müvekkile ait ... plakalı otomobilin de kira parasının bulunmakta olduğunu, adi ortaklık olarak başkaca iş yapılmadığı ve bundan sonra da yapılmayacağı için adi ortaklığın hükmen feshi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 550.000 00 TL adi ortaklık tasfiye payı alacağının arabuluculuk tarihinden başlayacak ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında; adi ortaklığa ilişkin noter onaylı bir sözleşme bulunmadığını, bilindiği üzere adi ortaklık ilişkisinde şekil şartı bulunmasa da uygulamada bahsi geçen şekilde adi ortaklık yapan gerçek kişi veya tüzel kişilerin bunu noter tasdikli bir şekilde yaptığı görülmekte olduğunu, müvekkili veya davacının bu anlamda ortaklık kurduklarına ilişkin vergi dairesinde de bir işlem ve tasarrufları da bulunmadığını, sadece beyandan ibaret olan davacının iddialarının TBK m. 620’de kanun koyucunun açıkladığı ‘’Adi Ortaklık’’la hiçbir ilgisi bulunmamakta olduğunu, davacı, hizmet akdi gereği üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, tüm bunlar yetmezmiş gibi müvekkili şirket yetkilisi ve çalışanlarını tehditvari söylemlerle sıkıştırmaya çalıştığını, üstelik bir de ortaklık iddiasıyla hayali bir takım rakamlar zikredip dava konusu yapmaya çalışmakta olduğunu, tüm açıklamalar nedeniyle davacının haksız ve mesnetsiz hiçbir iddiasını açıkça kabul etmediklerini, bu sebeplerle de haksız davanın reddini talep ettiklerini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi ile adi ortaklık hisse bedeli olarak 550.000,00 TL alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce 25/06/2025 tarihli duruşmada davacının SGK hizmet dökümünün uyap ortamında alınmasına, 2023 yılı itibariyle tacir olup olmadığı hususunun vergi dairesinden, esnaf odasından ve ticaret sicilden sorulmasına, işe giriş çıkış bildirgelerinin SGK'dan istenmesine karar verilmiştir.
Yenimahalle Vergi Dairesinden alınan yazıda; davacı ...'in 15/03/2024 tarihinden itibaren RB Savunma San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve temsilcisi olduğunun bildirildiği görülmüştür.
... Ticaret Sicil Müdürlüğünden alınan yazıda; davacının ticaret sicilinde tacir kaydına rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinden alınan yazıda; davacının esnaf ve sanatkarlar sicil kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalar ile, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Adi ortaklık TBK'nın 620 ve devam eden maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.
Diğer yandan, Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK' nın 5. maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.
Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise; TTK' nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmektedir. Öğretide benimsenen görüşe göre de ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nisbi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın, nisbi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriteri kabul edilmiştir.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve bir işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK' da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK' nın 4/1 maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bu tür davalarda davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflalrın tacir olması veya ticari işletmeyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılmaktadırlar.
Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. Buna göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunu ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf içinde ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK 19/2 maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK kanun gereği ticari davalar sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca işin ticari nitelikte olması davayı ticari hale getirmez.
Bu açıklamalara göre; somut olayda, her iki taraf da tacir olmadığından nispi ticari dava olmadığı, adi ortaklık TTK'da düzenlenmediğinden de mutlak ticari dava olmadığından iş bu uyuşmazlık bakımından ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı, diğer yandan malvarlığı haklarına ilişkin olan iş bu davanın 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesine gereğince genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak, davanın dava şartı (görev) yokluğundan usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (... BAM 13.H.D.'nin 01/07/2020 tarih ve 2020/733-693 E/K sayılı, 29/12/2022 tarih ve 2022/1878-1856 E/K sayılı, 04/04/2024 tarih ve 2024/247-521 E/K sayılı, 13/06/2024 tarih ve 2024/912-977 E/K sayılı emsal kararları).
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın dava şartı (görev) yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-Yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkeme tarafından karara BAĞLANMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/09/2025