T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO: 2020/382
KARAR NO: 2021/361
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
T.C. ...
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
DAVA: Tasarım YİDK Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 20.12.2020
KARAR TARİHİ: 18.11.2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29.11.2021
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Tasarım YİDK Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, kararın taraflarına tebliğ edilmeden Marka Bülteninde yayınlandığını, tesadüfen öğrendiklerini, ilan edilmiş tasarıma itiraz edildiğini, itirazdan dayanağından haberlerinin olmadığını, kararın tek cümle olduğunu, gerekçenin olmadığını, karara konu... ayakkabı tasarımıyla ... taban tasarımı arasında bir milimlik dahi benzerlik olmadığını, bunu görmek için uzman olmaya gerek olmadığını, gerek davalı kurumdan getirtilecek müseccel resimler gerekse tarafımızın sunacağı fiziki örneklerin kıyasında, çıplak gözle dahi bakıldığında aralarında hiçbir bağlantı olmadığının görüleceğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini
talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı kurum vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının iddiasının aksine davaya konu 2.... 1 sıra numaralı “ayakkabı” tasarımında, itiraza gerekçe gösterilen .../1 sıra numaralı “ayakkabı tabanı” tasarımının kullanıldığının açık olduğunu, bu nedenle müvekkili kurum YİDK'nun davacının söz konusu tasarımını bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı gerekçesi kapsamında hükümsüz kıldığını, davacının beyanının aksine, başvurunun yayınına yapılan itiraz hakkında davacıya 13/09/2020 tarihinde tebliğ edilen bildirim yazısıyla bilgi verildiğini, itiraza karşı görüşlerini sunması için kendisine 1 aylık süre tanındığını, davacı tarafın itiraza karşı herhangi bir beyanda bulunmadığını, kurumun da dosyada mevcut belgeler kapsamında itirazı incelediğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle ; davacının dava konusu ettiği ve daha sonradan hükümsüzlüğüne karar verilen ...tescil numaralı "ayakkabı" tasarımının başvuru tarihinin 02.01.2020, müvekkili şirketin ... tescil sayılı "ayakkabı Tabanı" tasarımının tescil tarihinin ise 02.05.2019 olduğunu, davacının tasarımından önce olduğunu, davacının davaya konu ettiği.../1 tescil numaralı "ayakkabı" tasarımında, müvekkili şirketin ... tescil sayılı "ayakkabı Tabanı" tasarımının kullanıldığını, bunun üzerine müvekkili tarafından davacının tasarım tescil başvurusuna itiraz edildiğini, bu itiraz üzerine YİDK'nun 22.11.2020 tarihli ... sayılı kararı ile davacının tasarımının hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davacının YİDK'nun 22.11.2020 tarihli ... sayılı kararı ile hükümsüzlüğüne karar verilen tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını, davacının hükümsüz kılınan ayakkabı tasarımında, müvekkili şirket adına tescilli ayakkabı tabanı tasarımının kullanılması ile davacı tarafından yapılan başvurunun kötüniyetli olduğunu ve müvekkilin tasarım hakkının yetkisiz kullanımını içerdiğinin, davacı yanın harc-ı alem olmuş veya başkalarına ait tasarımları kendi adına kötüniyetli tescil başvurunda bulunarak haksız kazanç elde etme amacı taşıdığını, Türk Patent'in bir tasarımı tescil talebi yönünden inceleme yaparken yalnızca şekli şartların yerine getirilip getirilmediği konusunda değerlendirmede bulunduğunu, yenilik ve ayırt edicilik yönünden inceleme yapmadığını, bir ürünün Türk Patent Enstitüsü tarafından tasarım olarak tescil edilmesinin bu ürünün yeni ve özgün olduğunu anlamını taşımadığını, davacı yanın daha öncede 2019/08133 tescil numaralı " ayak giysisi " tasarımını 15.12.2019 tarihinde tescil ettirdiğini, bu tescil işleminden sonra bu tasarımın müvekkili şirket tarafından kullanıldığını, bu durumun tasarımına tecavüz ettiğini ve haksız rekabete neden olduğunu iddia ederek müvekkili aleyhinde Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/302 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından tasarımın hükümsüzlüğü talepli karşı dava açıldığını, bu dosyada bilirkişi incelemesinin yapıldığını, davacının dava konusu ettiği ... tescil numaralı " ayak giysisi " tasarıma ilişkin internet üzerinden re'sen yapılan araştırmada tasarımın, koruma tarihi olan 15.12.2019 tarihinden önce başka bir internet sitesine 06.10.2017 tarihinde yüklendiğini, tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğunu, koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığını, davacı yanın özelikle ayakkabı tasarımında öncü olan İtalya başta olmak üzere dünyanın başka ülkelerinde kamuya sunulmuş, içinde bulunduğumuz internet çağında kolaylıkla ulaşılabilen tasarımları sanki kendisi tasarlamış gibi Türk Patent Enstitüsüne başvurarak adına tescilini sağladığını, davacının dava konusu ettiği, 2020 00006/1 tescil numaralı "ayakkabı" tasarımında, müvekkili şirketin ... tescil sayılı "ayakkabı Tabanı" tasarımının kullanıldığını, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/302 Esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu da göz önüne alındığında, davacının müvekkile ait tescilli ayakkabı tabanının kullanıldığı tasarımın tescili talebinin kötü niyetli olduğunu iddia ile davanın reddini talep etmiştir.
Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tasarım tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
GEREKÇE:
Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, davacı iddiaları karşısında Marka Yidk Kararının yerinde olup olmadığı, hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DEĞERLENDİRMELER;
Seçenek Özgürlüğü ve Teknik Zorunluluk, Bilgilenmiş Kullanıcı Hakkında;
Yargılama konusu ürün spor ayakkabı ve onun ögelerinden dava konusu bölümü oluşturan taban olunca; tabanın tüm yüzeyleri üzerindeki, çizgi, kabartma vb tasarım ögeleri tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiş ancak teknik zorunluluk kapsamında ele alındığında ise dava konusu ürün ayakkabı tabanı için temel fonksiyonu ile zemine basan bir yüzey ile ayakkabı ile ilişki kuran üst yapının ergonomik formu ile antropometrik ölçüleri temel alan ölçülendirme sınırları dışında teknik bir zorunluluk değerlendirmesinin yapılmadığı,
Yargılamaya konu olan tasarımlar spor ayakkabı tabanlarıdır. Futbol, basketbol, boks, atletizm, buz pateni, hentbol, kayak, tenis, voleybol vb. çeşitli sporlar yapılırken giyilen ayakkabılara spor ayakkabı denir. Yapılan sporla bağlantılı olarak ayakkabıların saya ve tabanları da model, malzeme ve üretim yöntemi açısından farklılıklar gösterir. Spor ayakkabılar son yıllarda, özellikle gençler tarafından spor yapma dışında günlük yaşamda kullanılmaya başlanmıştır. İlk önceleri toplum tarafından biraz yadırganan bu durum artık değişmiş, orta yaş grubu insanlar da günlük giysileri ile spor ayakkabıyı kullanmaya başlamışlardır. Günlük hayatta rahat bir giyim sağlayan spor ayakkabılarının alım kararında her emtiada olduğu gibi estetik unsurlar kadar, amaca uygunluk ve rahatlık ve bu rahatlığı öncelikli şekilde tesis eden taban yapısı önem kazanmaktadır. Gelişen malzeme teknoloji ile beraber antropometrik gereklilikler ve yeni teknolojiler patente dahi konu olacak farklı tabanların üretilmesini ve hatta birçok ürün serisinin pazarlanmasında ayakkabı tabanının sahip olduğu yenilik ifadesinin (.... gibi) ön plana çıkarıldığı görülmektedir. Birçok üretici açısından bakıldığında geliştirilmiş yeni taban yaklaşımı üzerinden kadın erkek ve çocuk modellerinin oluşturulduğu, aynı taban kullanılarak farklı ayakkabı tasarılarının yaratıldığı görülmektedir. Nihayetinde bir spor ayakkabı tercihinde estettik unsurlar kadar, taban ve taban teknolojisi (malzeme, antropometrik yaklaşım, amaca uygun teknik iyileştirmeler) belirleyicidir. Bu meyanda somut olayda bilgilenmiş kullanıcı olarak nihai spor ayakkabı tüketicisi belirlenmiş bu tüketicinin ürün tercihinde tabanı önemseyeceği ve ürünün estetiğine ve ürünün sahip olduğu konfor, amaca uygunluk ve malzeme, antropometrik yaklaşıma dikkat edeceği,
Tasarımların Karşılaştırılması;
Davalı tasarım taban kısmının arkası ile mesnet ürün aynı bölümüne bakıldığında ters C şeklinde bir çizgi ile bu çizginin üzerinde ayakkabıyı U şeklinde kucaklayan ve ayakkabı ile ilişkisi mesnet ürüne benzer olan, benzer dokuda bir bölüm tasarlandığı,
Her iki tasarımın burun kısmında ayakkabının önünü saran bir uzantı ile tasarlandığı,
Tasarımlara dış yandan bakıldığında her iki tasarım topuk kısmının 2 parçalı algılanan 2 renkli taban açısından benzer yapıda olduğu ve topuk kısmında yer alan dokunun yan yüzeylerdeki şeklinin benzer olduğu, yine tabanların yan tarafında yüzey girintileri ile oluşan çizginin benzer olduğu,
Her iki tasarımda tabanın ayakkabı ile birleştiği çizgilerin benzer bir eğimle hareketlendirildiği ve çizgilerin benzer olduğu,
Tabanın altındaki diş yapılarının ön ve yan görünüşe yansıma biçim ve oranlarıyla benzer olduğu,
Dava konusu tasarım ile mesnet tasarım taban yapısı benzer niteliktedir. Bütün üzerinde yapılan karşılaştırma ile bu tür bir emtianın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde oluşturacağı izlenim üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu emtia piyasada çok yaygın örnekleri olan spor ayakkabının tabanıdır. Bu tür ayakkabılar için taban yapısı ayakkabı için ayrılmaz unsurlardır ve en önemli tanımlayıcılardandır. Tüm bu değerlendirmeler çerçevesinde ele alındığında dava konusu tescilli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğu,
...tescil numaralı tasarımın taban kısmı nedeniyle itiraza mesnet ürün karşısında karıştırılma ihtimalinin olduğu ve bilgilenmiş kullanıcı gözünden farklılaşamadığı,
Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’ nun kararının yerinde olduğu sonuçlarına ulaşılmış aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :
Davanın Reddine,
Alınması gereken 59,30.-TL harçtan peşin alınan 54,40.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4,90.-TL maktu ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davalı kurum ile şirket kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen takdiren 5.900,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacının yapmış olduğu giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı Türk Patent'in yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı şirketin yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333),
Dair, davacı asil ve davalı Türk Patent vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalı şirket vekilinin yokluğunda tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18.11.2021
Kâtip Hâkim...
e-imzalıdıre-imzalıdır.