T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/1768
KARAR NO: 2021/588
DAVA: Teminat Mektubu ve Çek Taahhüt Riskinden Kaynaklı Depo Talebi
DAVA TARİHİ: 16/04/2014
KARAR TARİHİ: 16/07/2021
K. YAZIM TARİHİ: 16/07/2021
Mahkememizde görülen teminat mektubu ve çek taahhüt riskinden kaynaklı depo talepli davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı bankanın ... Ticari Şubesi ile ... İnşaat Tur. San.ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kredi tahsis edildiğini, diğer davalıların sözleşme kapsamında kefil sıfatıyla sorumlu bulunduklarını, söz konusu kredi sözleşmesine istinaden davalı kredi müşterisine verilen teminat mektuplarından toplam 1.835.540,00 TL bedelli teminat mektubunun teslim edildiğini ve davacı bankaya iade edilmediğini, yine davalıyla imzalanan Temel Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesine istinaden davalıya çek hesabı açılarak çek karnesi verildiğini, davalının ödemelerini aksatması nedeniyle Ankara ....Noterliği’nin 07.06.2012 tarih ve ... yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesinin gönderilerek Genel Kredi Sözleşmesine istinaden teminat mektuplarının bedellerinin iadesi, çek defterinden kaynaklı davacı banka çek sorumluluk bedeli olan toplam 28.000,00 TL’nin depo edilmesinin talep edildiğini, ancak davalının ihtarname gereğini yerine getirmediğini belirterek çek yaprakları banka yasal sorumluluk bedeli 28.000,00 TL’nin ve mer’i teminat mektubu bedeli toplam 1.835.540,00 TL olmak üzere toplam 1.863.540,00 TL’nin davacı bankada faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesi, dava sürecinde gayri nakit riskin nakde dönüşmesi halinde söz konusu bedellerin bankanın ödeme tarihinden itibaren sözleşme ile belirlenmiş olan cari kısa vadeli kredilere uygulanan faiz oranının %50 fazlasının ilave edilmesi suretiyle hesap edilecek tutarda temerrüt faizi ve ferileri ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı ... Ltd. Şti. dışındaki davalılar davaya cevap vermemişler, davalı ... … Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile özetle; Dava konusu alacağa dayanak gösterilen Genel Kredi Sözleşmesinde davalı ... İnş. Ltd.Şti. firma kaşesi üzerinde atılı imzalardan ... tarafından atılan imzanın ... eli ürünü olmadığını, davalı ... İnş.Ltd.Şti. firmasının üçüncü kişilere karşı çift imza ile temsil edildiğini, şirket temsilcilerinden ...’un imzasının ... eli ürünü olmadığından kefaletin de geçersiz olduğunu, davalı şirketin dava dışı ortağı ... tarafından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunularak, ..., ... ... ve talimatları doğrultusunda hareket eden diğer adamları tarafından yaklaşık 20 banka nezdinden sahte imzalar ile Genel Kredi Sözleşmeleri akdedildiğini, bu sözleşmelerden kaynaklı kredilerin şirket hesaplarına değil, şahsi hesaplarına aktarıldığını, bankalar tarafından takibe geçilmesinin ardından sözleşme üzerindeki imzalar inkar edilerek borçtan kurtulmaya ve bu şekilde dolandırıcılık fiilinin gerçekleştirildiği iddiasında bulunulduğunu, bu anlamda açılan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Sor. Sayılı soruşturma dosyasının halen derdest olduğunu, dava konusu somut olayda da, yargılama dosyasına konu icra takibinde de ... ve yönetiminde olan anonim şirketler tarafından önce itiraz edildiğini, ardından da söz konusu itirazlardan vazgeçilerek borcun kabul edildiğini, ortaklığa ilişkin hisselerin usülsüz ve yasaya aykırı şekilde devredildiğini, ... Ceza Mahkemesi’nin ... Esas sayılı yargılama dosyası kapsamında ve ... Ceza Mahkemesi’nin ... Esas sayısına kayıtlı dava kapsamında yargılamaların devam ettiğini, ayrıca bankalar nezdinde grup şirketlerin asıl borçlu sıfatına haiz olarak akdetmiş olduğu Genel Kredi Sözleşmeleri ve Finansal Kiralama Sözleşmeleri üzerinde gerçekleştirilen imza sahteciliklerine yönelik olarak da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... ve ... Sor. Sayılarına kayıtlı yürütülen derdest soruşturma dosyaları bulunduğunu, bu nedenle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... sayılı soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını, dava konusu alacağa dayanak kredi sözleşmesinde davalı firma kaşesi üzerine atılı imzanın yetkili eli ürünü olmadığından bahisle kefaletin geçersizliği sebebi ile davalı firma aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan davacı vekili sulh olmalarının mümkün olmadığını, arabuluculuğa başvurmak istemediklerini belirtmiştir.
DELİLLER: Tarafların delilleri toplanmış, davacı vekili tarafından banka kayıtları, genel kedi sözleşmesi, teminat mektupları ve çek yaprakları ibraz edilmiştir.
Ankara C.Başsavcılığı’nın ... sor. sayılı dosya sureti getirtilmiş, alınan grafoloji raporunda ...’tan alınan krediler nedeniyle; ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 25.000.000,00 TL bedelli, 29/09/2010 tarihli ... Genel Kredi Sözleşmesi üzerinde bulunan ... adına atfen atılı imzaların ... eli ürünü olduğu, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 25.000.000,00 TL bedelli, 29/09/2010 tarihli ... Genel Kredi Sözleşmesi üzerinde bulunan ... adına atfen atılı imzaların ... eli ürünü olduğu, ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 25.000.000,00 TL bedelli, 29/09/2010 tarihli ... Genel Kredi Sözleşmesi üzerinde bulunan ... adına atfen atılı imzaların ... eli ürünü olduğu bildirilmiştir.
Ankara .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya getirtilmiş, davamızın konusu sözleşmenin ceza dosyasının konusunu teşkil etmediği anlaşılmakla bekletici mesele yapılmamıştır.
Mahkememizce bankacı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi düzenlediği rapor ve ek raporunda sonuç olarak; Dava dosyası muhteviyatına 08/01/2019 tarih 1812270253002868 referans numarası ile gönderilen davacı banka yazısına istinaden, davacı bankaca depo edilmesi talep edilen 4540TM71, 4120TM3622 ve 4120TM2223 mektup nolu toplam 1.690.000,00 TL tutarında Teminat Mektubunun 16/04/2014 dava tarihinden sonra davacı bankaya iade edildiği, davacı ... tarafından davalı asıl firma ... İnş.Tur.San.ve Tic.A.Ş. lehine değişik tarihlerde, değişik tutarlarda, farklı muhataplara verilen Mer’i olan Teminat Mektuplarının toplam 75.090,00 TL olduğu, 16/02/2011 tarihli, 4120TM2371 numaralı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne hitaben, ... Yapı Tur.Taş.Mad.Ltd.Şti. firması lehine, davacı ... tarafından düzenlenen 70.450,00 TL tutarlı kesin teminat mektubuna ilişkin muhatap kurum tarafından 16/09/2014 tarih ve 5972 sayılı tazmin talebinin davacı bankaya ulaştığı , 17/09/2014 tarihinde 70.450,00 TL ödemeyi kendi kaynaklarından eft ile gerçekleştirdiği, davacı bankanın tazmin talebi ödemesini yaptığı 17/09/2014 tarihinde gayri nakdi krediden nakit krediye dönen teminat mektubu tutarı 70.450,00 TL için ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, davacı bankanın taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri gereği, nakde dönen risk tutarı 70.450,00 TL’yi 17/09/2014 tarihinden itibaren (dava dosyası muhteviyatına sunulan Kredi Yıllık Azami Faiz Oranları Listesi baz alınmak suretiyle) cari kısa vadeli kredilere uygulanan faizin %50 fazlası yıllık %53,10 temerrüt faizi ve ferileri ile birlikte talep edebileceği, davalılar ... İnş. veTic.A.Ş., ... San.veTic.A.Ş., ... İnş. Tur.San. ve Tic.A.Ş., ... ve ... hesaplarında çek taahhüt riskinin dava tarihinden sonra 03/07/2018 tarihinde sona erdiği, dava tarihinden sonra davalılar ilişkin çek taahhüt riski kalmadığı belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı banka teminat mektubunun iadesi ve depo edilmesi ile çek taahhüt riskinden kaynaklı depo istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri, banka kayıtları, grafoloji bilirkişi raporu-ek raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Davacı banka ile davalı asıl borçlu ... İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. arasında 29/09/2010 tarihinde, 25.000.000,00 TL limitli, 3 sözleşme numaralı Genel Kredi Sözleşmesinin akdedildiği ve bahse konu sözleşmeyi, davalılar ... İnş. San.ve Maden Tic. Ltd. Şti., ..., ... San.ve Tic. A.Ş., ..., ... ve ...’ün müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, Ankara ....Noterliği’nin 07/06/2012 tarih ve ... yevmiye no’su ile .... ... Ticari Şubesi tarafından muhataplar davalı asıl borçlu ile davalı Genel Kredi Sözleşmesinde belirtilen adreslerine ihtarname tgönderilerek tebliğ edildiği, hesap kat ihtarnamesinin keşide edildiği 07/06/2012 tarihi itibariyle davacı ...’ın davalı asıl borçlu firma lehine düzenlediği mer’i teminat mektupları bulunduğu, ayrıca çek taahhüt riskinin bulunduğu, borçlunun sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi ve davacı ...’ın teminat mektubu depo talebi ile çeklerin iadesi talebini davalıların yerine getirmemesi üzerine, eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce alınan bilirkişi rapor-ek raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Teminat mektupları yönünden yapılan değerlendirmede; Taraflar arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesini ..., ... ve ..., ... İnş. San.ve Maden Tic. Ltd. Şti. , ... İnş.ve Tic. A.Ş., ... San.ve Tic .A.Ş. firmalarının müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığı, sözleşmenin imza tarihinin 29/09/2010 olduğu dikkate alındığında, bu tarihlerde kefaletin geçerliliğinin 818 sayılı eski Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğu, eş muvafakati veya müteselsil kefil ibaresinin bulunması gibi yeni Borçlar Kanunundaki geçerlilik şartları bulunmasa dahi kefaletin geçerli olacağı belirlenmiştir.
Davalı ... İnşaat San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasına ait ticaret sicil kayıtlarına göre, şirket ortakları olan ..., ... ve ...’ten ikisinin imzası ile şirket adına kredi talepnamesi, taahhütnamesi imzalanması, kredi alınması, kullanılmasına , beş yıl süre ile şirketi temsil ve ilzama yetkili kılınmalarına karar verildiği görülmüştür.
Davacı banka ile akdedilen 29/09/2010 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi incelendiğinde ... İnş.San.ve Mad. Tic. Ltd. Şti. firması kaşesi üzerinde ... ve ... imzalarının yer aldığı, söz konusu şirketin çift imza ile temsilinin gerekli olduğu, 04/09/2014 tarihli grafoloji bilirkişi raporunda davalı ... ve ...’e ait imzaların kendi elleri ürünü olduğunun tespit edildiği, bu durumda şirket kefaletinin geçerli olduğu, davalılar ..., ... ve ..., ... İnş.ve Tic. A.Ş., ... San.ve Tic.A.Ş. firmalarının kendi temerrütlerinin hukuki sonuçları ile sorumlu oldukları tespit edilmiştir.
Dosyaya gönderilen 08/01/2019 tarihli davacı banka yazısına istinaden, davacı bankaca depo edilmesi talep edilen 4540TM71, 4120TM3622 ve 4120TM2223 mektup nolu toplam 1.690.000,00 TL tutarında Teminat Mektubunun 16/04/2014 dava tarihinden sonra davacı bankaya iade edildiği, böylece bu teminat mektupları yönünden davanın konusuz kaldığı; Davacı ... tarafından davalı asıl firma ... İnş.Tur.San.ve Tic.A.Ş. lehine değişik tarihlerde, değişik tutarlarda, farklı muhataplara verilen 4120TM2646, 4120TM2419, 4120TM2352, 4120TM2274, 4120TM2272, 4120TM2273, 4120TM2255 no.lu mer’i olan ve iadesi gerekli Teminat Mektuplarının toplam 75.090,00 TL bedelli olduğu, böylece bu teminat mektupları yönünden davacının depo talebinin yerinde olduğu; 16/02/2011 tarihli, 4120TM2371 numaralı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne hitaben, ... Yapı Tur.Taş.Mad.Ltd.Şti. firması lehine, davacı ... tarafından düzenlenen 70.450,00 TL tutarlı kesin teminat mektubuna ilişkin muhatap kurum tarafından 16/09/2014 tarih ve 5972 sayılı tazmin talebinin davacı bankaya ulaştığı, 17/09/2014 tarihinde 70.450,00 TL ödemeyi kendi kaynaklarından eft ile gerçekleştirdiği, davacı bankanın tazmin talebi ödemesini yaptığı 17/09/2014 tarihinde gayri nakdi krediden nakit krediye dönen teminat mektubu tutarı 70.450,00 TL için ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, davacı bankanın taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri gereği nakde dönen risk tutarı 70.450,00 TL’yi 17/09/2014 tarihinden itibaren (dosyaya sunulan Kredi Yıllık Azami Faiz Oranları Listesi baz alınmak suretiyle) cari kısa vadeli kredilere uygulanan faizin %50 fazlası yıllık %53,10 temerrüt faizi ve ferileri ile birlikte talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Çek Karnesi Hesabı ve Karşılıksız Çek Banka Yükümlülük Bedeli yönünden yapılan değerlendirmede; Davacı ...’ın, keşide ettiği ihtarname ekinde gönderilen hesap özetlerinde banka çek yasal sorumluluk bedeli olarak 25.000,00 TL talepte bulunduğu, 5941 Sayılı Çek Kanunu’nun 3.maddesi gereğince karşılıksız çıkan ve bankaca hamiline ödenen çek yükümlülük bedelinin bankaya ödenmesi gerektiği, bu hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmünde olduğu, davacı bankanın söz konusu iade edilmeyen çeklerle ilgili banka yasal yükümlülük bedelini asıl borçlu firma ... İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. firmasından talep edebileceği, ancak taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde; çek hesabı ile ilgili herhangi bir sözleşme maddesi tespit edilemediğinden, davalı kefiller ..., ..., ..., ... İnş. San.ve Maden Tic. Ltd. Şti. , ... İnş.ve Tic. A.Ş. ve ... San.ve Tic.A.Ş. firmalarından talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Ancak, dosyaya 08/01/2019 tarihli gönderilen davacı banka cevabi yazısına göre; Davalılar ... İnş. veTic.A.Ş., ... San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Tur.San. ve Tic.A.Ş., ... ve ... hesaplarında çek taahhüt riskinin dava tarihinden sonra 03/07/2018 tarihinde sona erdiği, davalılara ilişkin çek taahhüt riski kalmadığı, böylece davanın çek taahhüt riski yönünden konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen nedenlerle; 1-4540TM71, 4120TM3622 ve 4120TM2223 no.lu toplam 1.690.000,00 TL tutarındaki teminat mektupları yönünden; Dava tarihinden sonra davacı bankaya iade edildikleri ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına; 2-Çek taahhüt riski yönünden; Dava tarihinden sonra çek taahhüt riskinin sona erdiği ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına; 3-4120TM2646, 4120TM2419, 4120TM2352, 4120TM2274, 4120TM2272, 4120TM2273, 4120TM2255 no.lu toplam 75.090,00 TL tutarındaki mer'i teminat mektupları yönünden davanın kabulü ile; Davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine; 4-4120TM2371 no.lu 70.450,00 TL tutarındaki teminat mektubu yönünden davanın kabulü ile; Dava tarihinden sonra tazmin edildiği anlaşıldığından, ödeme tarihi olan 17/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek, davacı bankanın cari kısa vadeli kredilere uygulanan faizin %50 fazlası yıllık %53,10 temerrüt faizi ve fer'ileri ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı bankaya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Dava tarihi itibariyle konusuz kalan mer’i teminat mektupları ve çek taahhüt riski yönünden davalıların sorumluluğu bulunduğundan, dava açılmasına sebebiyet veren davalılar tüm harç ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuştur).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-4540TM71, 4120TM3622 ve 4120TM2223 no.lu toplam 1.690.000,00 TL tutarındaki teminat mektupları yönünden; Dava tarihinden sonra davacı bankaya iade edildikleri ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Çek taahhüt riski yönünden; Dava tarihinden sonra çek taahhüt riskinin sona erdiği ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-4120TM2646, 4120TM2419, 4120TM2352, 4120TM2274, 4120TM2272, 4120TM2273, 4120TM2255 no.lu toplam 75.090,00 TL tutarındaki mer'i teminat mektupları yönünden davanın KABULÜ İLE; Davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine,
4-4120TM2371 no.lu 70.450,00 TL tutarındaki teminat mektubu yönünden davanın KABULÜ İLE; Dava tarihinden sonra tazmin edildiği anlaşıldığından, ödeme tarihi olan 17/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek, davacı bankanın cari kısa vadeli kredilere uygulanan faizin %50 fazlası yıllık %53,10 temerrüt faizi ve fer'ileri ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı bankaya verilmesine,
Alınması gereken ilk üç bent yönünden 59,30 TL ve 4. Bent yönünden 4.812,43 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile eksik 4.846,53 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 54,20 TL harç ve davacı tarafından yapılan, ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 1.684,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ilk üç bent yönünden maktu 4.080,00 TL ve 4. Bent yönünden nisbi 9.958,50 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2021
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]