T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2014/660
KARAR NO : 2024/835
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 22/10/2008
KARAR TARİHİ : 14/11/2024
K.YAZIM TARİHİ : 13/12/2024
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi özetle; 26.05.2006 tarih ..... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında Teşekküle bağlı ..... 21/02/2007 tarihinde 300 ton, 11/06/2007 tarihinde 500 ton olmak üzere toplam 800 ton şeker satışına ilişkin 2 adet sözleşme davalı ... Tic. Ltd. Şti. Firması ile imzalanmış olup, davalı firmanın bu miktar şekeri teslim aldığını, daha sonra ..... muhatap 19.11.2007 tarih 6176 sayılı yazısında; ...sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen ve ... muafiyetli olarak ithal edilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin tamamının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanıldığının tespiti ile belge taahhüt hesabının ... sayılı tebliğin 38.maddesine istinaden kapatıldığını, dolayısıyla mezkur belge kapsamında ithalat sırasında ilgili ..... alınan teminatların firmaya iade edilmesi gerektiği bildirildiğini, bunun üzerine ..... tutulan teminat mektupları serbest bırakıldığını, .....'nden alınan 26/05/2008 tarih 3049 sayılı yazıda ise firma taahhüt hesabının; ...'ndan alınan talimat çerçevesinde ekli liste muhteviyatı malların ... vergi, resim ve harçlar tutarının ... sayılı DİR Tebliği' nin 45.maddesi çerçevesinde 6183 sayılı kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi kaydıyla müeyyideli olarak kapatıldığının bildirilmesi üzerine, firmaya müeyyide uygulanması aşamasında bu defa da söz konusu Sekreterlikten alınan 25.06.2008 tarih 3735 sayılı yazıda; firmanın talebi üzerine söz konusu müeyyide işleminin yeniden değerlendirilmek üzere ...'na intikal ettirildiğini, bu defa .....'nden alınan 29/08/2008 tarih 5012 sayılı yazıda ise; söz konusu firmaya ait 2006/0 1-1439 sayılı ... ile ilgili olarak müeyyide uygulanmasının gerektiğinin bildirildiğini, bunun üzerine hesaplanan müeyyide tutarı .....03/09/2008 tarih 2421 sayılı yazı ile firmadan talep edilmiş, ancak firma ....Noterliği kanalıyla müeyyide talebinin hukuka aykırı olduğu içerikli 18/09/2008 tarih 34830 sayılı bir ihtarnamenin gönderildiğini, bu ihtarnameye davacı teşekkülce yapılan işlemin; .....'nin talimatları doğrultusunda aramızda mevcut sözleşmenin 7-Ceza maddesini uygulamaktan ibaret olduğunu, bu konudaki itirazlarının .....veya bağlı bulundukları ..... yapılmasının gerektiği 14.10.2008 tarih l3460 sayılı yazılarıyla bildirilmiş olduğunu, bu itibarla; firmaya müeyyide uygulanmasını teminen aralarında mevcut sözleşmenin ceza maddesi gereği ..... fiyat farkı ile bu farka 6183 sayılı kanunda belirtilen oranlara göre 22/10/2008 tarihi itibariyle hesaplanan faizin ilavesiyle bulunan borcun 1.211.365,20.-YTL olduğunu, yukarıda bahsedildiği gibi Teşekkülün mamelekinde dava tarihi itibariyle; 763,940 Ton Şekerin Yurtiçi Satış Fiyatı 1.199.386,55.-YTL, 763,940 Ton Şeker İçin Yapılan Tahsilat 398.529,69.-YTL, Fiyat Farkı 800.856,86.-YTL, Fark İçin KDV %8 64.068,55.-YTL, Teslim tarihinden Dava tarihine Kadar işlemiş Faiz Tutarı (22/l 0/2008) 346.439,79.-YTL toplam 1.211.365,20.-YTL zarar doğduğundan alacağın tahsili için iş bu davanın açılması zarureti doğduğunu, faiz hesabı yapılırken şekerin teslim tarihleri itibariyle müvekkili Teşekkül aleyhine fiyat farkı ve dolayısıyla zarar doğmuş olması nedeniyle her bir teslim tarihi başlangıç alınmak suretiyle 6183 sayılı Yasaya ilişkin faiz oranları uygulandığını, keza dava açma tarihinden sonra işleyecek faiz de yine aynı yasaya ilişkin oran üzerinden talep edildiğini, sözleşmede Teşekkülün defter ve kayıtlan yegane delil kabul edilmiş olup belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 1.211.365,20.- YTL nin davalıdan tahsili ile fiyat farkı ve KDV farkı toplamından oluşan asıl alacak miktarına (800.856,86 + 64.068,55 = 864.925,41 YTL) dava tarihinden itibaren 6183 sayılı Yasaya ilişkin faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı şirketin aleyhimize açmış olduğu alacak davasını kabul etmediklerini, Şöyleki; davalı firmanın 26/05/2006 Tarih ve ... Sayılı ...'nin İhracat taahhüdünün tamamlanmasının ardından, kapatılması için ... müracaat ettiğini, ihracatın yapılıp yapılamadığının teyidi için ... tarafından 04/09/2007 Tarih ve 4815 Sayılı yazısı ile ... teyid istemiş olup ilgili ... 06/09/2007 Tarih ... Sayılı yazısı ile teyit verdiğini, ancak ... 05/I0/2007 Tarih ve 5402 Sayılı Yazısı ile ikinci kez teyit istediğini, bunun üzerine ilgili ... Müdürlüğü 17/10/2007 Tarih ve .....Sayılı yazısı ile yeniden teyit vermiş olup her iki yazıdan da olumlu cevap alınmasının ardından ilgili ... belgemiz ... 19/11/2007 Tarih ve 6176 Sayılı yazısı ile kapatılmış olduğunu, anlatılan olaylar akabinde ... tarafından GAİB Genci Sekreterliğine 08/01/2008 Tarih ve ..... Sayılı yazı ile 3. bir yazı yazılarak ihracatın Müdürlüklerinde işlem gördüğü, ihracat belgeleri üzerinde ilgili ... tarih ve numarasının bulunduğu, ancak ...'nin müdürlüklerine ibraz edilemediği için Özel Fatura ile yapılan ihracatın ... kapsamında olmadığı söylenerek yapılan ihracatların kapatma taahhüdünde değerlendirilmemesi söylenmiş olup, ortada bir tezat söz konusu olduğunu, davalı şirketin bu tezatın ortadan kaldırılması için ... müracaat etmiş olup henüz cevap alınamadığını, öncelikle ..... Söz konusu incelemenin neticesinin beklenmesi gerektiğini, ... bağlı ... nezdinde çalışan Memurların maddi hataları olduğunun aşikar olduğunu, davalı firmanın ... kapsamında kalan mamüllerin tamamını ... Kanalı ile ihracın yapıldığını, bu hususun ... ... verdiği cevaplarla doğrulandığını, gerektiğinde anılan konunun ... Müdürlüğüne Mahkeme tarafından sorulmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER: Tarafların delilleri toplanmış, taraf vekillerince sözleşme-ekleri, ihtarnameler, yazışmalar ibraz edilmiş; Mahkememizce ..... kayıtları, ceza dosyası getirtilmiştir.
Sonucu beklenen .....Mahkemesi’nin, ..... sayılı kararı ile; Her ne kadar sanıklar ..... hakkında "5607 sayılı Kanuna Muhalefet" ve "Özel Belgede Sahtecilik" suçlarını işledikleri iddiasıyla, haklarında kamu davası açılmış ise de, yüklenen suçlar açısından TCK'nın 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle açılan kamu davalarının CMK'nın 223/8 maddesi gereğince ayrı ayrı düşürülmesine karar verildiği, kararın 24/04/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
06/01/2019 tarama tarihli SMMM ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak; Davalı şirket adına 26.05.2006 tarih ve ... nolu Dahili İşleme İzin Belgesi düzenlenerek, belgenin ihracat ve ithalat süresi 26.08.2007 tarihi, öngörülen ihracat değeri 1.025.000 USD, öngörülen ithalat değeri 557.812 USD olarak belirlendiğini, davalının ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, taraflar arasında imzalanan 21.02.2007 ve 11.06.2007 tarihli sözleşmelerde, toplam 800 ton şekerin satışına ilişkin şartlar düzenlenerek, şeker davalıya teslim edilmiş, davalı tarafından da bedeli ödenmiş olduğunu, daha sonra ... tarafından yurtiçinden temin edilen ve ... muafiyetli olarak ithal edilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemelerinin tamamının ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanıldığı tespit edilerek, davalının belge taahhüt hesabının kapatıldığını ve alınan teminatın iade edilmesi gerektiğinin davacıya bildirildiğini, bunun üzerine davalıya ait şeker fabrikasında bulunan teminat mektupları serbest bırakıldığını, ancak daha sonra ... tarafından gönderilen yazıda 51 adet faturadan 50 adetinin ... kapsamında değerlendirilmediği bildirildiğinden, taahhüt hesabının bu kez müeyyideli olarak kapatılmış ve davacı şirket tarafından da yurtdışına ihraç edilmeyen toplam 763.940 kg şekerin fiyatının sözleşmenin 7. maddesi gereğince ödenmesinin talep edilmiş olduğunu, davalı şirket tarafından ... 06.06.2008 tarihinde başvuruda bulunularak, ... önce ihracatın yapıldığını bildirmesine rağmen daha sonra 08.01.2008 tarihinde gönderdiği 3. bir yazı ile, ihracat belgeleri üzerinde ... tarih ve numarasının bulunduğu ancak ...'nin Müdürlüklerine ibraz edilmediği için özel fatura ile yapılan ihracatların ... kapsamında olmadığını, bu nedenle yapılan ihracatların kapatma taahhüdünde kullanılmamasının bildirilerek, önceki iki yazı ile tezada düşüldüğü ileri sürülerek, bu konunun incelenerek açıklığa kavuşturulması talep edildiğini, davalı cevap dilekçesinde ... yapılan müracaat üzerine gerekli incelemenin yapıldığını ve rapor hazırlanma aşamasında bulunulduğunu ileri sürmüş ise de bu itirazla ilgili ne gibi işlem yapıldığı ve sonucu konusunda dosya kapsamında her hangi bir bilgiye rastlanmadığını, bu durumda öncelikle davalının ... yapmış olduğu itirazın nasıl sonuçlandığının açıklığa kavuşturulması, gerektiğinde ihtilaf konusu 50 adet fatura ilgili ... ki belgelerin uzman bilirkişi(Gümrükçü) aracılığı ile incelenerek, ürünün ihraç edilip edilmediğinin tespiti gerektiğini, Mahkeme tarafından 50 adet fatura konusu 763.940 kg şekerin; Yurt dışına ihraç edildiğinin tespiti halinde davacının alacak talebinin yerinde olmadığını, yurtdışına ihraç edilmediğinin tespiti halinde ise; sözleşmenin 7. maddesine göre ödenmesi gereken miktarın (şekerin yurt içi satış fiyatının 1,5700 YTL/KG olduğunun kabulü halinde)rapordaki tabloda belirlendiği şekilde; Fiyat farkının : 800.856,86.- YTL Fiyat Farkı KDV %8 : 64.068,55.-YTL Faizin : 346.439,79.- YTL Toplam : 1.211.465,20 YTL olduğunun tespit edildiğini belirtmişlerdir.
Bilirkişi heyeti 19/01/2011 tarama tarihli ek raporlarında sonuç olarak; Davacı itirazı doğrultusunda yapılan incelemede, toplam rakamda maddi hata yapıldığı tespit edilerek Toplam:1.211.365,20 YTL olarak düzeltildiğini, bunun dışında kök rapordaki hususların geçerli olduğunu belirtmişlerdir.
08/12/2011 tarama tarihli ... Müşaviri bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ve 15/02/2012 tarihli ek raporda sonuç olarak; eşyaların yurt dışı edildiği, 50 adet fatura ekinde mezkur ... belgesinin olmadığına dair her hangi bir hukuki ve teknik bilgi ve belgenin bulunmadığı, faturalardaki ... kaydının da sonradan çizildiğine dair bilginin öne çıktığı, bilirkişi raporlarında da başkaca bir hususa yer verilmediği belirtilmiştir.
17/10/2024 tarihli SMMM, ... müşaviri ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor sonuç olarak; Davalı yanca 6.05.2006 tarih ve ... sayılı ... (Dahilde İşleme İzin Belgesi) ne dayanarak ... alınan 800.000 kg kristal şekerin, 50 adet fatura kapsamındaki 763.940,48kg miktarının ... kapsamında ihraç edilmediği, ... kapsamında değerlendirilmeyerek ihracat taahhüdüne sayılmadığı, Faturalardaki eksiklikler ve yanlışlıklar nedeniyle ihracat işlemleri usule uygun şekilde kapatılmamış ve bu durum ... tarafından tespit edilmiş olduğu, bu nedenle yanlar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi uyarınca davacıdan tahsili gereken tutarın yurtiçi şeker satış fiyatı ile teslimat tutan arasındaki fiyat farkı 800.856,86 TL+ Bu Fiyat farkına ait % 8 KDV tutarı 64.068,55 TL + Fiyat farkına teslim tarihinden dava tarihi olan 22.10.2008 tarihine kadar 6183 sayılı kanuna göre hesaplanan faiz tutarı 346.439,79 TL olmak üzere toplam 1.211.365,20 TL olduğu, asıl alacak tutarı 800.856,86 TL.’na dava tarihinden tahsil tarihine kadar 6183 sayılı Yasada belirtilen oranlarda faiz uygulanmasının gerekeceği belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, Dahilde İşleme İzin Belgesine kayden ihraç kaydıyla akdedilen sözleşme gereği, davalı yanca alınan 763,940 ton şekerin yurtdışı edilmemesi nedeniyle, sözleşmenin 7. maddesi gereği alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce alınan birbirini teyit eden raporlarının usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, sözleşme-ekleri, ... kayıtları, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Dahilde İşleme İzin Belgesi, ... sayılı Dahilde işleme Rejimi Tebliğine istinaden düzenlenen bir belge olup, devlete ihracat taahhüdünde bulunmak şartıyla, ihraç edilmesi planlanan malların üretiminde kullanılacak olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul, ara malı ve ambalaj malzemelerinin vergisel yüklerden muaf olmak ve çeşitli kolaylıklar ve teşviklerden yararlanılmasını sağlamaktadır. Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt kapatma işlemleri Bakanlıkça (.......) belirlenen ilgili bölge müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir.
Davaya konu olayda davalının Dahilinde İşleme İzin Belgesine istinaden ... alınan 800.000 kg kristal şekerin akdedilen sözleşmeler ile Yurt içi satış fiyatının 16 altında aldığı tarafların kabulündedir.
Dahilde İşleme İzin Belgesine istinaden ... alınan 800.000 kg kristal şekerin önce yurt dışı edildiği nedeniyle teminatların davalıya iade edildiği görülmüştür. Daha sonra 1 adet özel fatura dışında kalan 50 adet özel faturanın ... .... kapsamında işlem görmediğinin bildirilmesi üzerine 763.940 kg'lık kısmının, ihraç edilen mamuller bünyesinde kullanılmaması nedeniyle taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 7. maddesindeki düzenleme gereği 763.940 kg şekerin muafiyet kapsamından çıkarılarak bu kısma müeyyide uygulandığı anlaşılmaktadır.
50 faturanın ... işlem gördükten sonra değiştirildiği ve resmi evrakta sahtecilik yapıldığı iddiası ile Aracı şirket sahibi ve ... çalışanları aleyhine, ... yapılan suç duyurusu üzerine .....Mahkemesi’nde 5607 sayılı Kanuna Muhalefet" ve "Özel Belgede Sahtecilik" suçlarını işledikleri iddiasıyla ... hakkında açılan davada, Mahkemece Olağanüstü Zamanaşımı sürenin dolması sebebiyle açılan davanın düşürülmesine ...... Sayısıyla karar verildiği kararın 24/04/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yanlar arasındaki uyuşmazlık; anılan şekerle ilgili 50 adet fatura kapsamındaki 763.940,48 kg şekerin 6.05.2006 tarih ve .....sayılı ... kapsamında ihraç edilip edilmediği, ihracat taahhüdüne sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.
Davaya konu olan 50 adet faturanın bir kısmı ... kapsamında değerlendirilmeyerek ihracat taahhüdüne sayılmadığı, faturalardaki eksiklikler ve yanlışlıklar nedeniyle ihracat işlemleri usule uygun şekilde kapatılmadığı ve bu durumun ... tarafından tespit edildiği, böylece ihracat işlemlerinin eksik ve usulsüz olduğu, belgelerde yapılan değişikliklerin ihraç işlemini geçersiz kıldığı, bu nedenle yurtdışına ihraç edilmeyen şekerin yurtiçi satış fiyatına göre hesaplanan bedelinin sözleşme hükümlerine göre davalı şirketten tahsil edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, davalıya taraflar arasındaki sözleşmenin 7.maddesinde belirtilen müeyyidenin uygulanması gerekecektir. Sözleşmenin 7. maddesinde;“Alıcı, Satıcıya verdiği teminatların karara uygun olarak iade edileceğini veya nakde çevrilerek irad kaydedileceğini veyahut da ilgili kurum alacağına mahsup edilmek üzere alıkonacağını kabul ve taahhüt eder. Ayrıca alıcı, ihracat taahhüdünü kısmen veya tamamen yerine getirmemesi veyahut da şekeri iç piyasada sattığının tespit edilmesi veya belgesinin iptal edilmesi, belgesinin resen kapatılması halinde; 1)Teslim tarihindeki yurtiçi şeker satış fiyatı ile teslimat tutan arasındaki fark, 2)Fiyat farkına ait KDV, 3)Fiyat farkına teslim tarihinden tahsil tarihine kadar hesaplanacak faiz (Faiz oranı olarak 6183 sayılı kanunda belirtilen gecikme zammı oranı esas alınır.) Firmanın teminatından karşılanır. Bu durumda fırına yukarda belirtilen şekilde hesaplanacak borç toplamının, kafi geldiği nispette teminatlarından karşılanacağını, artan miktarın iade edileceğini, kafi gelmeyen miktar için ilgili kurumlarca hukuki yollara baş vuracağını bildiğini kabul ve taahhüt eder.” denilmiştir.
İhracı gerçekleştirilmeyen 763,940 ton şekerin yurtdışı edilmemesi sebebiyle sözleşmenin 7. maddesine göre davalıdan tahsili gereken tutar; 763,940 Ton Şeker x 1.570,00TL = 1.199.386,55 TL, 763,940 Ton Şeker İçin Yapılan Tahsilat 398.529,69 TL, Ödenmesi gereken Fiyat Farkı ….. 800.856,86 TL, Fark İçin KDV %8 64.068,55 TL, Şekerlerin teslim tarihlerinden 22.10.2008 Arasındaki 6183 S. Yasa uyarınca % 2,5 işlemiş faizi… 346.439,79 TL; Dava tarihine kadar işlemiş faiz dahil davacı alacağı ise, 1.211.365,20 TL olarak bilirkişi tarafından hesaplanmıştır.
Davalının teminatının iade edilmiş olması sebebiyle teminattan tahsilatın gerçekleştirilemediği anlaşılmakla; 1.211.365,20 TL’nin davalıdan tahsili ve 864.925,41 TL asıl alacağa dava tarihi olan 22.10.2008 itibaren 6183 sayılı yasa uyarınca gecikme faizinin uygulanması gerekeceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle; Davanın kabulü ile; 864.925,41 TL asıl alacağın (dava tarihinden itibaren 6183 sayılı yasaya göre uygulanacak faiziyle birlikte) ve teslim tarihinden dava tarihine kadar işlemiş 346.439,79 TL faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ İLE,
864.925,41 TL asıl alacağın (dava tarihinden itibaren 6183 sayılı yasaya göre uygulanacak faiziyle birlikte) ve teslim tarihinden dava tarihine kadar işlemiş 346.439,79 TL faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 82.748,36 TL harçtan peşin alınan 16.353,50 TL harcın mahsubu ile eksik 66.394,86 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere ..... merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 16.369,80 TL harç ile davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 17.070,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 181.591,13 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/11/2024
Başkan ...
¸[e-imzalıdır]
Üye ...
¸[e-imzalıdır]
Üye ...
¸[e-imzalıdır]
Katip ...
¸[e-imzalıdır]