T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/803
KARAR NO: 2021/888
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 26/07/2007
KARAR TARİHİ: 20/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 13.01.2001 tarihinde müvekkili kooperatifin yaptığı genel kurulda yönetim ve denetim kurullarını ibra etmediğini ve yönetimin değiştiğini, davalılar ... ile ...'nın kooperatifin eski başkanı ile eski ikinci başkanı olduklarını yönetim değişikliğinin hemen ardından müvekkili kooperatif aleyhine bir çok icra takibi yapıldığını, zira davalılar ... ve ...'nın 13.01.2001 tarihinden sonra muhtelif çek ve bonoları keşide ederek 3. Şahıslara verdiklerini Ankara ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında da davalı ...'ın müvekkili kooperatif aleyhine takip yaptığını, müvekkili ile davalı arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını bildirerek Davalılar tarafından Ankara ... Dairesinde ... Esas sayılı dosya ile işleme konulan 15.01.2001 Tarih 6.300.000.000 TL miktarı havi ... Ostim Şubesi .... nolu hesabına ait Z 3375238 nolu çek, herhangi bir mal ve hizmet alımı karşılığı olmadığı ve kooperatife nakit giriş de sağlamadığından, kooperatifi borçlandıramayacağından, kooperatif yönünden çekin hükümsüzlüğüne tanzim ve ciro edenlerin sorumluluklarına, kooperatif borçlu olmadığına, yapılan icra takibinin müvekkili kooperatif yönünden iptaline, davalıların kötü niyetli olarak yaptıkları takip ve müvekkilinin üyeleri olan üçüncü kişilerdeki aidat alacaklarına, haciz koyma işlemi başlatmış olmaları nedeniyle müvekkili üyeleri nezrinde zor duruma düşürmüş olduğundan haksız takipten ötürü %40 dan az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmelerine, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalı ... vekili 04.03.2002 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 12.02.2002 tarihli celsede alınan beyanında müvekkilinin iyi niyetli 3. Şahıs olduğunu, müvekkilinin ... 'dan alacaklı olduğunu, ve ...'nın da müvekkiline davacı kooperatif tarafından hamiline keşide edilen çeki ciro ederek borcuna mukabil müvekkiline verdiğini, çekin keşide tarihinden yaklaşık 1-1,5 ay evvel müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu bildirerek davanın reddi ile %40 tazminatın tahsilini talep etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili 16.07.2001 havale tarihli cevap dilekçesinde, müvekkillerinin kooperatife ait inşaatı yürütebilmek için 3. Şahıslardan borç para aldığını, müvekkillerinin bu çek nedeni ile alacaklı olmadığını, çeki alan ...'ın güvence istemesi nedeni ile müvekkili Hüseyin tarafından da teminat maksadı ile çek ciro edildiğini, kooperatifin davalı ...'tan borç para aldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYADA İDDİA; Davacı ... vekili 10.7.2003 tarihli dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin keşide ettiği ve müvekkilinin hamili bulunduğu 6.300.000.000.TL bedelli çek nedeni ile davalı kooperatif aleyhine İcra takibi yaptığını. fakat Ankara 19. İcra Tetkik Mercii Hakimliğince zaman aşımı nedeni ile takibin iptal edildiğini ve davalının bu süretle sebepsiz zenginleştiğini bildirerek çek bedelinin davalıdan faizi ile birlikte tahsılini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP :Davalı kooperatif vekili 26.1.2004 tarihli cevap dilekçesinde; çekte imzaları bulunan ... ve ...'nın 13.1.2001 tarihli genel kurulda yönetim yetkilerinin sona erdiğini ve bu nedenle çekteki iImzaların müvekkili kooperatife ait olmadığını, davacı ile eski yöneticilerin muüvazaalı olarak birlikte hareket ettiklerini, davacının borç para verme yetkisinin de bulunmadığı bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava; asıl davada İİK.nun 72.maddesi gereğince takibe konulan çekin bedelsiz ve yetkili yöneticiler tarafından imza edilmemesi nedeni ile açılan menfi tespit ve birleşen davada ise sebepsiz iktisaba dayalı olarak bu çek nedeni ile hamilin açmış olduğu alacak davasıdır.
Ankara ... Ticaret Mahkemesinin 25/05/2005 gün ve ... K sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda mahkememizce "...Asıl davada; Davacının Ankara ... Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında takibe konan çek nedeni ile davalı ciranta ...'ya borçlu olmadığının tespitine, Davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine, Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, Birleşen davada ise; davanın reddine..." karar verilmiş verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01.03.2007 tarih ve ... K sayılı bozma ilamında belirtilen; "...Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı kooperatif vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. Ancak, kooperatif eski yönetim kurulu üyesi olan davalılardan ... ve ... hakkında geçerli belgeye dayanmayan usulsüz ödemeler ve mükerrer ödemelerin yanında hukuki dayanağı belirlenemeyen kambiyo senetleri düzenlemek suretiyle kooperatifi borçlandırarak takibe ve zarara uğramasına yol açtıkları iddiası ile zimmet suçundan kamu davası açıldığına göre, davaya konu çekle ilgili maddi olgu tespiti hukuk davası yönünden bağlayıcı olabilecek ilgili ceza davası sonunda verilen kararın kesinleşmesi beklenip içeriğinin değerlendirilmesi gerekirken, ceza davası sonucu beklenmeksizin hüküm kurulması doğru bulunmamış, bu yöne ilişen temyiz itirazları yerinde görülmüştür..." gerekçeler ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı taraflara tebliğ edilmiş, dosya mahkememizin 2014/803 yeni esasına kaydı yapılarak, yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilip yargılamaya devam olunmuştur.
Yargıtay bozma ilamında işaret edilen Ankara ... Ceza Mahkemesinin (eski ... esas, ... karar sayılı) dosyasının kesinleşmesi beklenilmiş. 10/03/2021 Tarihinde Kesinleşen Ankara ... Ceza Mahkemesinin (eski ... esas, ... karar sayılı) ... Karar sayılı ilamı incelendiğinde; sanıklar ..., ... ve ...'nın cezalandırılmasına ilişkin kurulan mahkumiyet kararının temyizi üzerine Yargıtay 5.Ceza Dairesince incelenen dosyada bozma kararı verilmiş, bozulan karar üzerine yeninden yapılan yargılamada zimmet suçundan yargılanan sanıkların tümü hakkında beraat kararı verildiği, verilen hükmün temyizi üzerine Yargıtay 5.Ceza Dairesinin ....K sayılı ilamında belirtilen "...suç tarihi olan 13/01/2001 ile inceleme günü arasında ilaveli dava zamanaşımı süresinin gerçekleştiği zamanaşımını kesen başkaca bir sebebinde bulunmadığı anlaşıldığından ...sanıklar hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği .." anlaşıldı. Kesinleşmesi beklenilen Ankara ... Ceza Mahkemesinin (eski ... esas, ... karar sayılı) ...Kararının 10/03/2021 tarihinde kesinleştiği görüldü.
Davacı tarafından delil olarak gösterilen ve kesinleşmesi beklenilen ... Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı kararı incelendiğinde; davalılar ... ve ...’nın zimmet suçundan beraatlerine karar verildiği, yapılan yargılama sırasında Ceza Mahkemesince alınan ve yargıtay aşamasından geçerek kesinleşen kararda, "... üç kişilik inşaat bilirkişi tarafından keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu aldırılmış, bilirkişiler inşaatın 2000 yılı sonunda bitmesi durumunda 1.145.932.- TL, 2001 yılında bitmesi durumunda ise 1.343.169.TL gider yapıldığını tespit etmişlerdir. İnşaata yapılan bu harcamaların kooperatif gelirleri ile örtüşüp örtüşmediğini sağlamak amacıyla üç kişilik Sayıştay uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişilerin sundukları raporda; suç tarihinin ve dolayısıyla inşaata harcanan paraların 2000 yılı sonu itibariyle hesap edilmesi gerektiğini beyan ederek kooperatif gelirlerinin tamamının kooperatif giderlerine harcandığını..." rapor etmişlerdir.
Ankara ... Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında davacı kooperatifin keşidecisi, davalı ...'nın cirantası olduğu 15.1.2001 keşide tarihli, 6.300.000.000-TL bedelli çek hamil ... tarafından takibe konulmuştur. Davacı kooperatif çeki kooperatif adına keşide eden ... ve ...'nın 13.1.2001 tarihinde yapılan genel kurulda ibra edilmediklerini, bu çekin 13.1.2001 tarihinden sonra muvazaalı olarak eski yöneticiler tarafından imzalanarak davalı hamile verildiğini ve bedelsiz olduğunu iddia etmektedir Davalı ... ise çekin keşide tarihinden 1-1, 5 ay önce keşide edilerek keşide edilerek kendisine verildiğini, iyi niyetli 3.şahıs olduğunu çeki ciro eden ...'dan alacaklı olması nedeni ile çeki ... dan ciro yolu ile aldıgını savunmaktadır.
Davalılar ... ve ... davacı kooperatifin yönetiminde iken 13.1.2001 tarihinde yapılan genel kurulda ibra edilmemişler, yönetime seçilmemişlerdir.
Davacı kooperatif davalıların yetkilerinin sona erdiğine dair ticaret sicil gazetesinin 30.1.2001 tarihli nüshasında ilan yaptırmıştır.
Davalı ... ve İlyas yönetime seçildiklerinde de kooperali'mnsile yetkili oldukları Şubat 2000 tarih 4976 sayılı ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiştir. Mahkememizce ilan tarihleri göz önüne alınarak 3.şahıs konumunda olan davalı ...'ın hukuki durumu değerlendirilmiştir. Davalı ... 15.1.2001 keşide tarihli çeki davalı ...'dan ciro yolu ile almıştır. Davacı kooperatif ile arasında akdi ilişki bulunmamaktadır. Çekin keşide edildiği tarih itibariyle diğer davalıların yetkilerinin sona erdiği henüz ticaret sicil gazetesinde ilan edilmemiştir. Davacı kooperatif her ne kadar davalı ...'ın kötü niyetli olduğuna dair tanık dinlentmiş ise de davayı açtıktan sonra mahkememize vermiş olduğu 27.11.2001 tarihli delil listesinde delillerini hasrettiğini bildirmiş ve bu listede tanık deliline dayanmamıştır. Ayrıca bundan sonra 12.2.2002 tarihli celsede kendisinden yeniden sorulduğunda davacı vekili imzalı beyanı ile başkaca delil sunmayacağını bildirmiştir. Davacı vekili, delillerini bu suretle hasretmiş olduğundan ve davalı vekili tanık bildirilmesine ve tanık dinlenmesine muvafakat etmediğini bildirdiğinden davacının tanıkları dinlenmemiştir.
Mahkememizce bozma kararından önce kooperatif defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış. Takibe konulan çekin kooperatif defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, Yargıtay 11.HD'nin Bozma ilamı ve tüm dosya kapsamından; asıl davada; TTK'nın 687.maddesi, TTK.nun 599. maddesi gereğince davalı ... iyi niyetli 3. şahıs olduğundan ve davacı kooperatifin yöneticilerine karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri hamil olan davalı ...'a karşı ileri süremeyeceği, çekin keşide edildiği tarih itibariyle eski yöneticilerin görevlerinin son bulduğu ticaret sicili gazetesinde ilan edilmeden 3. şahıslara karşı imza itirazında bulunulamayacağı göz önüne alınarak açılan davanın davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.
Davalı ... aleyhine de her ne kadar menfi tespit talebinde bulunulmuş ise de; davalı ... çekin hamili veya cirantası değildir. ... hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Çek hamiline keşide edilmiş ve davalı ...'a verilmeden evvel ... tarafından ciro edilmiştir. Tüm delillere göre kooperatifin davalı ...'e borcu bulunmayıp, davalı ...'in beyanına göre çeki teminat maksadı ile ciro etmiştir. Bu nedenle davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı ... vekilince icra inkar tazminatı talep etmiş ise de; mahkememizce verilen tedbir kararının icra dosyasına ibraz edilerek infaz edilmediği ve mahkememizce verilen tedbir kararı nedeni ile davalı alacaklının zarara uğramadığı anlaşıldığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada ise; asıl davanın davacı vekili tarafından temyiz edilen dosyada, birleşen dava yönünden bir bozma yapılmadığı anlaşıldığından, birleştirilen dava davacısı, vekilinin 29.09.2004 tarihli dilekçeyle “HUMK'un 91. maddesi anlamında hakkın özünden vazgeçilmeksizin keşideci kooperatif aleyhine yeniden takip olanağı doğduğu için davadan feragat edildiği anlaşıldığından, birleşen davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Asıl davada;
Davacının Ankara ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe konu çek nedeni ile davalı Ciranta ...ya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davalı ... aleyhine açılan davanın Husumet Nedeniyle REDDİNE,
Davalı ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
Davalının İcra İnkar Tazminatı Talebinin REDDİNE,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 430,35 TL harçtan peşin alınan 3,24 TL harcın mahsubu ile eksik 427,11 TL harcın davalı ... Sakallıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacının yapmış olduğu aşağıda dökümü yapılan 227,94 TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ... vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ...'a verilmesine,
Davalı ... vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
2-Dosyamız ile birleşen Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; Davanın REDDİNE,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 7,88 TL harcın mahsubu ile eksik 72,82 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
Davalının yapmış olduğu aşağıda dökümü yapılan toplam 3,80 TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacının ve davalı ... ve ... vekilinin yüzlerine diğer tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20.12.2021
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]
ASIL DAVADA DAVACI Y. GİDERLERİBİRLEŞEN DAVADA DAVALI GİDERİ
Peşin Harç 80,50 TLVekalet pulu ve vekalet harcı 3,80 TL
Başvurma harcı 24,00 TL
Dosya 0,20 TL
Vekalet Harcı ve vekalet pulu 27,34 TL
Tebligat 37,50 TL
Temyiz Harcı 22,40 TL
Müzekkere gideri 10,50 TL
Elektronik Tebligat 25,50 TL
TOPLAM227,94 TL