T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/160
KARAR NO: 2021/435
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2017
KARAR TARİHİ: 07/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15. Çağrı Döneminde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) na sunulan ....karar sayılı .... sayılı parselde yapılması planlanan 120 Büyükbaş Süt İşletmesi tesisinin malzemeli yapım işlerini 04.06.2016 tarihli sözleşme ile davalı şirketin üstlendiğini, işin süresi 120 gün olmasına karşın davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işi zamanında bitirmek için çalıştırması gereken elemanları çalıştırmadığı, işin yapılması için gerekli malzemeleri temin etmediği, mahallinde hazır etmediği, bunun üzerinde sözleşmenin müvekkili şirket tarafından ... .... Noterliğinin 29.07.2016 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtar ile fesih edildiği ve davalının şantiye alanını terk etmesinin istendiği, mahkeme de delil tespiti yaptırılarak yapılan işlerin tespit ettirildiğini, davalı şirketin toplam 57.276,94 TL imalat yaptığı, davalı şirkete bu iş için toplam 446.000,00 TL bedelinde çeklerin verildiğini, bu çeklerin tahsil edilmiş olduğu davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen haksız kazanç elde ettiği iddiasıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve uygun bir teminatla yararlarına ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiş akabinde yargılamanın devamı sırasında 14.01.2021 tarihli dilekçesi ile 378.723,06 TL lik talep artırım dilekçelerinin kabulü ile toplam 388.723,06 TL nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı şirket cevabında, sözleşmede öngörülenişin yapılması için malzemenin müvekkili şirket tarafından temin edildiğini, dava dışı Neka İnşaat ile hazır beton temini konusunda anlaşma yapıldığını, bu firmaya toplam 200.000,00 TL lik üç adet çek verildiğini, davacı tarafla yaptıkları sözleşmenin iş süresinin 120 gün olduğu halde iki ay sonunda davacı tarafından fesih edildiğini, müvekkili firma çalışanlarının şantiyeye girişinin engellenerek mevcut malzemeye el konulduğunu, müvekkili firma tarafından yapılan işlerin 01.08.2016 tarihli tutanak ile belirlendiği, ekinde yapılan işin çizim ve yüzdelerinin gösterildiği, ayrıca taşeron ile davalı firma temsilcisi arasında 06.08.2016 tarihi itibariyle tamamlanan kaba işlerin toplam 114.980,00 TL tutarlı hak ediş tutanağının düzenlendiğini, daha sonra tamamlanan işlerle ilgili hazırlanan keşif özetine göre hak ediş tablosunda görüleceği üzere 711.195,42 TL'yi bulduğunun tespit edildiğini, bu miktarın davacı tarafından yaptığını iddia ettiği ödemenin çok üzerinde olduğunu, müvekkili firma tarafından yapılan işlerle ilgili olarak alınan beton demir makine ve diğer inşaat malzemeleri ile nakliye yakıt iş makinası kirası ve şantiye yemek giderlerine ilişkin toplam 235.462,54 TL tutarındaki fatura ve sevk irsaliyesinin dilekçelerine ekli olduğu, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı değişik iş dosyasında yapılan tespiti tek taraflı beyanlara dayandığı, bilirkişi raporunun da ine tek taraflı beyanlara dayalı tespite sonunda düzenlendiği, bu tespit raporuna müvekkili firma tarafından itiraz edildiği, davacının sözleşmeyi iki ay sonunda feshedip 120 gün sonunda yaptırdığı tespitte sanki 120 gün sonunda iş yarım bırakılmış gibi iddia bulunduğu, ayrıca davacının bir yakını adına teminat olarak verilen 446.000,00 TL bedelli senedin tamamının da müvekkili firma tarafından hiçbir iş yapılmamış gibi ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, ancak bu takibin Ankara .... İcra Hukuk Mahkemesinin .... sayılı kararı ile iptal edildiği, savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, eser sözleşmesinin feshi sebebiyle, iş sahibi tarafından yükleniciye yapılan ödemenin tahsili talebine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, tarafların bildirdiği tanıklar dinlenmiş, Betonarme çelik uygulama propjesi, sözleşme örneği, ihtarnameler, Ticaret Sicil Müdürlüğüne ve Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyası dosyamız içerisine alınmış, taraf defterlerinin ibrazı için meşruatlı davetiye çıkarılmış, taraf ticari defterleri ve belgeler üzerinde, İnşaat Mühendisi, Mali müşavir bilirkişi ve heyet bilirkişi kurulunca bilirkişi incelemesi yaptırılmış, raporlar karar vermeye yeterli bulunmakla itibar edilmiştir.
... Sulh Hukuk Mah. ... D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde; taraflar arasında 04/06/2016 tarihli sözleşme çerçevesinde; ....parselde yapılacak Büyükbaş Süt İşletme Tesisinin kurulumu yapımı işi malzemeli anahtar teslimi şeklindeki sözleşme kapsamında, 31/08/2016 tarihi itibariyle ... Müh.San.ve Dış.Tic.Ltd.Şti. Tarafından yapıldığı ifade edilen imalatlar değerlendirilmiş ve 57.276,94-TL olarak hesaplandığının belirlendiği anlaşılmıştır.
İnşaat Mühendisi ve Mali müşavir bilirkişiden oluşturulan heyet tarafından 04/02/2019 tarihlinde düzenlenen bilirkişi raporu alınmış, taraflar tebliğ edilmiş, davalı tarafın itirazlar üzerine yeniden, yeni bir bilirkişi heyetinden 27/12/2019 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.
Denetime elverişli ve hükme esas alınan her iki bilirkişi heyeti raporunda da yapılan incelemede özetle; Davacı Şirket'in 2016 yılına ait tüm ticari deferlerin eksiksiz açılış ve/veya kapanış onaylarının yapılmadığı, yine tüm ticari defterlerin eksiksiz tutulmadığı, bu şekilde davacı yanın tutulan ticari defterlerin lehine değil, sadece aleyhine delil olarak kullanılabileceği, Davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı Ticari Defterlerinin T.T.K. Nun 64/III ile 213 sayılı V.U.K. Nun 220-222 maddelerinde öngörülen esaslara göre açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulduğu, Davacı yanın, davalı şirkete 446.000,00 TL tutarında çek ciro etmek suretiyle ödeme yaptığı, davalı şirketin taraflar arasında düzenlenen sözleşme yükümlülükleri kapsamında (... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişiler marifeti ile tespiti yapılan 57.276,94 TL imalatı gerçekleştirdiği, bu şekilde davacı yanın 07/03/2017 dava tarihi itibariyle muaccel hale gelen alacak bakiyesinin (446.000,00-57.276,94=) 388.723,06 TL tutarında olduğu, bildirilmiştir.
Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme bir eser sözleşmesi olup, eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Yüklenici üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.
Toplanan delillerden; Davacı ve davalı ile aralarında, 04/06/2016 tarihli Yatırımcı-Yüklenici Sözleşmesi kapsamında 15. Çağrı Döneminde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK)'na sunulan 23/11/2011-28093 kayıt numaralı 2011/2288 karar sayılı .... parselde yapmayı planladığı 120 Büyükbaş Süt İşletme Tesisini malzemeli yapım işleri davalı yüklenici tarafından üstlenilmiştir.
Sözleşmenin 3.a Maddesinde proje sahibinin yükleniciye iş bu sözlemenin imzalanmasıyla birlikte 446.000,00-TL ilaveten TKDK tarafından yapım işleri kapsamında projede yapılacak işler için TKDK/IPARD kamu katkısı 1.159.000,00-TL Yatırımcı toplamda (446.000,00-TL+ 1.159.000,00-TL=) 1.605.000,00-TL'nı yüklenicinin Ziraat Bankası Dış Kapı Şubesinden ödemeyi beyan ve kabul taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı yüklenici tarafça, yüklenilen işin toplam süresi 120 gün olmasına rağmen, davalı üstlenilen "İşe ilişkin olarak sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirmemiş, üstlenilen işin süresinde tamamlanabilmesi için sözleşme gereği çalıştırması gereken elemanları çalıştırmamış, işin yapımı için gerekli malzemeleri temin etmemiş, mahallinde hazır etmemiş, olduğundan sözleşme davacı iş sahibince haklı nedenle feshedilmiş, fesih ... .... Noterliği'nin 29.07.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya bildirilmiş ve şantiye alanını terk etmesi istenilmiştir.
Davalı tarafça sözleşme kapsamı yükümlülükler sözleşmede belirlenen süre ve şartlarda yerine getirilmemiş, ihtarname ile sözleşmenin feshini müteakip sözleşme konusu mahalde ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, sözleşme kapsamında yapmış olduğu iş var ise tespiti talebi sonucu mahkemece icra edilen keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, davalının sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalatlar ve bu imalatların tutarı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; davalı sözleşme kapsamında yapacağı imalatlar karşılığı davacıdan toplam 446.000,00 TL'lik çek almasına ve bu çekler tahsil edilmiş, sözleşme tarihinden itibaren geçen 120 gün sonunda ancak ve ancak toplam 57.276,94 TL'lik imalat yaptığını, sözleme süresi olan 120 günde davalının sözleşme konusu tüm imalatları tamamlamış olması gerekir iken, davalı yüklenicinin toplam imalat bedeli olan 1.605.000,00-TL'lik imalattan sadece 55 günde 57.276,94 TL'lik imalatlık kısmını yerine getirdiği, bu da toplam işin %3.5'lik kısmını oluşturduğu, oysa fesih tarihi itibariyle işin % 45,83'lük kısmının tamamlanmasının gerektiği, tüm bunlar dikkate alındığında kalan(120-55=) 65 günlük sürede işin tamamlanma olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Eser sözleşmesinin TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmişitir. Aynı kanunun 473.maddesinde "Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir." hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu hükme göre davalı iş sahibi tarafından yaptırılan ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasın aldırılan tespit raporu ile ispatlandığı üzere sözleşmede belirtilen işin süresinde bitirilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı iş sahibi sözleşmeyi fesh etmekte haklı olduğu vicdani kanaatine ulaşılmıştır.
Davalı yükleniciye, sözleşmede belirlenen (3.a ve 4 Mad) çekler 446.000,00 TL'lik ödeme karşılığı teslim edilmiş olup, tüm çekler süresinde ibraz edilerek davalı tarafça tahsil edilmiştir.
Davacı yanın, davalı şirkete 446.000,00 TL tutarında çek ciro etmek suretiyle ödeme yaptığı, davalı şirketin taraflar arasında düzenlenen sözleşme yükümlülükleri kapsamında (... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişiler marifeti ile tespiti yapılan 57.276,94-TL imalatı gerçekleştirdiği, bu şekilde davacı yanın 07/03/2017 dava tarihi itibariyle muaccel hale gelen alacak bakiyesinin (446.000,00-57.276,94=)388.723,06 TL tutarında olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarıyla anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın KABULÜNE, 388.723,06-TL alacağın dava (02.03.2017) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 26.553,67 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL ile tamamlanan 6.467,64 harcın mahsubu ile eksik 19.915,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin yatırılan ve tamamlanan 6.669,82 TL harç ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 3.911,55 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 35.660,61 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07.06.2021
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]