T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/280 Esas - 2022/756
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/280
KARAR NO: 2022/756
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 04/04/2018
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili, davacının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşlarından biri olup, bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, asıl işi olan elektrik üretmek dışında herhangi bir mal ya da hizmete ihtiyaç olduğunda hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyaç olduğunda bunu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde aldığını, Afşin-Elbistan B Termik Santrali İletme Müdürlüğünün ihtiyacı Mekanik Bakım, Ölçü Test- Kontrol Bakım, Elektrik Bakım işlerinin 290 kişi ile 2 yıl süreli hizmet alım yoluyla yapılması için davalı ... Turizm ile 18.01.2007 tarihinden itibaren yürürlükte olmak kaydıyla sözleşme imzalanmış olup bu sözleşmeden sonra yukarıda adı geçen davalı firmalarla hizmet alım sözleşmeleri yapılmış olduğunu, işbu sözleşmelerlde de davalı şirketlerin işçilerin İş Kanunundan kaynaklanan işçilerin tüm hak ve alacaklarını ödeme yükümlülükleri üzerlerine aldıklarını bu sebeple dava dışı işçilere (Mehmet Ali İlik, Mehmet Akın, Fatih Uçar, Cuma Onat, Sıddık Erdoğan, İsmet Hilal, Dudu Yumrukuz) ödemiş olduğu 43.311,31 TL”nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... & ... Adi ortaklığı ile 2013/32871 İKN'lu 02.12.2013 tarihli 07.02.2014- 26.02.2016 tarihleri arasında ve ...&... Adi Ortaklığı ile davacı arasında 28.03.2016- 26.08.2016 tarihleri arasında hizmet alım sözleşmesi imzaladığını, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğunu ancak davacının dilekçesinde hangi davalıya ne kadarlık bir tutarda alacağı rücu edeceğine yönelik bir belirleme yapmadığı bunun HMK 119'a aykırı olduğunu, bu şekilde bir belirleme olmadığı için kendilerinin neyi kabul edip etmeyecekleri veya neyi savunmaları gerektiği konusunda bilgi sahibi olmadıklarını bunun da adil yargılanma ve silahların eşitliği ilkesine ters olduğunu, aynı zamanda kendileri (...) açısından ne kadarlık süre içinde savunma yapacakları da belli olmadığı için davanın kendileri açısından hiç açılmamış sayılması gerektiğini, davalı ile davacı arasındaki ilişki muvazaalı şekilde kurulduğu için davacının işçilerin esas ve tek işvereni konumunda olduğunu ve bu sebeple de davalıya rücu edemeyeceğini, taraflar arasında imzalamış oldukları sözleşmenin eki Teknik Şartnamede UBGT günlerinde çalışan işçilerin ücretlerini davacı tarafından kendilerine ödendiğini ve kendilerinin bu ödemede sadece aracı konumda olduklarını, UBGT'de çalışan işçilerin sayısının puantajlarda ve bordrolarda belirli olduğunu ve konuda yüklenici konumda olan ...'in herhangi bir inisiyatifi olmadığını, UBGT”'de çalışan işçilerin bordrolarının hem davacı hem de kendilerinin yetkilerince müştereken imza altına alındığını, buna göre de davacının hakkediş ödemeleri yaptığını, kendilerine yapılan bir ödenin işçilere ödenmemesinde kendilerinin bir faydası olmadığını iddia ederek davanın esastan reddini talep etmiştir.
Davalı ... Yapılar Proje İnş. .. Ltd.Şti vekili davaya cevap vermemiş ancak 30.08.2019 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde, bilirkişi raporunun yasa maddelerinin hatalı değerlendirilmesi sonucunda düzenlenmiş olması nedeniyle hükme esas alınacak nitelikte olmadığını beyan etmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliler toplanmış; davacı ile davalı şirketler arasında, ihale sonrası yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşme örnekleri, Ticaret Sicil Gazetesi örnekleri, Dava dışı işçilere ait Sosyal Güvenlik Kayıtları dosya içerisine alınmış, Afşin İş mahkemesi dosyaları, Elbistan İcra Müdürlüğü dosyasları, dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 06/08/2019, 02/01/2020 tarihli bilirkişi raporları dosyamız içerisine kazandırılmış, taraf vekillerinin itirazı üzerine dosya üçüncü bir bilirkişiye tevdi edilip yeninden rapor alınması yoluna gidilmiş alınan bu üçüncü rapor karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinden alınan 28/12/2020, 03/01/2021, 01/07/2022 tarihli ek raporlarına mahkememizce itibar edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık dava dışı işçilere ödenen vardiya tazminatı ve UBGT ücreti, faiz ve yargılama giderlerinden tarafların hangisinin ne oranda sorumluluğunun bulunduğu noktasındadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.”(Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/1763 E., 2021/2455 K.)
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır…” (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/1762 E., 2021/2179 K.)
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin güncel kararları gereği UBGT ücreti ve Vardiya Zammı alacağı ve bu alacaklara işleyen faizden davalıların işçileri çalıştırdıkları döneme tekabül eden kısmından sorumlu olacakları, diğer alacaklardan ise (icra giderleri, vekalet ücreti …) sorumlu oldukları tutarın toplam tutara oranlanması sureti ile hesaplanan tutarlardan sorumlu olacaklardır.
Her bir işçi davalıların sorumlu oldukları tutarlar ayrı ayrı bilirkişi Mehmet ERTUŞ tarafından düzenlenen 01/07/2022 tarihli raporunda belirlenmiş düzenlenen bu rapor hükme esas alınmıştır.
Toplanan delillere göre; Dava, ...Afşin-Elbistan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'nün yapmış olduğu Hizmet Alım İhalelerini alan firmalarda işçi olarak çalışan dava dışı işçiler ...'in, Afşin İş Mahkemesinde açınış olduğu işçilik alacakları davası sonucu verilen ve kesinleşen mahkeme kararına istinaden davacı tarafından ödenen 43.311,31-TL'nin (Vardiya tazminatı ve UBGT ücreti) ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan rucüen tahsili talebine ilişkindir.
Davalıların, dava dışı işçileri çalıştırdıkları dönemle sorumlu oldukları tutarlar her bir davalı yönünden ayrı ayrı bilirkişinin 01/07/2022 tarihli ek raporunda belirlenmiş buna göre; talep edilen 43.311,31TL alacağın, 3.788,58-TL'sının ... Tur. Tem. Gıda Taş. A.Ş.'den, 13.820,65-TL'sının ... İnş. Mob. Blg. Tur. Tem. Mad.Ltd. Şti. 'den, 496,21-TL'sının ... Yapılar Proje İnş. Taah. Sis. Tic. San Ltd. Şti. 'den,17.838,12-TL'sının ... Petrol Sağ. Gıda Tem. İnş. San. ve Tiz. Ltd. Şti.'den, 7.367,75-TL'sının ...-... İş Ortaklığı A.Ş.'nden davacının alacaklı olduğu hüküm kurmaya elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile anlaşıldığı, rücu hakkı, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir talep hakkı olduğundan davacı tarafından ödenen tüm bedeller üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, dava tarihi itibari ile (Ankara Bam 4. HD 2019/132 E, 2021/334 K, sayılı ilamı) davalıdan avans faizi ile tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kabulü ile,
3.788,58-TL'sının ... Tur. Tem. Gıda Taş. A.Ş.'den,
13.820,65-TL'sının ... İnş. Mob. Blg. Tur. Tem. Mad.Ltd. Şti. 'den,
496,21-TL'sının ... Yapılar Proje İnş. Taah. Sis. Tic. San Ltd. Şti. 'den,
17.838,12-TL'sının ... Petrol Sağ. Gıda Tem. İnş. San. ve Tiz. Ltd. Şti.'den,
7.367,75-TL'sının ...-... İş Ortaklığı A.Ş.'nden olmak üzere toplamda 43.311,31- TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacı alacağına dava tarihi olan 06/04/2018 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 2.958,59 TL harçtan peşin alınan 739,65 TL harcın mahsubu ile eksik 2.218,94 TL harcın tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
193,97 -TL'sının ... Tur. Tem. Gıda Taş. A.Ş.'den,
707,61-TL'sının ... İnş. Mob. Blg. Tur. Tem. Mad.Ltd. Şti. 'den,
26,53-TL'sının ... Yapılar Proje İnş. Taah. Sis. Tic. San Ltd. Şti. 'den,
913,31-TL'sının ... Petrol Sağ. Gıda Tem. İnş. San. ve Tiz. Ltd. Şti.'den,
377,22-TL'sının ...-... İş Ortaklığı A.Ş.'nden olmak üzere toplamda 2.218,94 TL'nin işbu davalılardan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;
804,08-TL'sının ... Tur. Tem. Gıda Taş. A.Ş.'den,
2.937,56-TL'sının ... İnş. Mob. Blg. Tur. Tem. Mad.Ltd. Şti. 'den,
104,88-TL'sının ... Yapılar Proje İnş. Taah. Sis. Tic. San Ltd. Şti. 'den,
3.788,56-TL'sının ... Petrol Sağ. Gıda Tem. İnş. San. ve Tiz. Ltd. Şti.'den,
1.564,92-TL'sının ...-... İş Ortaklığı A.Ş.'nden alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 775,55 TL harçlar ile ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 3.069,35-TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre;
268,23-TL'sının ... Tur. Tem. Gıda Taş. A.Ş.'den,
978,50-TL'sının ... İnş. Mob. Blg. Tur. Tem. Mad.Ltd. Şti. 'den,
35,13-TL'sının ... Yapılar Proje İnş. Taah. Sis. Tic. San Ltd. Şti. 'den,
1.262,93-TL'sının ... Petrol Sağ. Gıda Tem. İnş. San. ve Tiz. Ltd. Şti.'den,
524,56-TL'sının ...-... İş Ortaklığı A.Ş.'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı ve davalı ... İnşaat vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10.10.2022
Katip 120334 Hakim 174477
¸[e-imzalıdır]
¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Başvurma Harcı 35,90 TL
Peşin Harç 739,65 TL
Tebligat ve posta gideri 693,80 TL
Bilirkişi Ücreti1.600,00 TL
TOPLAM3.069,35 TL