T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/627 Esas
KARAR NO: 2021/630
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/08/2018
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ: 11/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme süresinin 27/04/2017 tarihinde sona erdiğini, davalı tarafça bayilik sözleşmesinin üç aylık süre içinde yenilenmemesi nedeni ile bayilik lisansının EPDK tarafından 15/08/2017 tarihinde sona erdirildiğini, müvekkilince çekilen ihtar ile davalının kendi kusuru ile lisansı iptal edildiğinden ariyet mallarının iadesinin talep edildiğini, ancak teslim edilmediğini iddia ederek teslim tesellüm belgesinde belirtilen ariyet mallarının müvekkiline eksiksiz olarak teslimine, teslimi mümkün değilse ariyet bedellerinin davalının temerrüte düşme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 17/11/2020 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, 20.000,00 TL olan dava değerinin bilirkişilerce belirlenen ariyet malzeme bedeli olan 87.901,76 TL olarak ıslah edildiğini bildirmiştir. Islah dilekçesi tebliğ edilmiştir.
Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır. Davalı yargılama sırasında vefat ettiğinden mirasçılara tebligat yapılmış, mirasçılar da davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bayilik sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle ariyet malzemelerinin aynen iadesi, mümkün olmadığı takdirde bedelinin tahsiline yöneliktir.
Akdi ilişkinin sözleşme süresinin sona erdiği çekişme konusu olmayıp, çekişme sözleşme ve eki protokole göre davacının iadesini isteyebileceği malzeme olup olmadığı ve iadesi istenebilecek malzeme bedeli üzerinde toplanmaktadır.
Tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra nitelikli hesap bilirkişisi, makine mühendisinden oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 26/04/2019 tarihli raporda özetle, sözleşme ilişkisi sona erdiğinden ariyet konusu malların iadesinin gerektiği, ariyet konusu malların bedelinin 3.767,00 TL olduğu bildirilmiştir. Davacı itirazları üzerine yerinde inceleme yapılarak düzenlenen 04/11/2019 tarihli ek raporda özetle, yerinde inceleme neticesinde tespit edilen ve faturası bulunan ariyet malzemelerinin değerinin yıpranma payları da gözetilerek 17.188,14 TL olacağı bildirilmiştir.
Davacı yanın itirazları ile raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeni ile yeni bir heyetten rapor alınmış, nitelikli hesap bilirkişisi, makine mühendisinden oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 26/04/2019 tarihli raporda özetle, taraflar arasındaki ariyet sözleşmesi hükümlerine göre ariyetlerin münhasıran davacının temin edeceği akaryakıt depolanması ve satışı için kullanılmak üzere davalıya verildiği ve kullanım için belirli bir süre öngörülmediği, davalının EPDK lisansının sona ermesi ile ariyetlerin sözleşme gereği belirlenen amacına uygun kullanılma olanağı kalmadığından bu tarih itibari ile sözleşmenin sona ermiş kabul edileceği, bu nedenle ariyetlerin davacıya iadesinin gerekeceği, yerinde inceleme yapıldığında bir kısım ariyetin yerinde bulunmadığının tespit edildiği, aynen ifanın mümkün olduğu ve olmadığı ariyet mallarının ayrı ayrı listesinin yapıldığını, ariyet malzemelerinin toplam bedelinin 87.901,76 TL olabileceği bildirilmiştir. Rapor yerinde inceleme yapılarak aynen ifası mümkün olan ve olmayan ariyet mallarının ayrı ayrı gösterilmesi, raporun hüküm kurmaya elverişli olması ve teslim tutanaklarındaki tüm malzemeyi içermesi, ariyet sözleşmesinde açıkça rayiç değer üzerinden hesaplama yapılacağı belirlendiğinden bu rapor hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinde sözleşmenin ruhsat iptali halinde davacı tarafça ihtara gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği, ariyet sözleşmesinde ise sözleşmenin sona ermesi halinde ariyet malzemesinin aynen iade edilmesi gerektiği, zayi olması ve bir daha kullanılamayacak şekilde hasara uğraması halinde rayiç değerini bu değere hiçbir şekilde itiraz etmemek ve bu değerden aşınma ve eskime paylarının düşmesi gibi herhangi bir talepte bulunmadan ödeyeceği hükme bağlanmıştır.
Davacı tarafından sunulan ariyet sözleşmesi ve teslim tutanakları incelenmiş, yukarıda hükme esas alındığı açıklanan bilirkişi kurulu raporunda sözleşme ve protokole göre davaya konu mallar ile ilgili TBK'nun 379-385 hükümlerine uygun ariyet sözleşmesi bulunduğundan ve sözleşme gereği davalının süresi içinde akaryakıt bayilik sözleşmesini yenilemediği ve EPDK lisansının sona ermesi üzerine taraflar arasındaki ariyet sözleşmesinin de sona erdiği, kullanıma özgülenen ariyet malzemesinin iadesinin gerektiği yönündeki belirlemelere itibar edilmiş ve aynen iade, olmadığı takdirde rayiç bedeli üzerinden iade talebi yerinde görülmekle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
DAVANIN KABULÜ İLE,
1-Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince davalıya teslim edilmiş olan ve 14/12/2011 tarihli ariyet teslim belgesinde özellikleri ve seri numaraları belirtilen ön cephe tonoz (boyalı), ön cephe tonoz aydınlatma, yan cephe yarım daire kaplama ... zemini, yan cephe kırmızı kaplama, yan cephe ışık bandı (led), yan cephe ... yazısı (folyo), kanopi üstü gofrajlama (ön yanlar, arka), kanopi alın montaj kapsülü, kanopi yandaki "ışıklı logo" ..., kolon kaplaması (aliminyum sac), kolon üstü baza, kolon altı paslanmaz (SS çelik), pompa üstü tek kolon için, hizmet binası "logolu" kısım ışıklı ... yazılı, hizmet binası yazılı kısım (market yazılı kısım), hizmet binası yazısız kısım, çöp kovası, nefeslik, yükseklik levhası, kolonlara ikaz stickerı ve sigara içilmez yazısı, bayrak direği h=9 m, flama direği h=8 m, banner direği, otomasyon numarası, ürün isimliği, ... marka 2 adet akaryakıt pompası, hava-su saati, yağ makinesinin davacıya aynen iadesine,
İadenin mümkün olmaması halinde,
Ön cephe tonoz (boyalı) 2.203,40 TL,
Öön cephe tonoz aydınlatma 1.920,00 TL,
Yan cephe yarım daire kaplama ... zemini 400,00 TL,
Yan cephe kırmızı kaplama 6.137,50 TL,
Yan cephe ışık bandı (led) 1.620,00 TL,
Yan cephe ... yazısı (folyo) 280,00 TL,
Kanopi üstü gofrajlama (ön, yanlar, arka) 813,60 TL,
Kanopi alın montaj kapsülü 1.491,60 TL,
Kanopi yandaki "ışıklı logo" ... 1.000,00 TL,
Kolon kaplaması (aliminyum sac) 6.068,16 TL,
Kolon üstü baza 132,00 TL,
Kolon altı paslanmaz (SS çelik) 200,00 TL,
Pompa üstü tek kolon için 5.000,00 TL,
Hizmet binası "logolu" kısım ışıklı ... yazılı 310,00 TL,
Hizmet binası yazılı kısım (market yazılı kısım) 920,00 TL,
Hizmet binası yazısız kısım1.632,00 TL,
Çöp kovası 1.250,00 TL,
Nefeslik 10,00 TL,
Yükseklik levhası 30,00 TL,
Kolonlara ikaz stickerı ve sigara içilmez yazısı 12,00 TL,
Bayrak direği h=9 m 1.500,00 TL,
Flama direği h=8 m 5.000,00 TL,
Banner direği 620,00 TL,
Otomasyon numarası 34,00 TL,
Ürün isimliği 96,00 TL,
... marka 2 adet akaryakıt pompası 27.000,00 TL,
Hava-su saati 1.000,00 TL,
Yağ makinesi 2.300,00 TL olmak üzere toplam 68.980,26 TL'nin temerrüt tarihi olan 08/09/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Aynen iadesi mümkün olmayan fiyat panosu h=750 cm (ledli) 15.000,00 TL,
Giriş çıkış yönlendirme 1.640,00 TL,
Hava-su talimatı 280,00 TL,
Tanker boşaltma talimatı 280,00 TL,
Işıklı WC 120,00 TL,
Işıksız pigtogram "3'lü," "2'li" 4,50 TL,
Çöp kovası 250,00 TL,
Ada korungahı 1.280,00 TL,
Tanker topraklama 35,00 TL,
Firma unvan panosu 32,00 TL olmak üzere toplam 18.921,50 TL'nin temerrüt tarihi olan 08/09/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 6.004,57 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL ile ıslahla yatan 1.160,00 TL harcın mahsubu ile eksik 4.503,02 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 12.227,23 TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yargılama için yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 5.273,20 TL ile davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.501,55 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/09/2021
Katip ... Hakim ...
¸[e-imza] ¸[e-imza]