T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/942
KARAR NO: 2022/593
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2018
KARAR TARİHİ: 04/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Teşekkül, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın ilgili kuruluşlarından biri olup, bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür. Müvekkil Teşekkülün kuruluş gayesi, elektrik enerjisini üretmek ve satışı yaptığını, Bu husus Ana Statünün 1. Maddesinde yer aldığını, İktisadi Devlet Teşekkülü olması nedeniyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi bulunan müvekkilinin asıl işi olan elektrik üretmenin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımıma ya da yapım işine ihtiyacı olması halinde, bunları 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, müvekkili Teşekkül ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler ile Teşekküle bağlı ... ... HES İşletme Müdürlüğü tarafından çeşitli işler davalılara verildiğini, Davalıların işçilerinden ... 06.02.1996-31.12.2008 tarihleri arasında davalı şirketlerin yanında iş akdiyle çalıştığını, dava dışı ...'ın iş akdi emeklilik nedeniyle sona erdikten sonra, kıdem tazmınatı alacağı için ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2016/51E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine dava açılmış, 2017/38K. sayılı Karar ile Teşekkülümüz aleyhine hüküm kurulduğunu, Kararın istinaf edilmesi üzerine Samsun Bölge Adliye 7. HD.'nin 2017/1572E - 2017/2115K. Sayılı Kararı ile İstinaf başvuruları reddedilmiş ve karar kesinleştiğini, bahse konu Karar, ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/1551E. Sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, icra dosyasına sundukları ... Kızılay şubesinden temin edilen 09 03 2017 Tarih 7100164972 sayılı 21.000,00-TL'lik ve 28.03.2017 tarih ve 7100168523 sayılı 2.207,42-TL 'lik teminat mektuplarının para çevrilmesi suretiyle ödeme yapıldığını, Fakat İcra Emrinde fazla hesaplanan faiz için ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/15 E. sayılı dosyası ile açtıkları dava lehlerine sonuçlandığını, fazla ödedikleri 6.500,00-TL'lik faiz alacağı Teşekkülü hesabına yatırıldığını, müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerde, çalıştırılan işçilerin ücret ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümler yer aldığını, teşekkül ile davalılar arasında imzalanan Sözleşmelerde ve diğer maddelerde bahsi geçen işçilik alacaklarından sorumluluğun yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hükümler içermekte olup, bu sözleşme kapsamında davalılar, çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğu halde müvekkili aleyhine yukarıda bahsedilen davanın açılmasına sebep olduğunu, dava dışı işçi, alt işverenlikler bünyesinde çalışmış olup, ödenen bu meblağdan sorumluluk alt işverenlere ait olduğunu, ödenen bu meblağda, alt işverenliklerin sorumluluklarının belirlenmesi ve teşekküllerine iadesi için işbu rücu davasını açma mecburiyeti doğduğunu, yapılacak yargılama neticesinde, dava dışı işçiye yapılan ödemenin, davalıların sorumluluğunda bulunan kısmının bilirkişi marifetiyle tespit edilerek, her birine karşı ayrı ayrı şimdilik 50,00-TL olmak üzere toplam 250,00-TL'nin (Kısmi Dava) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve her türlü yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamı sırasında davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 14/04/2022 havale tarihli dilekçesi ile dava dilekçelerinde müvekkili teşekkül ile davalı firmalar arasında ... HES İşletme Müdürlüğünde hizmet alım işi için hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarının rücuen davalılardan tahsili amacıyla açtıkları işbu dava da alınan bilirkişi raporunda, yapılan inceleme sonunda, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan açık düzenlemeye göre alt işverenlere rücu edebileceği tespit edildiğinden, davaları ile talep ettikleri miktarın arttırılması zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle davalılar için talep ettikleri toplam 250,00 TL miktarı bilirkişi raporu çerçevesinde, davalı ... Peyzaj Mimarlık San. Ltd. Şti bakımından talep ettiğimiz alacağı 4.667,86 TL davalı ... İlaçlama Sosyal Hizmetler İnşaat... Ltd. Şti bakımından talep ettiğimiz alacağı 1.704,55 TL Davalı ... Tem. Güv. Yemek Hiz. .. Tic. Ltd. Şti bakımından talep ettiğimiz alacağı 149,85 TL olmak üzere toplam 6.372,26 TL artırarak 6.662,26 TL olarak ıslah edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Gıda Tekstil.. Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, usul ve yasaya aykırı olarak açıldığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, şirketlerinin adının ... Gıda Tekstil Ürünleri ve Dayanıklı Tüketim Malları Tic. Ve San.Ltd.Şti olduğunu, davacı şirket ile imzalanan sözleşmesi bulunmadığını, husumetin doğru tarafa yönlendirilmesi gerektiğini, dava yetkili mahkemede açılmadığını, yetki itirazında bulunduklarını, ayrıca davanın süresi içerisinde açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davayı kabul etmemekle birlikte ilgili şahıs ...'ın devralınan şirkette hangi tarihler arası çalıştığı belli olduğunu, şirketlerinin yalnızca bu dönem için sorumluluğu olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap vermemişler, duruşmaya katılmamışlardır.
DELİLLER:
-Hizmet alım sözlemeleri,
-... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı İcra dosyası,
-SGK'na, Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları, Hizmet cetveli,
-06/08/2019 günlü bilirkişi raporu,
-17/02/2020 günlü bilirkişi raporu,
-16/06/2021 günlü kök, 20/12/2021 günlü ek bilirkişi raporları,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, işçilik tazminat alacaklarının alt işverenlerden rücuen tahsili talebidir.
İbraz edilen sözleşme örneklerinden; ...A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... Gıda Teks. Ürü. Day. Tük. Malz. Tic. ve San. A.Ş. (Yüklenici) arasında 10.07.1998 tarihli “Hizmet Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... Elektrik Üretim İletişim A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 15.10.1999 tarihli “Hizmet Sözleşmesi" akdedilmiştir. ...A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 15.10.1999 tarihli “Hizmet Sözleşmesi" akdedilmiştir. Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne bağlı ...-...-Ataköy Hes İşetme Müdürlüğü (İdare) ile ... ... Temizlik Medikal Güvenlik San. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 04.07.2002 tarihli “Hizmet Alımı Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... Pey. Mim. Elk. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 08.03.2004 tarihli “Hizmet Alımları Tİp Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... Pey. Mim. Elk. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 22.03.2005 tarihli “Hizmet Alımları Tİp Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (İdare) ile ... Pey. Mim. Elk. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 17.05.2006 tarihli “Hizmet Alımları Tİp Sözleşmesi" akdedildiği, ... İstanbul Ticaret Müdürlüğü (İdare) ile ... İnşaat Tem. İlaçlama Bilgi İşlem İnsan Kaynakları Sosyal Hizmetler Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı (Yüklenici) arasında 13.08.2007 tarihli “Götürü Bedel Hizmet Alımı Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... ... ... Hes İşletme Müdürlüğü (İdare) ile ... Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 19.11.2008 tarihli “Hizmet Alımları Sözleşmesi" akdedilmiştir. ... ... ... Hes İşletme Müdürlüğü (İdare) ile ... Temizlik San. Tic. Ltd. Şti. (Yüklenici) arasında 25.02.2009 tarihli “Hizmet Alımları Sözleşmesi" akdedilmiştir.
Sözleşmelerin ortak "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı maddelerinde "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." denilmekle Genel Şartname'ye atıf yapıldığı görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12.maddesinde; “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici
(a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata,
(b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” Denilmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2.maddesinde “…asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” denilmektedir.
Bu nokta da 4857 sayılı İş Kanunu gereğince nezdinde çalıştırdığı işçilere karşı işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek davacının dava dışı işçiye ödemek durumunda kaldığı işçilik alacaklarının davalıdan hizmet akdinden kaynaklı ilişki ve sözleşme ile yapılan atıf uyarınca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri çerçevesinde talep edebileceği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Rücu ilişkisi bakımından asıl işverenin talep edebileceği alacak tutarı incelendiğinde; Dava dışı işçi tarafından açılan ve Niksar Asliye Hukuk Mahkemesince görülen davada işçinin kıdem tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiş, bu alacak kalemine istinaden ... İcra Müdürlüğünün icra dosyası üzerinden başlatılan ilamlı takip üzerine ödeme gerçekleşmiştir. Yapılan bu ödeme iş bu dava konusu tutarı oluşturmakla yapılan her bir ödeme kaleminde sorumluluk ayrı ayrı hesaplanması için dosya nitelikli hesap uzmanlarına tevdi edilmiş,
Nitelikli Hesap Bilirkişileri Neslihan Karataş Durmuş ve Ayça Temuçin'den bilirkişi raporları alınış ancak iki rapor arasındaki çelişkiler bulunması ve hüküm kurmaya elverişli bulunmamaları sebebiyle üçüncü bir bilirkişiden rapor alınması yoluna gidilmiş.
16/06/2021 günlü kök, 20/12/2021 günlü ek bilirkişi raporlarını düzenleyen Mehmet Bilgin tarafından dosyaya sunulan raporlarda özetle; "... İki rapor arasındaki çelişkinin dava dışı işçinin taşeron firmalar nezdinde çalıştığı süreye ilişkin olduğu tespit edilmekle mahkemece uygun görülmesi halinde dava dışı işçi ...'ın SGK Hizmet Dökümünün celbi ile hangi tarihlerde hangi taşeron firma nezdinde çalıştığı tespit edilecek olup buna göre hesaplama yapılması mümkün olacağı bildirilmiş, dava dışı işçi ...'ın SGK Hizmet Dökümü dosya içerisine alınmış ve bilirkişinin 20/12/2021 tarihli ek raporunda; "...Rücu istemine dayanak Niksar Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/51 Esas sayılı dosyasında dava dışı işçinin 06.02.1996-31.12.2008 tarihleri arasındaki çalışmasına ilişkin kıdem tazminatı hesaplanarak hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle dava dışı işçinin davalı işverenler nezdinde geçen 06.02.1996 tarihinden önceki ve 31.12.2008 tarihinden sonraki çalışmaları hesaplamaya esas alınamayacaktır. Mahkemece daha önce alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin dava dışı işçinin davalılar nezdinde geçen çalışma sürelerinin hatalı tespitinden kaynaklandığı, dava dışı işçinin TEAŞ, DSİ ve ... HES gibi İdari Kuruluşlar nezdinde çalışmalarının bulunduğu görülmüş ise de dosya içeriğinde bu dönemlere ilişkin hizmet alım sözleşmelerine rastlanılmadığından dava dışı işçinin hangi taşeron firma nezdinde çalıştığının tespit edilemediği, mahkemece rücu isteminin kabulüne karar verilmesi halinde; ... Yak. Mah. İnş. Malz. Orm. Ürün. Tem. Ve Güv. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... Gıda Teks. Ürün. Ve Dayanıklı Tük. Mal. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun bulunmadığı,
Mahkemenin her bir işverenin kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdığı süre ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumlu olduğu kabulüne göre;
... Pey. Mim. San. Ltd. Şti. 4.275,22 TL,
... İlaç. Sos. Hiz. İnş. Tem. Bil. İşl. İn. Kay. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (Eski unvan: ... İnş. Tem. Ve İlaç. Gıda Öz. Güv. Ve Kor. Hiz. Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.) 1.704,49 TL,
... Tem. Güv. Yem. Hiz. Gıda Ser. Taş. Kon. İnş. Mim. Tar.Or. Ürün. Hayv. Mob. Kuyum. İlet. Hiz. Ve Telek. Taah. İth. İhr. Paz. San. Ve tic. Ltd. Şti. 149,84 TL,
Mahkemenin her bir işverenin kıdem tazminatının tamamından kendi dönemi ve son ücreti ile sorumlu olduğu kabulüne göre;
... Pey. Mim. San. Ltd. Şti. 4.667,86 TL,
... İlaç. Sos. Hiz. İnş. Tem. Bil. İşl. İn. Kay. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (Eski unvan: ... İnş. Tem. Ve İlaç. Gıda Öz. Güv. Ve Kor. Hiz. Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.) 1.704,55 TL,
... Tem. Güv. Yem. Hiz. Gıda Ser. Taş. Kon. İnş. Mim. Tar.Or. Ürün. Hayv. Mob. Kuyum. İlet. Hiz. Ve Telek. Taah. İth. İhr. Paz. San. Ve tic. Ltd. Şti. 149,85 TL, olduğu..." bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporları usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüştür.
Davalıların talep edilen işçilik alacağının tümünden davacı kuruma karşı müteselsilen sorumlu olmadıkları, çalıştığı dönem ile ilgili sorumlu oldukları miktarlar tespit edilmiş; dava dışı işçinin Sigorta Hizmet Dökümü incelendiğinde; davalılardan ... Yak. Mah. İnş. Malz. Tic. Ltd. Şti ve ... Gıda Teks. Ürün. San. Ltd. Şti nezdinde çalıştığını gösterir bir kayda rastlanılmadığından sorumluluğunun bulunmadığı davacının bu davalılardan talep edeceği miktar olmadığından, bu davalılar yönünden davanın reddine, diğer davalı işverenler ise kıdem tazminatının tamamından kendi dönemi ve son ücreti ile sorumlu oldukları mahkememizce değerlendirildiğinden davalılar ... Pey. Mim. San. Ltd. Şti. 4.667,86 TL, ... İlaç. Tic. Ltd. Şti. (Eski unvan: ... İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti.) 1.704,55 TL, ... Tem. Güv. Yem... Telek. Taah. İth. İhr. Paz. San. Ve tic. Ltd. Şti. 149,85 TL nın dava tarihi olan 20/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline dair davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davalılar ... Yakacak Ticaret Ltd. Şti ve ... San. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın reddine,
2-Diğer davalılar yönünden açılan davanın kabulüne,
4.667,86-TL'nin ... Peyzaj Mim. San. Ltd. Şti'den
1.704,55-TL'nin ... İlaçlama Sosyal ...Tic. Ltd. Şti.'den (Eski Ünvan: ... İnş. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.)
149,85-TL'nin ... Tem. Güv.... Tic. Ltd. Şti'den alınıp davacıya ödenmesine, Davacı alacağına dava tarihi olan 20/12/2018 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 445,53 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL ile tamamlanan 109,00 TL harçların mahsubu ile eksik 300,63 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin yatırılan ve tamamlanan 180,80 TL harçlar ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 4.580,20-TL yargılama giderinin yapılan oranlamalarda
4.032,93-TL'nin ... Peyzaj Mim. San. Ltd. Şti'den
445,39-TL'nin ... İlaçlama Sosyal ...Tic. Ltd. Şti.'den (Eski Ünvan: ... İnş. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.)
104,88-TL'nin ... Tem. Güv.... Tic. Ltd. Şti'den alınıp davacıya ödenmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince
4.667,86-TL vekalet ücretinin ... Peyzaj Mim. San. Ltd. Şti'den
1.704,55-TL vekalet ücretinin ... İlaçlama Sosyal ...Tic. Ltd. Şti.'den (Eski Ünvan: ... İnş. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.)
149,85-TL vekalet ücretinin ... Tem. Güv.... Tic. Ltd. Şti'den alınıp davacıya ödenmesine,
Davalı ... San. Ltd. Şti. vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) yapılan oranlamalarda,
944,87 -TL nin ... Peyzaj Mim. San. Ltd. Şti'den
344,91-TL nin ... İlaçlama Sosyal ...Tic. Ltd. Şti.'den (Eski Ünvan: ... İnş. Sosyal Hizmetler San. Tic. Ltd. Şti.)
30,22-TL nin ... Tem. Güv.... Tic. Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda kesin olmak üzere karar verildi. 04.07.2022
Katip ... Hakim ...
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 5,20 TL
Tebligat ve müzekkereler 975,00 TL
Bilirkişi Ücretleri3.600,00 TL
TOPLAM4.580,20 TL