T.C. ... 3. ASLİYE ... MAHKEMESİ
T.C.
...
3. ASLİYE ... MAHKEMESİ
... MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/253
KARAR NO: 2021/409
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi
DAVA TARİHİ: 16/09/2008
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi
DAVA TARİHİ: 28/07/2009
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 16/09/2008
KARAR TARİHİ: 27/05/2021
K.YAZIM TARİHİ: 25/06/2021
Mahkememizde görülen Tespit-Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişimin davalı bakanlıktan aldığı ihale nedeniyle ... ... ... Bankası AŞ'den alınan 447.640,00 TL'lik teminat mektubunun davalı Bakanlığa verildiğini, ihale konusu işlerin tamamlanmasına rağmen teminat mektubunun haksız ve hukuku aykırı olarak iade edilmediğini, teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespiti ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesi ile; Davacıların üstlendikleri işleri tamamlamadıklarını, 14.08.2008 tarihi itibariyle toplam 221.272,20 TL'lik eksik işlerin tamamlanması gerektiği, davacılara bildirilmiş olmasına rağmen netice alınmadığını dava konusu sağlık ocaklarının eksik işler nedeniyle kullanılamadığı, teminatın iadesi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara ...Asliye ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ile; Asıl davanın tarafları arasındaki ihale sözleşmesi nedeniyle 447,640 TL teminat mektubu düzenlediklerini, teminat mektubunun süreli olduğunu, sürenin geçtiği, dolayısıyla hükümsüz kaldığının, müvekkil bankanın borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesi ile; Yüklenici ortak girişimin sözleşmedeki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediklerini, teminat mektubunun eksik ve ayıplı işlerin teminatı olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ile; Yüklenici firmanın Malatya, Elazığ, Tunceli ve Bingöl illerinde sağlık ocakları yapımı için 12.09.2002 tarihinde 4.476.392,73 TL tutarında sözleşme imzalandığını, ihale konusu işlerin geçici kabullerinin 28.04.2004 tarihinde yapıldığını, kusur sorumluluk süresinin 14.07.2007 tarihinde tamamlanacağını ve eksik ve hatalı işlerin tamamlanması için süre verilmesine rağmen eksik ve hatalı işlerin tamamlanmadığını, açılan tespit davalarında dört ayrı işte toplam 221.7272,20 TL'lik eksik ve ayıplı işin mevcut olduğu, bu hususun 14.08.2008 ve 19.09.2008 tarihli yazılarla davalı tarafa bildirildiğini, netice alınamayınca zararın teminat mektubunun nakde çevrilmesi yoluyla giderilmeye çalışıldığını, ancak bankanın "teminat mektubunun süresinin dolduğunu ve açılan dava" gerekçe gösterilerek teminat mektubunun nakde çevrilme talebinin reddedildiğini, bu nedenlerle 221.272,20 TL ve KDV'nin zararın doğduğu tarihten itibaren avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; Dava konusu 4 ildeki sağlık ocaklarının tam ve eksiksiz tamamlandığını, kesin kabullerinin yapıldığını, davacının talebiyle ilgili temerrüt söz konusu olmadığını, faize hükmedilecekse dava tarihinden itibaren ve yasal faize hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
DELİLLER: Taraf delilleri toplanmış, bilirkişi kurullarından rapor alınmıştır.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, eser sözleşmesine dayalı teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti; birleşen ... ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava,, eser sözleşmesine dayalı teminat mektubu nedeniyle menfi tespit; birleşen ... Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile; “Tüm dosya kapsamına ve dosya arasındaki 19.11.2012 tarihli ve 28.10.2013 tarihli bilirkişi heyeti raporlarına sözleşmenin 52.1 maddesine ve teminat mektubunun içeriğine istinaden dava konusu teminat mektubunun en son tamamlama belgesinin düzenlediği tarih olan 20.07.2006 tarihinden 28 gün sonrası olan 11.08.2006 tarihinde geçersiz ve hükümsüz olduğu ve teminat mektubunun düzenleyen bankaya iadesinin gerektiği, dolayısıyla asıl dava ve mahkememizin birleşen dosyası açısından teminat mektubuna ilişkin talep ve davaların kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. … / Birleşen ... Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davacı taraf eksik ve ayıplı işler için 221.272,20 TL talep etmiş ise de, 06.07.2010 tarihli raporda eksik ve ayıplı işlerin 221.272,20TL olarak belirtilmesi, 19.11.2012 tarihli raporda 74.0558,80 TL olarak belirtilmesi karşısında uzlaştırıcı nitelikte dosya arasında mevcut 28.10.2013 tarihli rapor, içerik ve sonuç itibariyle yeterli görüldüğünden, Malatya Sağlık Ocağı için tespit dosyasında toplam 96.682,69 TL hatalı imalat tespit edilmişse de, açık ayıplar ve kesin hak edişte kesilen nefaset miktarı mahsup yapılmak suretiyle yapılan 91.966,98 TL hesaplamanın isabetli olduğu, keza Bingöl Sağlık Ocağı işi için tespit dosyasında tespit edilen toplam 36.819,64 TL'den 16.901,41 TL mahsup edilerek tespit edilen zarar miktarının 15.958,17 TL olarak bulunması isabetli görülmüştür. / Yine Elazığ Sağlık Ocağı işi için 3.107,40 TL, Tunceli Sağlık Ocağı işi için 33.168,80 TL eksik ve gizli ayıplı iş olduğunun tespitine dair rapor yerinde görüldüğünden davacı bakanlığın toplam 144.200,80 TL eksik ve ayıplı iş için tazminat ve bu eksiklik ve ayıplı işler için %18 oranında KDV talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Teminat mektubunun hükümsüzlüğü ve iadesiyle teminat mektubundan dolayı borçlu olunmadığının tespitine dair taleplerde teminat mektubunun miktarı ile ilgili bir uyuşmazlık bulunmadığından her iki talepte de teminat mektubunun iadesinin gerekip gerekmeyeceği asıl ihtilaf konusu olduğundan maktu vekalet ücretine hükmetmek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle “asıl davada; davanın kabulüne, ... ... Dış ... Bankası AŞ tarafından düzenlenen 18.09.2002 tarih, 329 sayılı, 447.640,00 TL'lik teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespitine, teminat mektubunun iadesine; birleşen ... ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyada; davanın kabulüne, davacının 18.09.2012 tarih 329 sayılı, 447.640,00 TL meblağlı teminat mektubu nedeniyle borçlu olmadığının tespitine; birleşen ... Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyada; davanın kısmen kabulüne, 144.200,80 TL'nin % 18 KDV'si ile birlikte asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine” karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi Başkanlığının ....Karar sayılı ilamıyla “... Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmenin 52.1 maddesinde kesin teminatların “tamamlama sertifikasının” düzenlenmesinin ardından 28 gün süreyle geçerli kalacağı belirtilmiştir. Davacı yükleniciler asıl dosyada açtıkları davalarında sözleşmede yapımı kararlaştırılan 4 ayrı iş için ayrı ayrı “tamamlama sertifikası” düzenlendiğini belirterek teminatın iadesini talep etmişlerdir. Dairemizin geri çevirme kararları ile “tamamlama sertifikası” olduğu belirtilen belgelerin tercüme edilmiş örneklerinin gönderilmesi istenmiş ise de tarafların ayrı ayrı sundukları belge tercümelerinin farklı olduğu görülmektedir. Bu durumda öncelikle bu belgelerin mahkemece tercümelerinin yaptırılarak bilirkişilerden alınacak ek rapor ile sözleşmenin 52.1 maddesi anlamında “tamamlama sertifikası” olarak kabul edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi, sonucuna göre “tamamlama sertifikası” olduğunun kabulü halinde şimdiki gibi teminat mektubunun iadesine karar verilmesi, aksinin belirlenmesi halinde ise talebin reddine karar verilmesi, ayrıca iş sahibi ... tarafından açılan ... Esas sayılı dosyasında açılan dava ile ilgili olarak ortaya çıkan ayıpların giderilme bedelinin ayıbın ortaya çıktığı tarihteki piyasa rayiç bedellerinin hesaplattırılıp bu bedellere göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığı gibi kabule göre de asıl ve birleşen ... ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyalarında esastan karar verilmesi nedeniyle yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi yerine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle bozulmuş, karar düzeltme talebi ise reddedilmiş, Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda; İki inşaat mühendisi ve bir hesap uzmanı bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, düzenlenen rapor-ek raporda sonuç olarak; Davaya konu sertifikaların tamamlama sertifikaları olduğunu, bu nedenle bankaya iadelerinin gerektiğini, birleşen .... Esas sayılı dosya yönünden ise eksik ve ayıplı işler nedeniyle davacının 119.254,00 TL+KDV alacağının olduğunu belirtmişlerdir.
Yargıtay bozma ilamı, mahkememizce bozmadan önce toplanan deliller ve bozmadan sonra yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporu-ek raporu da dikkate alındığında; Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmenin 52.1 maddesinde kesin teminatların “tamamlama sertifikasının” düzenlenmesinin ardından 28 gün süreyle geçerli kalacağının belirtildiği, ibraz edilen belgelerin sözleşmenin 52.1 maddesi anlamında “tamamlama sertifikası”olduğu, sertifikanın düzenlenmesinden sonra belirtilen sürenin de geçtiği kanaatine varılmakla; Mahkememizin 2019/253 Esas sayılı asıl dosyasında; davanın kabulü ile, ... ... Dış ... Bankası AŞ tarafından düzenlenen 18.09.2002 tarih, 329 sayılı, 447.640,00 TL'lik teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespitine, teminat mektubunun iadesine; Birleşen ... ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında, davanın kabulü ile, davacının 18.09.2012 tarih, 329 sayılı, 447.640,00 TL meblağlı teminat mektubu nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; Davacı vekili tarafından mazeretsiz olarak takip edilmemesi ve hazır bulunan davalılar vekilinin davayı takip etmeyeceğini bildirmiş olması nedeniyle, dava dosyasının HMK’nun 150. maddesi gereğince 25/02/2021 tarihli duruşmada işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve üç aylık yasal süre içinde taraflarca yenileme talebinde de bulunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle HMK.nun 150/5.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Mahkememizin 2019/253 Esas sayılı asıl dosyasında; Davanın KABULÜ İLE; ... ... Dış ... Bankası AŞ tarafından düzenlenen 18.09.2002 tarih, 329 sayılı, 447.640,00 TL'lik teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespitine, teminat mektubunun iadesine,
Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan toplam 6.059,50 TL harcın davacılara iadesine,
Davacılar tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacılar tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 5.708,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 39432,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Birleşen ... ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; Davanın KABULÜ İLE; Davacının 18.09.2012 tarih, 329 sayılı, 447.640,00 TL meblağlı teminat mektubu nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,
Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 507,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 23.939,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Birleşen ... Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; HMK'nun 150/5. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’a başvurmak suretiyle temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/05/2021
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]