T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/490
KARAR NO: 2022/400
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/09/2019
KARAR TARİHİ: 23/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...., distributor ve davalı arasında 01.06.2017 tarihinden yürürlüğe girmek ve 31.05.2019 tarihine kadar geçerli olmak üzere “Satış Sözleşmesi (Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi)" tanzim ve imzaladığını, müvekkili şirket tarafından davalıya taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesi gereğince 20.000.00 TL nakit bazlı katkı yapıldığını, ancak davalının tüm uyarılara ragmen ve sözleşme devam etmekte iken, Satış Sözleşmesi (Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi)”ile hüküm altında bulunan, yüklendiği edimlerini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin yetkilendirmiş olduğu Bayi veya Distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayarak, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayarak ve satmayarak, işyerini 22.11.2017 tarihinde terkederek, ticari faaliyetini sonlandırarak ve Kasım 2017 ayından sonra ise müvekkili şirketin yetkilendirmiş olduğu Bayi/Distribütörden hiç ürün almayarak sözleşmeyi ihlal ettiğini, icra takibine davalı yanın itirazları haksız ve dayanaksız olduğunu, davalı yanın çelişkili davranış yasağına, TMK’nun 2. maddesinde tanımı yapılan “dürüstlük kuralına”, TTK’nun 2/2 maddesinde belirtilen “..basiretli iş adamı gibi hareket etme..” ilkesine aykırı davranışlar içerisinde olduğunu, davalı icra takibine itirazının kötü niyetle ve müvekkili şirketin hak ve alacaklarına kavuşmasını engellemeye, geciktirmeye yönelik olduğu görüldüğünü, taraflar arasındaki sözleşme imzalanarak yürürlüğe girmiş, öncelikli edim borçlusu davalı yan olmasına rağmen, müvekkili şirketten nakit bazlı katkıları alan davalı yan müvekkili şirketin yasal yollara başvurması karşısında bir takım beyanları, itirazları yerinde bulunmadığını, öncelikle davalı yanın "Yetki" itirazının yerinde bulunmadığını, takip konusu alacaklarının tamamı muaccel olup, davalı borcu ödemede temerrüde düştüğünü, davalı yan tarafından sebepsiz olarak bir haklı bir neden açıklanmaksızın takibe itiraz edildiğini, taraflar arasında Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme- Miktar Taahhütlü)’nin her sahifesi imzalandığını sözleşme yürürlüğe girmiş, uygulanmaya başlanmış, davalı yana 20.000.00 TL tutarında nakit bazlı katkı sağlanmış, ancak karşı yan tarafından sözleşme süresi sonlanmadan ve yürürlükte iken davalı tarafından sözleşme aykırı davranışlar içerisine girdiğini, icra takibine konu yapılan taleplerinde yasalara aykırı bir cihet bulunmadığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla Ankara ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasından yapılan takipte borca itiraz eden davalı-borçlunun itirazlarının iptaline, takibin takip talebindeki koşullarla devamına, itiraz konusu alacaklarının % 20’inden az olmamak üzere lehlerine tazminata hükmedilmesine, yargılama masraf ve harçları ile vekalet ücretinin davalı-borçlu yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
-Arabuluculuk Son Tutanağı
-Taraflar arasında imzalanan 01/06/2017 tarihli Kapalı Satış Noktası sözleşmesi,
-Ankara ...İcra Müd. ... E. sayılı takip dosyası,
-Sinop Sulh Hukuk Mah.2018/22 D.iş dosyası, Sinop 1.Asliye Hukuk Mah. Talimat cevabı,
-Sinop Vergi Dairesi, Belediye Başkanlığı, YEDAŞ Elek. müzekkere cevapları,
-27/09/2021 tarihli kök ve 09/02/2022 tarihli ek bilirkişi raporları,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, satış noktası sözleşmesinin haklı nedenle feshi ile ödenen katkı payının iadesi ve cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine borçlu itirazının iptali talebine ilişkindir.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E, takip sayılı dosyasında alacaklı davacı, borçlu davalı aleyhine 20.000,00-TL Nakit Bazlı Katkı Payı Tutarı, 5.096,71-TL işlemiş faiz, 25.000,00-TL Ceza-i Şart alacağı 373,97-TL işlemiş faiz, 273,83-TL İhtarname Gideri, 713,80-TL mahkeme masrafı olmak üzere toplam 51.458,31-TL asıl alacak ve işlemiş faiz üzerinden ilamsız takip başlattığı, borçluya ödeme emrinin 04/07/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 10/07/2019 tarihli itiraz dilekçesinde borçları olmadığından bahisle, Borca ve ferilerine itiraz ettiği, itirazın yasal 7 günlük sürede yapılmakla, takibin durduğu, İİK 67.maddesi gereği 1 yıllık hak düşürücü sürede bu davanın açıldığı görüldü.
Sinop Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/22 D. İş dosyasının uyap sureti dosyamız içerisine getirtilmiştir. Bu dosyaya sunulan 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki fotoğraflardan oluşmuş raporunu sunduğu görüldü.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 27/09/2021 tarihli raporunda özetle; Davacı yana ait 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden; defterlerin süresinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, elektronik defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, kural ve standartlara uygun tutulduğu, görüldüğünden, ilgili yıllara ait defterlerinin sahibi lehine delil vasfının bulunduğu, davacı yanın incelenen 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinde davalı yan ilgili herhangi bir kayda rastlanılamadığı, dava dışı distribütör firma olan ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirket adına 07.09.2017 tarih ve KM0201700000508 numaralı 17.999,72 TL (KDV Dahil) bedelli ‘İŞLETME KATKI PAYINIZ’ açıklamalı fatura tanzim edildiği, 01.02.2019 tarihli Bilirkişi .... tarafından tanzim edilen raporda özetle; “ 01.06.2017- 22.11.2017 tarihleri arasında davalı ... ... işletmesi tarafından distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’den KDV dahil toplam 98.428,00 TL’lik alkol alımı yapıldığı, işletme katkı payı karşılığında toplam 20.000,00 TL aldığı..” yönünde tespitte bulunulduğu, Davacının, davalıya işletme katkı payı ödemesi yaptığına dair beyanı olmakla birlikte, söz konusu ödemenin davacı tarafından yapıldığına ve yapıldıysa bile tarihine ilişkin bir bilgi ve belgeye dosya kapsamında rastlanmadığı için; ihtarname ile temerrüt tarihi belirlenerek hesaplama yapılması gerekmiş, 20.000,00 TL asıl alacak yönünden 21.04.2019 tarihinden icra takip tarihi olan 20.05.2019 tarihine kadar işlemiş faiz (yıllık %19,5) 309,86 TL olduğu, Cezai şart ile ilgili 22.04.2021 tarihine göre yapılmış olup; 20.05.2019 tarihine kadar işlemiş faiz (yıllık %19,5) 373,97 TL olduğu, "Mahkeme Masrafı" ve "İhtar Gideri" alacak kalemlerinin davalıdan talep edilebileceğine dair Sözleşmede herhangi bir açık düzenleme yer almadığı, " Sonuç ve kanaati ile raporunu sunmuştur.
Bu rapora yapılan davacı itirazlar üzerine bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 09.02.2022 tarihli ek raporunda özetle; "01.02.2019 tarihli Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen raporda özetle; “ 01.06.2017- 22.11.2017 tarihleri arasında davalı ... ... işletmesi tarafından distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’den KDV dahil toplam 98.428,00 TL’lik alkol alımı yapıldığı, işletme katkı payı karşılığında toplam 20.000,00 TL aldığı..” yönünde tespitte bulunulduğu, Davacının, davalıya işletme katkı payı ödemesi yaptığına dair beyanı olmakla birlikte, söz konusu ödemenin davacı tarafından yapıldığına ve yapıldıysa bile tarihine ilişkin bir bilgi ve belgeye dosya kapsamında rastlanmadığı için; ihtarname ile temerrüt tarihi belirlenerek hesaplama yapılması gerekmiş, 20.000,00 TL asıl alacak yönünden 21.04.2019 tarihinden icra takip tarihi olan 20.05.2019 tarihine kadar işlemiş faiz (yıllık %19,5) 309,86 TL olduğu bu bakımdan kök raporumuzdaki görüşün korunduğu; Davacı vekilinin itirazı uyarınca yapılan terditli hesaplamada 20.000,00TL (Nakit Bazlı Katkı Payı) için 29.08.2017-29.06.2018 tarihleri arasında yıllık %9,75 oranından faiz miktarının 1.624,11-TL ve 29.06.2018-20.05.2019 tarihleri arasında yıllık %19,5 oranından faiz miktarının 3.472,60TL olarak hesaplandığı ve toplam 5.096,71TL tutarında işlemiş faizin icra takibine konu edildiği, yaptığımız hesaplama uyarınca toplam faiz miktarının 5.086,02TL olması gerektiği, bu bakımdan takip talebinde 5.096,71TL-5.086,02TL = 10.69TL fazla talepte bulunulduğu, Cezai şart ile ilgili 22.04.2021 tarihine göre yapılmış olup; 20.05.2019 tarihine kadar işlemiş faiz (yıllık %19,5) 373,97 TL olduğu, "Mahkeme Masrafı" ve "İhtar Gideri" alacak kalemlerinin davalıdan talep edilebileceğine dair Sözleşmede herhangi bir açık düzenleme yer almadığı, " Sonuç ve kanaati ile raporunu sunmuştur.
Sinop Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak talimat evrakına davaya konu sözleşme sureti de eklenmek suretiyle Uyapta kayıtlı değil ise taranarak uyap ortamına eklenmesine- davalı ... adresine isticvap davetiyesi çıkarılarak, (davetiyenin tebliğ edilememesi halinde mernis adresine TK'nun 21/2.maddesine göre davetiye çıkartılmasına,) çıkarılacak davetiyeye "sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olup olmadığı hususlarında isticvabınıza karar verildiğinden duruşmaya özürsüz olarak gelmemeniz gelip de sorulan sorulara cevap vermemeniz hâlinde söz konusu sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olduğunun kabul edileceği" şerhini içeren tebligat çıkarılmasına karar verilmiş davalıya çıkartılan tebligata rağmen isticvap davetine icabet etmemiş ve sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Sinop Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak, davalı adına ihtaratlı tebligat çıkartılarak, tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde 2017-2018-2019 yılı ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek veya sayıca çok olması hâlinde bulunduğu yeri bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmesine rağmen davalı ticari defter ve belgelerini sunmamıştır.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen tespit dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; Davacı şirketin dava dışı distribütör ve davalı arasında 01/06/2017 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Bu sözleşme gereği çeşitli yükümlülükleri kabul ve taahhüt ettiklerini, davacı şirket ve bayi/distribütör tarafından Sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamı eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen, davalı tarafın Sözleşmeye aykırı olacak şekilde iş yerini kapatarak işletmediğinin öğrenilmesi üzerine davalının iş yerinde, Sinop Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...D. İş sayılı dosyası ile yapılan keşif akabinde ibraz edilen bilirkişi raporu ile iş yerinin faal olmadığı, işletmenin hali hazırda ... tarafından ticari faaliyette bulunduğunun tespit edildiği ve sair hususlar tespit ve rapor edildiği anlaşılmaktadır.
Sinop Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş dosyasına sunulan 01/02/2019 ve 10/01/2019 tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki fotoğraflardan da görüldüğü üzere davalı, davacı şirketle imzalamış olduğu Sözleşme’ye, bu Sözleşme karşılılığında genel katkı almasına ve çeşitli yükümlülükler altına girmesine rağmen Sözleşmedeki yükümlülüklerini ihlal ederek işletmeyi kapattığı belirlenmiştir.
Davacı şirket 2017-2018-2019 yılı ticari defterleri ve yardımcı defterlerini, sunmuş olup ticari defterleri içeriğinde taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesi çerçevesinde dava dışı şirket tarafından davalıya; dava dışı distribütör firma olan ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirket adına 07.09.2017 tarih ve KM0201700000508 numaralı 17.999,72 TL (KDV Dahil) bedelli ‘işletme Katkı Payınız’ açıklamalı fatura tanzim edildiği, 01.02.2019 tarihli Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen raporda belirlendiği üzere; “ 01.06.2017- 22.11.2017 tarihleri arasında davalı ... ... işletmesi tarafından distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’den KDV dahil toplam 98.428,00 TL’lik alkol alımı yapıldığı, işletme katkı payı karşılığında toplam 20.000,00 TL aldığı..” tespit edilmiştir.
Böylelikle davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesine istinaden (dava dışı distribütör şirket aracılığıyla) davalıya 20.000,00-TL katkı payı ödemesi yaparak edimini yerine getirdiği anlaşılmıştır. Davacı ile davalı arasında 01/06/2017 tarihinde düzenlenen sözleşmenin 20. Maddesine göre ticari ilişkinin 31.05.2019 tarihine kadar sürmesi gerekirken, Sinop vergi dairesi kayıtlarına göre 22/11/2017 tarihinde davalının işlerini terk edip ve işletmesini tamamen boşalttığının tespit edildiği, 10/01/2019 tarihinde yapılan keşiften de anlaşılacağı üzere davalının işletmesini sözleşmenin 17. Mad aykırı olarak ... isimli kişiye devrettiği ve sözleşmeyi süresinden önce hitama erdirdiği anlaşılmıştır. Davacının icra takibi başlatmakta ve dava açmakta kısmen haklı alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığından, davacının davalıya distribütör firma aracılığıyla ödediği 20.000,00-TL Nakit Bazlı Katkı Payı alacağı, sözleşmenin 15.mad belirlenen 25.000,00-TL cezai şart alacağını ve icra takibine girişmeden evvel Ankara 15.Noterliğinden gönderdiği 273,83-TL ihtarname masrafını, (İcra dosyasında bulunan noter makbuzları toplamının) Sinop Sulh Hukuk Mahkemesinde 2018/22 D.iş dosyasında yapmış olduğu 713,80-TL Tespit Mahkeme Masrafı olmak üzere toplam 45.987,63-TL alacakla ilgili olarak borçlu itirazlarının iptali ile takibin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık (19,50) avans faizi ile devamına karar verilmiş, işlemiş faize ilişkin fazla istemin ve alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin ise yerinde bulunmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 20.000,00-TL Nakit Bazlı Katkı Payı alacağı, 25.000,00-TL cezai şart alacağı, 273,83-TL ihtarname gideri, 713,80-TL Mahkeme Masrafı olmak üzere toplam 45.987,63-TLalacakla ilgili olarak borçlunun itirazlarının iptali ile takibin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık (19,50) avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Fazla istemlerin reddine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 3.141,41 TL harçtan peşin alınan 621,49 TL harcın mahsubu ile eksik 2.519,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 6.778,39 TL vekalet ücretin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 665,89 TL harç ile ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü de yapılan toplam 3.019,70 -TL yargılama giderinin kabul ve redde göre yapılan oranlamada takdiren 2.687,533 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-...maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) kabul ve redde göre yapılan oranlamada takdiren 1.174,80 TL nin davalıdan kalan 145,20 TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23.05.2022
Katip ... Hakim ...
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 6,40 TL
Posta Giderleri (Zarf, Tebligat vd.) 406,30 TL
Talimat bilirkişi ücreti 450,00 TL
Talimat posta giderleri 57,00 TL
Bilirkişi ücreti 2.100,00TL
TOPLAM 3.019,70 TL