T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/536
KARAR NO: 2021/261
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 24/09/2019
KARAR TARİHİ: 31/03/2021
K. YAZIM TARİHİ: 07/04/2021
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin birden fazla şirketi olması nedeni ile şirket içi muhasebe işlerinin takibi için ... TC Kimlik numaralı ...'ı işe alındığını, Şirket içi muhasebeci tarafından şirket mali müşavirinden müvekkili şirkete ait olan 2016,2018,2019 Yıllarına ait Defteri ticari defterler (Defteri Kebir, Yevmiye ve Envarter Defterleri ile dayanak fatura ve belgeler) 20.09.2019 Tarihinde kayıt ve muhafaza altına alınmak üzere teslim alındığını, Şirket içi muhasebeci tarafından ticari defterler teslim alındıktan sonra şirket merkezine götürülmek üzere kendi aracına konulmuş ve mesai saatinin bitmesi üzerine ikamet etmiş olduğu ...ANKARA adresi önüne saat 19:00 sularında park etmiştir. Bu aracın park edilmesinden bir saat sonra saat 20:00 civarında şirket içi muhasebeci ... ... plakalı aracında hırsızlık meydana gelmiş ve bir kısım değerli eşyalarla birlikte aynı laptop çantasının içinde bulunan şirkete ait 2016,2018,2019 Yıllarına ait Defteri ticari defterler (Defteri Kebir, Yevmiye ve Envarter Defterleri ile dayanak fatura ve belgeler) çalınmak sureti ile zayi edildiğini, bu olay nedeni ile şirket içi muhasebeci tarafından olay polis birimlerine intikal ettiğini, bu nedenlerle müvekkilin şirkete ait olan evrakların çalınma nedeni ile 2016,2018,2019 yıllarına ait Defteri Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter defteri ve dayanak alış ve satış faturaları ve belgeleri hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
TTK 64 ve 82. madde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini envanterleri, açılış bilançoları ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK 82/7 maddesinde “bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi sebebi ile kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğrarsa tacir ziyayı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesi bulunduğu mahal mahkemesinden zayi belgesi isteyebilir, bu dava hasımsız açılır” şeklinde düzenlenmiştir.
Davacı yan şirketin ticari defterlerinin 20/09/2019 günü muhasebecide iken zayi olduğunu belirtmekle dava süresindedir.
Davacı talepleri ile ilgili davacı şirket hakkında vergi incelemesi olup olmadığı hususu sorulmuş gelir idaresi başkanlığının 05/11/2019 tarihli cevabi müzekkeresinde vergi mükellefi olan davacı şirketin 2010 yılı hesaplarının sahte belge kullanma yönünden incelendiği, sonucunda 17/10/2016 tarihli 2016/A-4723/50 sayılı Vergi Tekniği raporu düzenlendiği, sonucunda fazla beyan edilen Kasım, Aralık 2010 dönemlerine ilişkin KDV tutarlarının indirilmesine karar verildiğinin belirtildiği görüldü.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyası örneğinin ve olaya ilişkin Ankara Emniyet Müdürlüğünün olay yeri inceleme parmak izi araştırma raporlarının gönderildiği; araç işleteni ...'ın beyanında aracın bagaj kısmında iki leptop çantası olduğunun, aracını tam olarak kitleyip kitlemediğini hatırlamadığını, mükellefi olan davacı şirkete ait 2016-2017-2018-2019 yıllarına ait gelir, gider, fatura ve defterlerinin de çalındığının anladığını ve polise haber verdiğini beyan etmiş, olay yeri inceleme raporunda "kapı ve kilit sistemlerinin sağlam olduğu, oto içerisinde herhangi bir dağınıklık olmadığı, bagaj kısmının dağınık olduğu" tespit edilmiş, şikayetçi ...'ın ... plakalı otosundaki hırsızlık soruşturması ile ilgili güvenlik kamera görüntülerinin olmadığı, görsel incelemede parmak izi bulunamadığı, olay yeri vücut izlerinde yeterli karakteristik izler izlenilemediği raporla gönderildiği görüldü.
Toplanan bu delillerden; davacı şirketin adresinin ....olduğu, 2016-2018-2019 yılı ticari defterleri dayanak alış ve satış faturaları ve belgelerinin muhasebecisi ...'ın otomobilinde iken, ilgili şahsın ikameti olan ...Altındağ adresinde araç içerisinde çalındığının iddia olunduğu, bu nedenle zayi belgesi verilmesinin istendiği, bu tarih itibari ile 2016-2018 yılı ticari defter ve faturalarının muhasebecide aracında bulunma nedeninin anlaşılamadığı, TTK 64 ve 82.md düzenlemelerine göre; , davacı şirketler için ticari hayatları yönünden hayati önem taşıyan 10 yıl saklama yükümlülüklerinde oldukları ticari defter, fatura ve belgelerin ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu gibi gelişen teknoloji ile görüntülü ve diğer verilerin veri taşıyıcılarla da saklanabileceği, Somut olayda; özen yükümlülüğüne, ticari defterlerin saklama şartlarına hiç uyulmadan araçta saklandığının belirtildiği, araç bagaj kilit sisteminde zorlama olmadığı, parmak izi, kamera vs hiçbir şeye ulaşılamadığı, kaldı ki 2016-2018 yılı ticari defter ve kayıtlarının şirketin merkezinden bambaşka yerde ve özensiz sebebi anlaşılamayacak şekilde bulunduğunun belirtildiği, üçüncü şahısları ilgilendiren ve hak kaybına sebep olabilecek iddialar ve tüm deliller dikkate alınarak TTK 82.mdsinde düzenlenen zayi belgesi verme şartları oluşmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Reddine,
-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL'nin düşümü ile kalan 14,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi.31/03/2021
Katip ...
Hakim ...