T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/676
KARAR NO: 2021/635
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 30/05/2013
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
K YAZIM TARİHİ: 22/10/2021
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili Diyadin Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesi ile; Müvekkil şirket ile Davalı ... İnş. Taah. Pet. Hafr. Nak. Tur. San Tic. Ltd. Şti. Ve ... ...'den oluşan iş ortaklığı arasında Diyadin ilçesi Afet konutları yapım işi ile ilgili 01/07/2011 tarihinde taşeronluk sözleşmesi yapıldığını, akde uygun olarak müvekkili tarafından üstlendiği işin bitirilip teslim edildiğini, teslime rağmen davalının hakedişi ve ödemeye yanaşmadığını ,alt yüklenici olan ve taşeronluk yapan müvekkilinin yaptığı işlerin denetimden geçerek olumlu rapor üzerinde davalının hak edişleri aldığını ,yapılan sözleşme gereği müvekkilinin alması gereken parasal miktarın 1.395.000 TL olup bu paradan kısmen ödeme yapıldığını ,müvekkilinin hakedişinin ödenmemesi nedeniyle mağdur olup bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50.000 TL nin işin teslim tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı ... İnş. Taah. Pet. Hafr. Nak. Tur. San Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; Sözleşmenin 17.maddesi uyarınca yetki ve görev itirazında bulunduklarını, dosyanın yetkili mahkeme olan Ankara Nöbetçi Ticaret mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davacının belirtmiş olduğu ödemelerin eksik olduğunu, ödemelerin bir kısmının Ağrı .... Bankası'na havale yoluyla, bir kısmını ise çek suretiyle ödediklerini, ayrıca KDV tevkifatı olarak ve SGK primi olarak ödeme yaptıkları bu belgeleri dilekçelerine ekli olarak sunduklarını, davacı şirket ile yapılan sözleşmede her ne kadar iş miktarı 1.395.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de davacı şirketin sözleşmede taahhüt ettiği işi tamamlamadığını, işi terk ettiğini, delil olarak ta davacı şirketin müvekkil şirkete kesmiş olduğu 486.369,84 TL fatura dışında başka fatura kesmediğini davacının müvekkiline borçlu olduğunu, bu konudaki dava haklarını saklı tuttuklarını, davacı şirkete borçlarının bulunmadığı gibi alacaklarının bulunduğunu, öncelikle yetkisizlik ve görevsizlik kararı verilmesi olmadığı takdirde davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini belirtmiştir.
Davalılardan ... davaya cevap vermemiş, davalı vekili yargılama aşamasında davanın reddini savunmuştur.
Diyadin Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 2013/7-68 sayılı yetkisizlik kararı verilerek dosya Ankara Ticaret Mahkemelerine gönderilmiş ve dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.
DELİLLER: Taraf delilleri toplanmış, iki ayrı bilirkişi kurulundan rapor alınmıştır.
Dava toplamda 415.300,66 TL olarak davacı tarafından ıslah edilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağından ödenmeyen kısmının tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 2014/1549 Esas, 2018/502 Karar sayılı ilamı ile; “... Dava, cevap, getirtilen ihale dökümanları ve afet konutlarının yapımına ilişkin İl Özel İdaresi ile ... İnş. Ve ... iş ortaklığı arasında yapılan sözleşme ve iş ortaklığı ile davacı ... İnş. Arasında yapılan sözleşmeler hakediş belgeleri, geçici kabul tutanağı, faturalar ve diğer tüm belgeler mahallinde yapılan keşif sonucunda düzenlenen İnş. Mühendisi bilirkişi raporu, banka kayıtları ve Mahkememizce alınan bilirkişi kurulu raporuyla davacı şirketin davalı iş ortaklığının üstlendiği afet konutlarından 30 tanesinin tanesi 46.500,00 TL'den 1.395.000,00 TL yapımı konusunda anlaşma yapıldığı, davacı şirketin bu konutlardan toplam 24 adedini %7,101155 eksik ve daha sonra hesaplanan 24.854,00 TL 'nin de hesaba katılmasıyla hakedilen toplam iş miktarının 1.081.046,66 TL olduğu, bunun karşısında davalı iş ortaklığının davacı şirkete 715.742,00 TL ödeme yaptığı ve davacının ödenmemiş 365.300,66 TL hakediş alacağının kaldığı, davacı şirketin dava dilekçesinde teslim tarihinden itibaren yasal faiz talep ettiği, ıslah dilekçesinde ise avans faizi talep ettiği, teslim tarihini ispatlayamadığı ancak davalı ... İnş. Şirketinin davacı tarafın işi 13.08.2012 tarihinde terkettiği yönündeki savunması ve ikrarı ile işin en geç o tarihte teslim edileceği kabul edilmiş ve belirlenen davacı alacağına teslim tarihi olarak kabul edilen bu tarihten ıslah tarihine kadar yasal faiz, ıslah tarihinden sonra ise talep gibi avans faizine karar verilmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle “Davanın kısmen kabulüne, 365.300,66 TL'nin 13.08.2012 tarihinden ıslah tarihi olan 13.05.2016 tarihine kadar yasal faiziyle, ıslah tarihi olan 13.05.2016 tarihinden tahsil tarihine kadar da avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsil edilerek davacıya verilmesine” karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 2018/5633 Esas, 2019/3399 Karar sayılı ilamıyla “... 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı iş ortaklığı vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. / 2-Davacı şirket alt yüklenici, davalı iş ortaklığı yüklenici olup 01.02.2011 tarihli sözleşme ile alt yüklenici şirket yüklenicinin yapımını üstlendiği Diyadin ve Taşlıçay ilçelerinde Davut Köyünde 21 adet Kuşburnu Köyünde 9 adet olmak üzere 30 adet afet konutlarının yapım işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 4. maddesine göre 1 adet afet konutunun teknik şartnameye uygun olarak anahtar teslim yapım bedeli 46.500,00 TL olup söz konusu bedele işçilik, makine, ekipman, sarf malzemeleri, nakliye, işçilik, maaş ve SSK giderleri, vergiler, genel giderler, yatay ve düşey taşımalar ile KDV'nin dahil olduğu kararlaştırılmıştır. Her bir afet konutunun yapım bedeli toplam olarak kararlaştırıldığından bedel sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 818 sayılı BK 365 01.02.2012'de yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK 480. maddesinde ifade edilen götürü bedellidir. Götürü bedelli işlerde yüklenici ya da somut olayda olduğu gibi alt yüklenici işi kararlaştırılan bedelle yapmak zorundadır. Götürü bedelli eser sözleşmelerinde yüklenicinin hak ettiği bedel ya da iş sahibinin fazla ödemesi olup olmadığının, gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurları dikkate alınıp düşülmek suretiyle işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranının tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle ve kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanacağı kabul edilmektedir. / Mahkemece talimat yoluyla keşif de yaptırılarak düzenlettirilen bilirkişi raporunda eksik inşaat kalemlerinin pursantaj cetveli (yüzdelik oranı) üzerinden hesaplama yapılarak toplam yapılan 24 adet afet evinin sözleşme fiyatlarına göre toplam bedelinden eksik iş bedeli hesaplama yapılmıştır. Bu rapora itiraz üzerine inşaat mühendisi, mali müşavir ve hukukçudan oluşan 2. bilirkişi kurulundan alınan rapor ve ek raporda ilk rapordan farklı olarak eksik işlerin giderim bedeli ve bunun sonucu olarak alt yüklenicinin isteyebileceği alacak miktarı hesaplanmıştır. Mahallinde keşfe bağlı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ile dosya üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi kurulu rapor ve ek raporu arasında davacı alt yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedeli miktarında farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılık giderilmediği gibi her iki bilirkişi raporunda fiziki oran esasına göre tespit ve hesaplama da yapılmamıştır. / Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yüklenici veya iş sahibinin saptanan alacağına faiz yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan vadede ödenmemiş ya da alacaklının yöntemine uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmüş olması zorunludur (818 sayılı BK 101 ve 6098 sayılı TBK 112. maddesi). Somut olayda dava edilen kısım için dava tarihinden önce, ıslah ile arttırılan kısım içinde ıslah harcının yatırıldığı tarihten önce davacının usulüne uygun temerrüt ihtarı olmadığı gibi kesin vade de bulunmamaktadır. / Bu durumda mahkemece 6100 sayılı HMK 281/son maddesi hükmünce maddi gerçeğin ortaya çıkması için yeniden oluşturulacak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulundan dosya kapsamındaki mevcut deliller, dava dışı iş sahibi idareden getirtilen sözleşme konusu iş ile ilgili belgeler ve eklerine göre her bir afet konutunun 46.500,00 TL olan bedelinin götürü bedel olduğundan hareketle, davacının gerçekleştirdiği her bir afet konutunda belirlenen eksik ve kusurları dikkate alınmak ve düşülmek suretiyle işin fiziki gerçekleşme oranı ve bu gerçekleşme oranlarının ayrı ayrı her bir konutun götürü bedeline uygulanmak suretiyle davacının yaptığı her bir konut için hakettiği iş bedeli ve bu şekilde yapılacak hesaplamaya göre toplam olarak kısmen ya da tamamen yapılan konutlar için hakettiği toplam bedel konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp bulunacak toplam hakedilen iş bedelinden yapıldığı kabul edilen 715.742,00 TL ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden ve dava dilekçesinde talep edilen kısım için dava tarihinden itibaren yasal faiz, olursa ıslahla arttırılan bölüm için ıslah harcın yatırıldığı tarihten itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle tahsil kararı verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.” gerekçesiyle bozulmuş, Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda SMMM, inşaat mühendisi, sözleşme-hesap uzmanı bilirkişilerden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, düzenlenen rapor-ek raporda sonuç olarak; Sözleşmenin götürü bedelli olduğu nazara alınmak suretiyle davacının tamamladığı anlaşılan konutlardaki tespit bilirkişisinin yaptığı tespitler dikkate alınarak herbir konut için tek tek fiziki seviye tespit edilmek suretiyle yapılan hesaplamada davacının 24 konutta tamamlamış olduğu imalatlar (eksik ve kusurlu işler düşülmek suretiyle) 1.074 186,96 TL hesaplandığı, 14.05.2018 tarihli raporda belirlenen ve kesinleşen davacıya yapılan toplam ödeme 715.742 TL mahsup edildiğinde (1.074 186,96 TL- 715.742,005)358.444 96 TL davacının bakiye alacağının bulunduğu belirtilmiştir.
Bozma ilamı, bozmadan sonra alınan bilirkişi heyeti raporu-ek raporu diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; Yargıtay bozma ilamında belirtilen şekilde bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamaya göre davacının 358.444 96 TL bakiye alacağının bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; 358.444,96 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(alacağın 50.000,00 TL'si için dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, alacağın 308.444,96 TL'si için ıslah tarihi olan 18/05/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine), fazlaya ilişkini istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
358.444,96 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(alacağın 50.000,00 TL'si için dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, alacağın 308.444,96 TL'si için ıslah tarihi olan 18/05/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine), fazlaya ilişkini istemin reddine,
Alınması gereken 24.485,37 TL harçtan peşin alınan 742,50 TL harç ile 7.093,00 TL ıslah harcı toplamı olan 7.835,50 harcın mahsubu ile eksik 16.649,87 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 766,95 TL peşin harç ile 7.093,00 TL ıslah harcı toplamı olan 7.859,95 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 12.344,56 TL yargılama giderinden 10.616,32 TL’sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalılar tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 100,00 TL yargılama giderinden 14,00 TL’sinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, kalan kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 33.541,15 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 8.191,24 vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a başvurmak suretiyle temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2021
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]