T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/102
KARAR NO: 2022/424
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti
DAVA TARİHİ: 27/12/2019
KARAR TARİHİ: 30/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin adına kayıtlı ... plaka sayılı aracı ile Ankara-Kalecik arasında ticari amaçlı yolcu taşıma iş yaptığını, müvekkiline Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü otobüs İşletme daire Başkanlığı tarafından 30.01.2020 tarihine kadar geçici taşıma yetkisi verildiğini, Ankara Büyükşehir Belediyesi Ulaşım daire Başkanlığı Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)'nin 07.09.2016 tarih ve 2016/40 sayılı kararı ile Ankara-Kalecik arasında yolcu taşıma işinin kooperatif aracılığıyla yapılmasına karar verildiğini, Anılan karar içeriğinde yolcu taşıma işinin 12 adet araç ile yapılması hususunun tespit edildiğini, müvekkilinin kooperatif üyeleri ile aynı güzergahta aynı işi yapmasına rağmen davalı kooperatif yöneticilerinin müvekkilini dahil etmeden toplam 11 araç ile kooperatifi kurduklarını, kasıtlı olarak müvekkiline haber verilmediğini, müvekkilinin ticari amaçlı yolcu taşımak için kooperatif üyeliğine başvurmasına rağmen kooperatif yöneticileri tarafından kabul edilmediğini, kooperatif yöneticilerinin müvekkilinden üyelik için 200.000,00-TL talep edildiğini, müvekkilinin sahibi olduğu ve halen işlettiği araç ile kooperatife üyelik şartlarını haiz olmasına rağmen davalı kooperatif tarafından müvekkilinden üyelik bedeli ödenmediği gerekçesiyle üyeliğe kabul edilmediğini belirterek müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı kooperatifin davaya cevap dilekçesine rastlanmamış, Davalı kooperatif başkanı ... 19.10.2020 tarihli duruşmada, davacının talebinin haklı olmadığını, D4 belgesi ile kooperatife üye olamayacağını, yolcu taşımacılığı yapamayacağını, özel halk otobüsü kullanması belgesi olması gerektiğini, ilgili encümen ve UKOME kararı örneğini sunduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.
DELİLLER:
-Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel müdürlüğü Ulaşım Daire Başkanlığı'nın davacıya hitaben yazdığı 02.02.2016 tarihli yazısı
-Yetki belgesi (davacıya T.C. Ulaştırma Bakanlığı kara Ulaştırma Genel Müdürlüğü tarafından D4 belgesi (100 km ye kadar şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı)verildiği)
-Yolcu Taşımacılığı yetki belgesi (21.06.2015 tarihine kadar geçerli)
-İhale ilan sonuç detayı belgesi
-Geçici Faaliyet belgesi (31.01.2020 tarihine kadar geçerli)
-Davacı tarafından davalı kooperatife Ankara 36. Noterliği'nden gönderilen 25.10.2019
tarih ve 11955 yevmiye numaralı ihtarname
-Davalı kooperatifin ticaret sicil özeti (davalı kooperatifin 22.04.2019 tarihinde tescil edildiği)
-Anasözleşme, Pay defter
-18.11.2019 tarihli Kalecik-Ankara Kent Merkezi hattının özel toplu taşıma araçları çalıştırılmak üzere kiraya verilmesi işine ait sözleşme
-Davalı kooperatifin 28.06.2019 tarihli genel kurul tutanağı,
-Kalecik İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 18.06.2021 tarihli cevabi yazısınd
-Ankara Vergi dairesi Başkanlığı kalecik Mal Müdürlüğü'nün 21.06.2021 tarihli “il
makama' başlık yazısı
-Kalecik Otomobilciler Otobüsçcüler Kamyoncular Minibüscüler ve Şofürler Esnaf
-Davalı kooperatif yönetim kurulunun 30.03.2020 tarih ve 06 nolu kararı-
-Davalı kooperatif yönetim kurulunun 03.07.2019 tarih ve 26 nolu kararı
-28/04/2021 tarihli kök ve 29/04/2022 günlü ek bilirkişi raporları,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; ortaklık başvurusunun reddine dair kooperatif yönetim kurulu kararının iptali ile ortaklığın tespiti istemine ilişkin bulunmaktadır.
Davacı vekili özetle; kooperatif yöneticilerinin müvekkilinden üyelik için 200.000,00-TL talep edildiğini, müvekkilinin sahibi olduğu ve halen işlettiği araç ile kooperatife üyelik şartlarını haiz olmasına rağmen davalı kooperatif tarafından müvekkilinden üyelik bedeli ödenmediği gerekçesiyle üyeliğe kabul edilmediğini belirterek müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif yetkilisi ise; davacının ortaklık şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddini dilemiştir.
Kooperatif anasözleşmesinin "Ortaklık şartları” başlıklı 10. Maddesinde; Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir.
1)Türk vatandaşı ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi ya da kamu veya özel
hukuk tüzel kişisi olmak,
2) Yolcu taşımacılığı işi ile iştigal etmek,
3) Taşıma komisyonculuğu yapmamak,
4) Kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olmak veya bu nitelikte bir aracı en az iki yıl süreyle kiralamak,
5) Aynı amaçlı başka bir taşıma kooperatifine ortak olmamak.
2'nci bentte öngörülen nitelik, faaliyete devam edildiğine ilişkin vergi dairesinden alınacak belge ve taşımacılık işi ile iştigal edildiğini gösteren ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşundan (Oda) sağlanacak tanzim tarihi itibariyle 6 aylık süreyi aşmamış belge ile kanıtlanır.
4'üncü bentte belirtilen aracın, amaca uygun olduğunu kanıtlayıcı belgelerin (Araç ruhsatı) güncel ve noter onaylı olması şarttır.
Araç kiralama yoluyla ortak olacaklar için kiralama sözleşmesinin noter onaylı olması şarttır. Ayrıca, mülkiyeti birden fazla kişiye ait olan bir araç üzerinden de ortaklık ilişkisi kurulabilir. Ancak, ortaklık şartlarını taşıyan pay sahiplerinden yalnızca biri, diğer pay sahiplerinin noter onaylı muvafakatini almak suretiyle kooperatife ortak olabilir.” Hükmü düzenlenmiştir.
Yine anasözleşmenin "Ortalığa Kabul” başlıklı 11. Maddesinde ; Gerekli şartları taşıyıp da kooperatife ortak olmak isteyenler, yazılı olarak yönetim kuruluna başvururlar. Bu başvuru yazısına 10'uncu maddede belirtilen ortaklık şartlarının taşındığını gösteren belgeler eklenir. Ayrıca, bu başvuruda anasözleşmenin tüm hükümlerinin ve getirilen yükümlülüklerinin kabul edildiği açıkça belirtilir.
Ortaklığa kabul yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşir.
Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için başvuranların 10'uncu maddede gösterilen şartları taşıyıp taşımadığını araştırmak zorundadır.
Ortaklığa kabul veya ret kararı, ilgiliye 15 gün içinde yazı ile bildirilir. İstekli, ortaklığa alındığı takdirde, kararın kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün diğer ortaklarca ödenmiş taksiti ile diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paralara eşit tutarı bir defada öder.
17'nci madde uyarınca devir yolu ile ortaklığa alınanlar hariç olmak üzere daha sonra ortaklığa kabul edileceklerden, yukarıdaki fikrada belirtilen tutarın üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar alması halinde mümkündür.” hükmü düzenlenmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporları usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda; Davalı kooperatif ile Ego Genel Müdürlüğü arasında yapılan 18.11.2019 tarihli “EGO Genel müdürlüğü tarafından Kalecik-Ankara Kent merkezi Hattının Özel toplu Taşıma Araçları çalıştırılmak üzere Kiraya verilmesi işine ait sözleşmede; tanımlar kısmında aracın, işleticinin çalıştıracağı 18-25 arası koltuk kapasiteli, 0-7 yaş aralığında ve engelli erişine uygun, ayakta yolcu taşımayan, teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz araç olarak tanımlandığı, 21. Maddesinde araçlarda istenen teknik özelliklerin Ek-l teknik özelliklerin şartnamenin eki olduğu ve işletici tarafından yerine getirilmemesi gerektiği, ayrıca sözleşmede çalıştırılacak personele kadar bir çok hususun ayrıntılı düzenlendiği, diğer taraftan bu hususların UKOME kararları ile ayrıca tespit edilmektedir.
Toplanan delillere göre; davacı taşıma kooperatifine yapmış olduğu üyelik başvurusunun gerekli koşulları sağlamasına rağmen haksız olarak reddedildiğini, yüksek miktarlı bağış istendiğini belirterek, ortaklık başvurusunun reddine dair kooperatif yönetim kurulu kararının iptali ile ortaklığının tespiti talep etmiş, davalı kooperatif ise; kooperatife süresinde başvurusunun olmadığını, üyelik şartlarını taşımadığını iddia etmiştir. Alınan bilirkişi raporları ve dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde;
Davacının, davalı kooperatife ortaklık başvurusuna ilişkin dilekçesinin bulunmadığı, davacının vekili vasıtasıyla davalı kooperatife Ankara 36. Noterliği'nden keşide ettiği 25.10.2019 tarih ve 11955 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile üyelik başvurusu yapıldığının ancak haksız olarak reddedildiğinin bildirilmesinin davacının usulüne uygun bir başvurusu olduğu anlamına gelmeyeceği, usulüne uygun biçimde davalı kooperatife üyelik başvurusunda bulunulduğunu davacının ispat etmesi gerektiği, davacının bunu ispat edemediği, ayrıca davacının başvurusunun bulunduğu ve 200.000,00-TL bağışın eşit işlem ilkesine aykırı olduğunun kabulü halinde dahi, davacının Anasözleşmenin 10/1-4. Maddesi ve anılan hattın işletilmesine ilişkin davalı kooperatif ile Ego Genel Müdürlüğü arasında yapılan 18.11.2019 tarihli EGO Genel müdürlüğü tarafından Kalecik-Ankara Kent merkezi Hattının Özel toplu Taşıma Araçları çalıştırılmak üzere Kiraya verilmesi işine ait sözleşme uyarınca, 0-7 yaş aralığında ve engelli erişine uygun bir aracının bulunduğuna veya belirtilen özelikte aracı en az 2 yıl süreyle kiraladığına dair noter onaylı araç kiralama sözleşmesine de rastlanılmadığı, davacının davalı taşıma kooperatrifine ortak olma niteliklerini haiz olmadığı sunulan delil ve belgelerden anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın Reddine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile eksik 36,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı asil ile davalı kooperatif yetkililerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30.05.2022
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]