T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/305
KARAR NO: 2022/178
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
K. YAZIM TARİHİ: 08/04/2022
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 01. 11.2018 tarihli “yapı müteahhitliği sözleşmesi” akdedildiğini, anılan sözleşmenin imzalanmasını müteakip müvekkili şirket. yetkililerince sözleşmenin 4. Maddesinde hüküm altına alınan “yapı müteahhitliği görev ve sorumlulukları” başlıklı bölümünde yer alan tüm yükümlülüklerin mevzuat ve sözleşme hükümlerine ve sektörde tartışılmaz bilgi ve tecrübesine uygun olarak yerine getirildiğini, davalıdan s7. Maddede kararlaştırılan ücretin ödenmesini talep ettiğini, sözleşmenin 7. Maddesine göre müteahhitlik sözleşme ücreti, vergiler, harçlar, malzeme, ekipman, kira bedelleri ve işçilik bedelleri vs. olarak arsa payı hariç inşaata yapılan tüm harcama KDV hariç bedelinin %13 olarak belirlendiğini, buna göre müteahhitlik ücretinin KDV hariç; 1-Belediye harçları, mimari projeler, firmalardan alınan hizmet bedelleri, Aski, Mühendislik Hizmet alım bedelleri ve diğer ödemelerden oluşan : 688.579,11 TL %13=89.515,28 TL(KDV Hariç), 2-... Makine Ltd. Şti harcamaları: 483.814,88 TL %13=62.895,93 TL (KDV Hariç), 3-Prefabrik Beton Elemanları Sözleşme Ödemesi (... Prefabrik A.Ş. ,07.2019 tarihli sözleşme bedeli) : 2.300.000,00 TL %13= 299.000,00 TL (KDV Hariç), 4-Hafriyat Ödemesi (... Hafriyat): 1.085.000,00 TL %13= 141.050,00 TL (KDV Hariç), 5-Çevre Güvenliği alınması için tel örgü ödemesi (... İnş. San.Tic. Ltd. Şti.) 18.615,00 TL %13=2.419,95 TL (KDV Hariç) şeklinde oldugunu, sözleşme kapsamında ki işlerden dolayı müvekkili şirketin yine sozleşmeye göre hak ettiği ücret tutarı 594.881,17 TL + KDV=701.959,78.TL olduğunu, bu tutar üzerinden müvekkili şirketçe 03.12.2019 tarihinde fatura tanzim edilip davalı firmaya teslim edildiğini, müvekkili tarafından inşaatın önemli işleri tamamlandıktan sonra müvekkili şirket yetkilisinin inşaat. sahasına geldiğinde bir başka inşaat şantiye konteynırının kurulmuş olduğunun görülmesi karşısında, davalının haksız ve kötü niyetli olarak ve de fiilen ilişkileri koparmak istediği ve ödeme yapmaktan imtina edeceğinin anlaşıldığını, yapılan şifahi görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, müvekkili tarafından davalıya ...Noterliğince tanzim edilen 15.01.2020 tarihli ve ...yevmiye sayılı ihtarnamede alacağın ödenmesini aksi halde yasal yollara müracaat edeceğinin ihtar edildiğini, ancak davalı tarafından müvekkili şirketin alacağı ödenmediği gibi davalı tarafından gönderilen cevabi ihtarname ile müvekkilinin borçlu gösterilmeye çalışıldığını ve devamla da müvekkilinin "Düzenleme Şeklinde Azilname " ile azledildiğini, müvekkili şirketin yukarıda belirlenen KDV dahil 701.959,78 TL alacağından, davalı tarafça müvekkiline yapılan ödemelerden müvekkilimin uhdesinde kalan tutar olan KDV dahil 355.180,00.TL nin mahsubu ile ortaya çıkan 346.779,78 TL. tutarında alacağının bulunduğunu belirterek ve fazlaya ilişkin baklarını saklı tutarak; sözleşmeden doğan 346.779,78 TL alacağın, davalının temerrüde düştüğü fatura tarihi olan 03.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Dava dilekçesinde yapılan açıklamaların mesnetsiz olduğunu, müvekkil şirket ile davacı şirket arasında konusu müvekkil şirkete ait ... Parselde kayıtlı arsa üzerine idaresinden onaylatılacak proje ve inşaat ruhsatına uygun olarak yapılması planlanan inşaatın; davacı tarafından plan, mevzuat, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve bünyesindeki mimar, mühendis ile diğer uzmanların gözetimi altında bina inşa edilmesi olan bir sözleşme imzalandığını, davacı tarafından yalnızca 01.11.2018 tarihli yapı müteahhitliği sözleşmesinin sunulduğunu, sözleşmenin eklerinin sunulmadığını, sözleşmenin eklerinden görüleceği üzere davacı şirket tarafından yapılacak işler iki gruba ayrıldığını; Birinci grup işlerin yapı ruhsatı alınmasına kadar olan bütün işleri kapsamakta iken ikinci grup işlerin ise inşaatın yapımı ile iskan ruhsatının alınmasını kapsadığını, sözleşmenin 6/2.2 maddesinde de ise ikinci grup işlerin yapımına başlanması için tarafların bu konuda mutabık kalması gerektiğinin kararlaştırıldığını, ancak sözleşmenin imzalanması ve yapı ruhsatının alınmasından sonra davacı firma ile anlaşılarak sözleşme feshedildiğini, sözleşmenin ikinci aşamasına hiç geçilmediğini, sözleşmenin feshedilmesinin nedeninin ise, davacı firmanın uzmanlık alanına giren bir konuda dahi müvekkili şirkete maddi külfet getirecek dikkatsiz ve özensiz davranışlarda bulunması olduğunu, davacı firmanın yönlendirmesi sonucunda, müvekkili şirket tarafından bina ve proje harçları adı altında toplam 309.483,35.TL Yenimahalle Belediyesi'ne ödendiğini, ancak sonradan bu harçların müvekkili şirket tarafından boş yere ödendiğinin anlaşıldığını, zira müvekkili şirketin yatırım teşvik belgesi sahibi olduğundan anılan harçlardan muaf olduğunu, hal böyle olmasına rağmen, yapı ruhsat başvuru işlemleri esnasında davacı şirket tarafından yatırım teşvik belgesi idareye ibraz edilmediği için müvekkili şirketin boş yere 309.483,35.TL harç ödemek durumunda kaldığını, ödenen harcın iadesini sağlamak maksadıyla Ankara 5. Vergi Mahkemesi'nin 2020/1241 E. sayılı dosyasıyla dava açıldığımı, halihazırda yargılamanın devam ettiğini, davacı firmanın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğinden, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığından sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedilmiş olup, taraflar arasında karşılıklı mutabakata varılamadığından sözleşmenin ikinci aşamasına geçilmediğini, sözleşmenin feshedilmesini takiben müvekkil şirketin kendi adına müteahhitlik belgesi alarak, kendi adına yapı ruhsatını çıkarttığını, sözleşmenin feshedilmesinden sonra davacı şirket tarafından .... yevmiye numaralı 15.01.2020 tarihli ihtarnamesinin müvekkili şirkete gönderildiğini, işbu ihtarnameye karşılık olarak taraflarınca davacıya Ankara 10. Noterliği'nin 01861 yevmiye numaralı 22.03.2020 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamede davacının herhangi bir imalatı olmamasına rağmen müvekkili şirket tarafından 1.058.300,00 TL ödendiği, müvekkiline belgelendirilen harcamaların 661.879,29 TL olduğu hususunun ihtar edildiğini, dava dilekçesinde, alacaklı olduğu bedele ilişkin olarak fatura tanzim edilerek müvekkili şirkete gönderildiği iddia edilmişse de bu iddianın doğru olmadığını, nitekim müvekkili şirket yetkililerinin beyanına göte, davacı tarafından tanzim edilen faturanın, 25.01.2020 tarihinde doğrudan müvekkili şirketin. mali müşavirine görsel olarak gönderildiğini, davacı şirket tarafından, KDV beyannamesinden bir gün önce müvekkili şirketin mali müşavirine usulsüz bir şekilde fatura gönderilmesinin davacı şirketin kötü niyetinin diğer bir göstergesi olduğunu, müvekkili şirketin talimatı doğrultusunda faturanın kabul edilmediğini, konuya ilişkin olarak mali müşavir ... tarafından davacı şirkete gönderilen mailde "Gönderilen faturanın kabulünün kendi yetkisi dışında olduğu, düzenlenen fatura ile ilgili olarak öncelikle ... Makina Ltd. Şti. yetkilileri ile mutabık kalınması gerektiği"nin belirtildiğini, usulüne uygun düzenlenip tebliğ edilen bir fatura bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede, yapılan işlerin ücretine ilişkin düzenlemeyi içeren 7. madde "Müteahhitlik sözleşme ücreti her ayın sonunda tamamlanan iş için yapılacak geçici teslim tutanağına mahsuben kesilecek fatura karşılığında bir hafta içerisinde müteahhit firmanın hesabına nakden ödenecektir." Şeklinde olduğunu, davacı müteahhit firmanın ücret talep edebilmesi için inşaat ile ilgili olarak işlerin yapılması, geçici teslim tutanağının düzenlenmesi, davacı şirket tarafından yapılan iş kadar fatura düzenlenmesi ve faturaların müvekkile şirkete teslim edilmesi gerektiğini, ancak davacı tarafından şu ana kadar müvekkili şirkete herhangi bir fatura keşide edilmediği gibi herhangi bir teslim tutanağı da düzenlenmediğini, buna rağmen müvekkili şirket tarafından, davacıya parça parça olmak üzere toplam 1.058.300,00.TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket bakımından ödeme şartlarının oluşmadığı hususunun yanı sıra davacının taleplerinin ikinci aşamadaki işlere yönelik olduğundan, talep edilen meblağın kendisine ödenmesinin mümkün olmadığını, zira davacının ikinci aşamaya yönelik olarak herhangi bir iş yapmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraf vekilleri sulh olmalarının mümkün olmadığını ve yeniden arabuluculuğa başvurmak istemediklerini belirtmişlerdir.
DELİLLER: Tarafların delilleri toplanmış, taraflarca yapı müteahhitliği sözleşmesi, yapılan iş ve harcamalara dair bilgi ve belgeler, ihtarnameler, arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir.
Mahkememizce SMMM, inşaat mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bilirkişi heyeti düzenledikleri rapor-ek raporlarında sonuç olarak; Taraflar arasında imzalanan 01.11.2018 tarihli Yapı Müteahhitliği sözleşmesinin feshedildiğine dair yazılı bir fesih ihtarnamesi yahut sözleşmenin karşılıklı feshedildiğine ilişkin taraflar arasında yapılmış yazılı bir mutabakat belgesine rastlanmadığı, bu noktada, tüm dosya kapsamına nazaran sözleşmenin taraflarca fiilen feshedildiği ve tarafların bu durumu zımnen benimsediği sonucuna varıldığı, anılan sözleşmenin 6. maddesinde yapılacak işlerin 2 gruba ayrıldığı, 1.grup işlerin, yapı ruhsatı alınmasına kadar yapılacak tüm işler olduğu, 2.grup işlerin inşaat yapım işi ve iskan alınması işleri olduğu, 2.grup işler kısmında “Yapı ve Müteahhit firma ruhsat alınmasına müteakip gözden geçirilerek iki tarafın rızasıyla ruhsat süresi bitmeden önce yapılması üzerinde anlaşmıştır.” denildiği, ancak sözleşmenin 1.grup işler aşamasında fiilen sonlandırıldığı, sözleşmenin 7. Maddesinde müteahhitlik sözleşme ücretinin tüm harcamaların %13'ü olarak kararlaştırıldığı, mevcut dosya kapsamına nazaran davacının sözleşme hizmet bedeli ücretinin 79.817,43.TL.olarak hesaplandığı, ancak davalı tarafından davacıya yapılan 1.058.300,00.TL. avans ödemesi, davacının kendi defterlerine göre yaptığı harcama bedeli dikkate alındığında dahi bakiye bir alacağının bulunmadığı, aksine davalı tarafa 289.903,46.TL. avans borcunun bulunduğu belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, eser sözleşmesine dayalı müteahhitlik sözleşme ücretinin tahsili istemine yönelik alacak davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 01.11.2018 tarihli ‘yapı müteahhitliği sözleşmesi’ çerçevesinde müvekkili şirketin KDV dahil 701.959,78 TL alacağından, davalı tarafça müvekkiline yapılan ödemelerden müvekkili davacının uhdesinde kalan tutar olan KDV dahil 355.180,00 TL’nin mahsubu sonrasında 346.779,78 TL tutarında alacağının bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere sözleşmeden doğan 346.779,78 TL alacağın, davalının temerrüde düştüğü fatura tarihi olan 03.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ise cevap dilekçesi ile özetle; davacı firmanın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğini ve sözleşmenin feshedildiğini, davacının alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında; Yapı müteahhitliği sözleşmesi imzalandığı(eser sözleşmesi), bir kısım işin davacı müteahhit tarafından yapıldığı ve davalı iş sahibinin de bir kısım ücret alacağını ödediği, sonrasında sözleşmenin feshedildiği hususlarında anlaşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki anlaşmazlık; sözleşme kapsamında davacının edimini yerine getirip getirmediği, davacının dava tarihi itibariyle yapılan işe karşılık ödenmeyen ücret alacağının olup olmadığı ile miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan SMMM, inşaat mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyet rapor-ek raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülmüş ve hükme esas alınmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri, bilirkişi heyet raporu-ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında imzalanan 01.11.2018 tarihli Yapı Müteahhitliği sözleşmesinin davayla ilgili maddeleri incelendiğinde;
Tarafları (madde 1): Yapı sahibi ... Matina san. Tic. Ltd. Şti. (davalı), yapı müteahhidi ... Yalıtım dekorasyon İnşaat yapı malz. İml. İht. Tic. Ltd. Şti. olup, taraflar ‘yapı sahibi’ ve ‘yapı müteahhidi’ olacak anılacaktır.
Taahhüdün, yeri, miktarı ve konusu (madde 2): Yapı sahibine ait ....parsel numarasına kayıtlı arsa üzerinde idaresinden onaylatılacak proje ve inşaat ruhsatına uygun olarak yapılması planlanan inşaatın yapı müteahhidi tarafından plan, mevzuat, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve bünyesindeki mimar ve mühendisler ile diğer uzmanların gözetimi altında inşa edilmesi işidir.
Yapı Sahibinin görev ve sorumlulukları (madde 3): Yapı sahibi, işin yapımı ile ilgili tüm harcamalar; işin başlamasından itibaren ödenecek tüm resim, harç, aidat ödemeleri, proje bedelleri, ruhsat harçları, yol katılım payı, kanal katılım payı, asfalt bedeli, zabıta, AYKOME, iskan vs. gibi resmi ve tüzel kişilere yapılacak ödemeler, Belediye, ASKİ, TEDAŞ, SGK, Vergi dairesi, Noter, yapı denetim, Türk Telekom ödemeleri, inşaatta kullanılacak her türlü malzeme, ekipman, iş makinaları, iskele ve işçilik bedelleri ve müteahhitlik sözleşme bedelinin finansmanını sağlamak ile yükümlüdür….
Yapı Müteahhidinin görev ve sorumlulukları (madde 4): İşin başlangıcından inşaat bitimine kadar yapılacak tüm işler müteahhit firmaya aittir. Tüm resmi kurum ve kuruluşlar ile tüzel kişilerle yapılacak iş akitleri ve sözleşmeler, projelerin onaylanması, tadilat veya tahsisat yapılması, resmi kurum müracaatları, bu kurumlara yapılacak ödemelerin yapı sahibinden alınarak ödenmesi, işçilik ve malzeme bedellerinin yapı sahibinden alınarak ödenmesi müteahhit firmanın sorumluluğundadır. İnşaatta kullanılacak her türlü malzeme ve ekipmanın satın alınması ve kiralanması yapı sahibinin onayı alınarak yapılacaktır. Şantiye alanına getirilerek teslim edilen her türlü malzeme ekipman ve araçların güvenliği ve korunması müteahhit firmanın sorumluluğundadır. Müteahhit, yapıyı ilgili mevzuat hükümlerine, ruhsata ve eki projelere, denetçi mimar ve mühendis ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının talimatlarına uygun olarak inşa ettirmek, yapı denetimi sırasında bizzat kendisi veya yetkili şantiye şefini hazır bulundurarak inşaatın ve denetimin uygun şartlar altında yapılmasını sağlamak…..yükümlüdür.
Sözleşme Süresi (madde 6): İşbu sözleşme 2 gruba ayrılarak yapılmıştır. 1. Grup işler, yapı ruhsatı alınmasına kadar yapılacak tüm işler; Müteahhit yapı ruhsatının çıkartılabilmesi için her türlü müracaat, kazı, hafriyat, proje onayları vs. işlemlerine 01.11.2018 tarihinden itibaren başlayacak ve 31.12.2018 tarihine kadar ilgili idaresine onaya verecektir. Yapı sahibi projenin nasıl olacağına dair kararını en geç 20.11.2018 tarihine kadar verecektir. 2. Grup işler inşaat yapım işi ve iskan alınması; Yapı ve Müteahhit firma ruhsat alınmasına müteakip günün şartları gözden geçirilerek iki tarafın rızasıyla ruhsat süresi bitmeden önce yapılması üzerinde anlaşmıştır.
Sözleşme Ücreti (madde7): Müteahhitlik sözleşme ücreti (vergiler, harçlar, malzeme, ekipman, kira bedelleri ve işçilik bedelleri vs.) olarak arsa payı hariç inşaata yapılan tüm harcama KDV hariç bedelinin %13’ü olarak belirlenmiştir. Müteahhitlik sözleşme ücreti her ayın sonunda tamamlanan iş için yapılacak geçici teslim tutanağına mahsuben kesilecek fatura karşılığında 1 hafta içerisinde müteahhit firmanın hesabına nakden ödenecektir. Ruhsat, resmi harçlar ve kurum işleri için 100.000,00.TL.sı yapı müteahhidinin İş bankası Ostim Ahievran şubesi hesabına iş avansı olarak yatırılacaktır. İş avanslarıyla ilgili yapı sahibi yapı müteahhidinden peşinat tutarında teminat isteyebilir. Teminat, yapılan ödemelerle ilgili fatura veya dekontların ibrazıyla beraber yapı müteahhidine en geç 5 iş günü içinde iade edilecek veya kaldırılacaktır.
Hükümlerinin düzenlediği belirlenmiştir.
Davacı ve davalı taraf defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı defterlerinin usulüne uygun işlendiği, HMK ve 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesinin 3. fıkrası, 66. maddesinin 2. fıkrası gereği defter tasdiklerinin yaptırıldığı, HMK 222. Maddesine uygun koşulları taşıyan usulüne uygun işlendiği anlaşılmış olup ticari defterlerin sahibi lehine delil teşkil ettiği görülmüştür.
Davacı şirketin kayıtlarında; davalıya ait ticari kayıtları 340 ... Makine avans hesabında takip ettiği, ticari defter kayıtlarına göre; 2019 yılı içinde davalıdan 1.058.300 TL avans aldığı, bu avanslar karşılığı resmi ve özel kişi ve kurumlara (belediye) 688.579,11 TL harcama yaptığı, 701.959,78 TL fatura düzenlediği ve fatura düzenlendikten sonra davalı şirketten ticari defterlerinde 332.238,89 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirketin kayıtlarında; davacıya ait ticari kayıtları 195 A05 ... Yalıtım Dekorasyon avans hesabında takip ettiği, ticari defter kayıtlarına göre; davacı şirkete 2018 ve 2019 yıllarında 1.058.300 TL avans ödemesi yaptığı, 635.767,91 TL tutarındaki ödemeleri davacı avansında mahsup ettiği ve 2019 yılı içinde davalıdan 1.058.300 TL avans aldığı, bu avanslar karşılığı resmi ve özel kişi ve kurumlara (belediye) 688.579,11 TL harcama yaptığı ve davalıdan 422.532,09 TL avanstan alacaklı olduğu, davacı şirketin düzenlediği 03.12.2019 tarih ve 50946 numaralı faturanın cari hesabında kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.
Taraf cari hesapları karşılaştırıldığında; Davacı şirketin aldığı avans tutarı ile davalı şirketin verdiği avans tutarı 1.058.300 TL dir ve uyuşmaktadır. Davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirket adına 688.579,11 TL harcama yaptığı kayıtlı iken davalı şirketin defterinde davacı şirket avansından 635.767,91 TL harcama mahsup edilmiştir. Harcama belgeleri yönünden karşılaştırma yapıldığı durumda davacı şirketin davalı şirkete kıyasla (688.579,11 – 635.767,91=) 52.811,20 TL fazla yaptığı hesap edilmektedir. Öte yandan davacı şirketin söz konusu faturası davalı defterine kayıt edilmemiştir. Taraf cari hesabındaki ikinci fark da bu 701.959,78 TL tutarındaki faturadan kaynaklanmaktadır. Bu iki tutar taraflar arasındaki cari hesap farkını oluşturmaktadır.
Görüldüğü gibi; Dava konusu olay ile ilgili taraf defterlerinde kayıt olmakla beraber, taraf defterleri birbirini teyit etmemektedir. Davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirketten 332.238,89 TL alacağı vardır. Davalı şirketin ise davacı şirketten 422.532,09 avanstan alacağı vardır. Ticari defterlerine göre her iki şirkette birbirinden alacaklıdır. Defterlerin birbirini teyit etmemesinin iki nedeni olduğu anlaşılmıştır. Birincisi; Davalı şirketin ticari defterlerinde avanstan mahsup edilen harcama tutarı, davacı şirketten 52.811,20 TL fazladır. İkincisi; Davacı şirketin, davalı şirket adına düzenlenmiş olduğu 701.959,78 TL tutarındaki fatura, davalı şirket tarafından ticari defterlerine kayıt edilmemiştir.
Dosyaya davacının herhangi bir hakkedişi ibraz edilmemiştir. Ancak sunulan dekont örneğinden davalı şirket tarafından “... yalıtım 30.09.2019 tarihli müteahhitlik sözleşmesi hakkediş kısmi ödemesi” açıklaması ile davacı şirket hesabına 30.09.2019 tarihinde 230.000,00.TL. ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bu ödeme, davalının yaptığı 1.058.300 TL avans ödemesi içerisinde yer almaktadır.
Dosyaya sözleşmenin feshine ilişkin davalı tarafından davacıya keşide edilmiş herhangi bir ihtarname sunulmamıştır. Ancak; Davacı tarafından davalıya .... yevmiye numaralı ihtarnamede; şirketin hak ettiği sözleşme ücretinin müteaddit defalar istenmesine rağmen ödenmediği belirtilerek, avans niteliğindeki ödemelerin mahsubu ile bakiye sözleşme ücreti olan 369.000,00.TL.nın müvekkili şirkete 3 gün içerisinde ödenmesi aksi takdirde dava ve icra takibi açılacağı ihtar edilmiştir.
Davalı şirket tarafından .... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde azilname ile davacı şirket yetkilisi....ile birlikte isimleri yazılı .... Ankara 66. Noterliği’nden verilen ....yevmiye numaralı vekaleten azledilmiştir.
Davalı tarafından davacıya ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede; taraflar arasında yapılan şifahi görüşmeler neticesinde sözleşmenin feshedildiği, ikinci grup adı altında kararlaştırılan işlerin yapılmaması hususunda mutabık kalındığı, sözleşmenin feshinden sonra (davalı) şirketin kendi adına müteahhitlik belgesi alarak kendi adına inşaat ruhsatını çıkardığı, 2. Grup işler yapılmadığından (davacının) herhangi bir alacağının bulunmadığı, 1. Grup adı altında belirtilen yükümlülüklerin zamanında ve tam olarak yerine getirilmediğinden (davalı) şirketin zarara uğratıldığı, (davalı) şirketin yatırım teşvik belgesi olmasına rağmen bu husus göz ardı edilerek ödeme yapmak zorunda kaldığı ve zarara uğradığı belirtilerek taleplerin yerine getirilmeyeceği, (davalı) şirketin fazladan ödediği 396.420,71.TL.’nın 7 gün içinde ödenmesi, ayrıca uğranılan zararlar yönünden tazmin yoluna gidileceği cevaben ihtar edilmiştir.
Davalı tarafça davacı şirket tarafından yatırım teşvik belgesi idareye ibraz edilmediği için müvekkili şirketin boş yere 309.483,35.TL. harç ödemek durumunda kaldığı iddia edilmiş ise de; davalı şirketin yatırım teşvik belgesi bulunduğunu davacıya bildirdiğine ve verdiğine dair bir kayda rastlanmamıştır. Yine davalı şirket tarafından, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği savunması çerçevesinde davacı şirketin yapmadığı işlere ilişkin davacıya gönderdiği herhangi bir temerrüt ihtarnamesine de rastlanmamıştır.
Yukarıda belirtilen ihtarnamelerden de anlaşılacağı üzere; önce davacı şirket, davalı şirkete keşide ettiği 15.01.2020 tarihli ihtarname ile bakiye sözleşme ücret alacağını talep etmiş, davalı şirket ise önce 20.01.2020 tarihli azilname ile davacı şirket yetkilisi ve isimleri yazılı kişileri vekillikten azletmiş, yine davalı şirket 22.01.2020 tarihli ihtarname ile sözleşmenin şifahi görüşme ile feshedildiğini belirterek fazladan yapılan ödemenin iadesi istemiştir.
Dosya kapsamında, yazılı bir fesih ihtarnamesi yahut sözleşmenin karşılıklı feshedildiğine ilişkin taraflar arasında yapılmış yazılı bir mutabakat belgesine rastlanmamıştır. Davalı şirket tarafından, davacı şirket yetkilisi ve arkadaşlarına gönderilen vekaletten azilname, sözleşmede kararlaştırılan özellikle resmi kurumlar nezdinde takip edilecek işlerin, davacı tarafından davalıyı temsilen takip edilemeyeceği anlamına gelse de teknik anlamda sözleşmenin fesih ihtarı niteliğinde bulunmamaktadır. Sözleşmeye devam etmek isteyen davacı yüklenici şirketin, karşı ihtarname ile yeniden vekaletname istemesi ve vekil olarak yapılan ve kurumlar nezdinde iş sahibi davacı şirketin onay vermesi gereken acil hususlar varsa bildirmesi gerekmektedir. Azilname üzerine davacı şirket tarafından davalıya keşide edilmiş bir ihtarnameye de rastlanmamıştır.
Dava dilekçesinde de, sözleşmenin davacı tarafından feshedildiğine yönelik bir iddia bulunmamaktadır. Davacı şirket tarafından sözleşmenin devamı da talep edilmemiştir. Nitekim eldeki davada sözleşmenin haksız feshedildiği, feshin geçersiz olduğu iddia edilmediği gibi müspet zarar da talep edilmemiştir. Davacı yalnız 03.12.2019 tarihli faturaya istinaden bakiye sözleşme ücreti alacağını talep etmiştir. Belirtilen hususlar dikkate alındığında, sözleşmenin fiilen feshedildiği ve tarafların bu durumu zımnen benimsediği kanaatine varılmıştır. Bu durumda feshin haklı olup olmadığının da önemi bulunmamaktadır.
Sözleşme kapsamında davacının edimini yerine getirip getirmediği hususu değerlendirildiğinde; Yukarıda belirtilen sözleşmenin 4. maddesinde davacı yüklenicinin görev ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Sözleşmenin 7. Maddesinde ise; Müteahhitlik sözleşme ücretinin her ayın sonunda tamamlanan iş için yapılacak geçici teslim tutanağına mahsuben kesilecek fatura karşılığında 1 hafta içerisinde müteahhit firmanın hesabına nakden ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Dosya kapsamında taraflar arasında düzenlenmiş bir geçici teslim tutanağına rastlanmadığı gibi yukarıda belirtildiği gibi davacının herhangi bir hakkedişine de rastlanmamıştır. Ancak sunulan dekont örneğinden davalı şirket tarafından “... yalıtım 30.09.2019 tarihli müteahhitlik sözleşmesi hakkediş kısmi ödemesi” açıklaması ile davacı şirket hesabına 30.09.2019 tarihinde 230.000,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu ödeme, davalının yaptığı 1.058.300,00 TL avans ödemesi içerisinde yer almaktadır. Yine yukarıda belirtildiği gibi davacı tarafından işbu davaya dayanak olarak sunulan 03.12.2019 tarihli fatura davalıya verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı gibi davalı kayıtlarında da yer almamaktadır. E-mail yazışmalarında, söz konusu faturanın davalı şirketin mali müşavirine gönderildiği, mali müşavirin de bağımsız mali müşavirlik bürosu olmaları nedeniyle faturayı kabullerinin yetkileri dışında kaldığı, davalı şirket ile mutabık kalınması gerektiği belirtilmiştir.
Sözleşmenin 6. maddesinde sözleşmede yapılacak işler 2 gruba ayrılmıştır. 1. Grup işler, yapı ruhsatı alınmasına kadar yapılacak tüm işler; Müteahhit yapı ruhsatının çıkartılabilmesi için her türlü müracaat, kazı, hafriyat, proje onayları vs. işlemlerine 01.11.2018 tarihinden itibaren başlayacak ve 31.12.2018 tarihine kadar ilgili idaresine onaya verecektir. Yapı sahibi projenin nasıl olacağına dair kararını en geç 20.11.2018 tarihine kadar verecektir. 2. Grup işler inşaat yapım işi ve iskan alınmasıdır. Yapı ve Müteahhit firma ruhsat alınmasına müteakip günün şartları gözden geçirilerek iki tarafın rızasıyla ruhsat süresi bitmeden önce yapılması üzerinde anlaşmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre; 2. Grup işlere geçilmeden, 1. Grup işler aşamasında sözleşmenin fiilen/zımnen sonlandırıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim davalı tarafça sözleşmenin feshedilmesini takiben davalı şirketin kendi adına müteahhitlik belgesi alarak, kendi adına yapı ruhsatını çıkartıldığı savunulmuştur. Sözleşmenin fiilen feshedilip zımnen taraflarca benimsenmesi nedeniyle sözleşmenin benimseme suretiyle feshedildiği tarihe kadar davacının sözleşme hükümleri uyarınca hak ettiği ücreti talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı yanın dosya kapsamına sunduğu, tahsilat fişleri, tahsilat makbuzları, dekontlar, ASKİ ödeme dekontları ve taahhütname incelendiğinde; sözleşmenin sonlandığı 1. aşamada davacının hak ettiği hizmet bedeli: 613.980,22.TL. x %13 = 79.817,43 TL dir. Yine tarafların defterlerine göre davalının davacıya 1.058.300,00 TL avans ödemesi yaptığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 7. Maddesinde müteahhitlik sözleşme ücretinin yapılacak tüm harcamaların %13’ü olarak kararlaştırılmıştır.
Bu durumda; davacının davalıdan aldığı avans tutarından, yaptığı harcamalar ile %13 hizmet bedeli tenzil edilmek suretiyle davacının bakiye hizmet bedeli alacağı bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. - 1.058.300,00 TL davacının aldığı avans, + 688.579,11.TL. davacının yaptığı toplam harcama, + 79.817,43 TL davacının %13 hizmet bedeli = 289.903,46 TL davacıda kalan bakiye avans. Sonuç olarak, davacının hizmet bedelinden dolayı bakiye bir alacağı bulunmamaktadır. Aksine davacı uhdesinde davalının bakiye 289.903,46.TL. avans alacağı söz konusudur.
Davacı kayıtlarına göre alınan avanstan resmi ve özel kişi ve kurumlara (belediye) yapılan harcama toplamı 688.579,11 TL’dir. Davalı kayıtlarına göre ise davacıya verilen avanstan davacının yaptığı ve mahsup edilen harcama bedeli toplamı 635.767,91 TL’dir. Harcama belgeleri yönünden karşılaştırma yapıldığı durumda davacı şirketin davalı şirkete kıyasla (688.579,11 – 635.767,91=) 52.811,20 TL fazla yaptığı hesap edilmiştir. Yukarıdaki davacı alacağı yönünden yapılan hesaplamada davacı defterlerinde kayıtlı bulunan harcama bedeli 688.579,11 TL esas alındığında dahi bir alacağı oluşmamaktadır.
Belirtilen gerekçelerle; Davacının sözleşme hizmet bedeli ücretinin 79.817,43 TL olduğu, ancak davalı tarafından davacıya yapılan 1.058.300,00 TL avans ödemesi, davacının kendi defterlerine göre yaptığı harcama bedeli dikkate alındığında dahi bakiye bir alacağının bulunmadığı, aksine davalı tarafa 289.903,46 TL avans borcunun bulunduğu, dolayısıyla davacının bakiye bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan 5.922,14 TL harçtan mahsubu ile fazla 5.841,44 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 32.724,58 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/03/2022
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]