T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/358 Esas - 2022/493
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/358
KARAR NO: 2022/493
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/08/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
K.YAZIM TARİHİ: 16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşeron olarak, davalı şirketin ise işveren olduğu tarafların arasında; TOKİ'ye ait yapılan ....inşaatları ile Altyapı ve Çevre düzenlemesi işi kapsamında bulunan (Özel-24) İki yüzü pve kaplamalı çelik daire giriş kapısı,demir kapılar,duman sızdırmaz kapıların ; malzeme+işçilik+nakliyet+montaj+SGK+yemek dahil, taşeron tarafından anahtar teslimi yerine getirilmesi ve teslimi işlerinin yapılması için, 09.07.2019 tarihinde taşeron sözleşmesi imzalandığını, taşeron firmaya sözleşmenin 15.2 maddesi hükmünce; toplam 280.000,00 TL olan ve 4(dört) adet 70.000,00 TL'er tutarda çeklerin davalı işveren tarafından verildiğini, bu çeklere karşılık müvekkili taşeronun .... Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı 1 adet karşılık çekini davalı tarafa verdiğini, taşeron ile kesin hakediş yapılınca taşeron tarafından verilen çekin taşerona iade edileceğini, müvekkilince verilen çekin teminat çeki olduğunu, kesin hakedişin yapılarak işin bitmiş olduğunu, ancak davalı tarafın yapılan görüşmelerde müvekkili şirkete teminat çekini iade etmeyeceklerini belirttiğini, müvekkili tarafından verilen teminat çekinin, davalı tarafından bankaya ibraz edilmesi halinde bedelinin ödenmesi ve/veya icra takibine konulması durumunda haciz tehdidi altında olduğundan, müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararı bulunduğunu, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını, müvekkili şirketin zararlara uğrayacağının açık olması nedeniyle, davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ödemeden men kararı verilmesini, olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin zarar görmemesi için, muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ederek; davanın kabulünü, müvekkili şirketin ..Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı çekten dolayı, davalıya borçlu bulunmadığının tespitini, müvekkili şirketin ... Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı çekinin, müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın verdiği 280.000,00 TL tutarlı çekin teminat çeki olmadığını, davacı şirketin taahhüdü kapsamındakı işleri süresinde, yani 30.11.2019 tarihinde teslim etmediği için davacı firmaya sözleşmenin 13.1 maddesine istinaden, 13.04.2020 tarihli 143.960,00 TL bedelli ceza yansıtma faturası iletildiğini, bu faturanın davacı tarafından 20.04.2020 tarihinde ....yevmiye sayılı ihtarnamesi ile iade edildiğini, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan 21.04.2020 tarihli KSP2020000000019 numaralı faturanın .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade edildiğini, davacı tarafın işini %100'ünü bitirememiş, davacıdan kalan eksiklikler davacı nam ve hesabına müvekkili şirket tarafından yaptırıldığını, davacı tarafça iş bu davanın erken açılmış olup, muaccel hale gelmemiş alacakların müvekkilinden talep edildiğini belirterek; davaya cevaplarının kabulü ile erken ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava konusu Taşeron Sözleşmesi başlıklı sözleşme incelenmiştir.
... Kızılay/ANKARA Şubesine ait 9172538, 9172539, 9172540, 9172541 nolu 70.000 TL bedelli çekler, ....Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000 TL bedelli çek, 1,2 ve 3 nolu hakediş tutanakları, 21/04/2020 tarih ve KSP2020000000019 numaralı fatura incelenmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi kurulundan alınan 08/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Tarafların defterlerinin incelenmesi sonucu davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında davalı şirkete düzenlemiş olduğu 7 adet faturadan doğan 1.414.956,93.-TL alacağına karşılık, Davalı şirketin düzenlemiş olduğu 9 adet toplam 957.276,01.-TL bedelli faturalar, 150.000,00.-TL tutarlı çek ve 81.356,86.-TL tahsilat işlemleri olmak üÜüzere toplam 1.188.632,87.-TL tutarındaki işlemlerin davacı şirketin toplam alacağından mahsubu sonrasında; Usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olan davacı şirkete ait ticar defterlerde yer alan ve kayıt ve işlemlere göre; 31.12.2020 tarihi itibariyle davalı şirketten 226.324,06.-TL tutarında alacaklı olduğu eavalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında faturadan doğan 1.414.956,93.-TL borcuna karşılık, davalı şirketin düzenlemiş olduğu 11 adet toplam 1.283.746,61.-TL bedelli faturalar, toplam 430.000,00.-TL tutarlı 5 adet çek ile ödeme işlemleri olmak üzere toplam 1.713.746,61.-TL tutarındaki işlemlerin davacı şirkete olan toplam borçtan mahsubu sonrasında usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olan davalı şirkete ait ticari defterlerde yer alan ve kayıt 31.12.2020 tarihi itibariyle davacı şirketten 298.789,68.-TL tutarında alacaklı olduğunu, davacı şirketin 31.12.2020 tarihi itibariyle davalı şirketten 226.324,06.-TL tutarında, davalı şirketin ise 31.12.2020 tarihi itibariyle davacı şirketten 298.789,68.-TL tutarında alacaklı olduğu tespit edilmişse de, teknik açıdan yapılan incelemede davacı firmanın 31.11.2019 tarihi itibariyle sözleşme konusu kapıları %100 oranında tamamlamamış olduğu, Her iki yana ait ticari defter ve kayıtlarda davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu 7 adet 1.414.956,93.-TL toplam bedelli faturanın kayıtlı olduğu, dava dilekçesinde belirtilen ... Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı 1 adet çekin her iki yan ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, ancak davalı işveren firmanın da, sözleşme konusu kapıların takılacağı inşaat kalemlerini de %100 oranda tamamlanmamış olduğu, bu nedenle davacı firmanın işlerinde gecikmeden bahsedilemeyeceği, yapım işleri Genel Şartnamesinin; kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi başlıklı 40. maddesi gereği, dava dışı idare tarafından işin geçici kabulünden sonra kesin hesapların yapılacağını ve işin kesin kabulünden sonra ise, işin kesin hakedişinin yapılabileceği, davanın taraflar arasında bir hakedişin düzenlenmiş olduğuna dair bir belgenin dava dosyasında bulunmadığı sonuçlarına varıldığı, bu çerçevede; davacı şirketin ... Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı çekten dolayı davalıya borçlu bulunmadığını belirtilmiştir.
Bilirkişi kurulundan alınan 25/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporda; Tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmayan ve taşeron sözleşmesinin “Ödemeler” başlıklı 15.2 maddesi gereğince davalı şirketin düzenlediği 4 adet 70.000,00.-TL (280.000,00.-TL) avans çeklerine istinaden, davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu iddia edilen; .....Kazımkarabekir Şubesi’ne ait 0400293 nolu 280.000,00.-TL tutarlı çekin her iki yana ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, kök raporda bu çekin teminat çeki olduğuna dair hiçbir ifade bulunmadığı, davacının gecikmesine dayalı olarak davalı yanın gecikme cezası yansıtma faturası düzenleyebilmesi için haklı gerekçe oluşmadığı, davacı tarafın 21.04.2020 tarih KSP20200000000019 nolu 182.510,60.-TL bedelli faturasının davalı tarafça iade edilmiş olduğu hususu ifade edilmiş ise de, faturanın her iki yana ait ticari defterlerde kayıtlı olmaması sebebiyle herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlıkta davacı tarafın imalat ve montaja ilişkin işin taraflar arasında taşeron sözleşmesi gereğince işi yapıp teslim ettiğini, dava konusu çekin teminat olarak verildiğini ileri sürdüğünü ve çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalı tarafın savunmasında işin eksik teslim edildiğini, çekin iade koşullarının oluşmadığını, teminat çeki olmadığını ileri sürdüğü uyuşmazlık noktaları davaya konu çekin davalıya veriliş nedeni ile davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Taşeron Sözleşmesin 2. maddesinde TOKİ.ye ait yapılan Manisa ili/Kırkağaç ilçesinde ;234 adet konut, 1 adet Ticaret Merkezi ve 1 adet cami inşaatları ile Altyapı ve Çevre düzenlemesi işi kapsamında bulunan dairelere iki yüzü pvc kaplı çelik giriş kapısı, Demir kapılar, Duman sızdırmaz kapıların proje, mahal listesi, teknik ve ıdari şartnamelere uygun olarak malzeme, işçilik, nakliye montaj, SGK yemek dahil, taşeron tarafından anahtar teslimi olarak yerine getirilmesi ve teslimi işlerinin yapılması işi olarak tanımlanmıştır.
Sözleşmenin tarafları: Sözleşmede davalı ... Inşaat Müşavirlik Müh.Gıda San.ve Tic.Ltd.Şti.işveren, davacı ...Kapı İmalat Metal İnşaat San.ve Tic.A.Ş ise. taşeron, TOKİ ise İdaredir.
Sözleşme Tarihi : 09.07.2019 tarihidir. İşin Bitim Tarihi ise 30.11.2019 olarak akdedilmiştir.
İşin bedeli başlıklı 3. maddesinde davacı taraf; KDV hariç toplam 587.200,00 TL, KDV dahil toplam 692.896,00 TL bedelle; 238 adet daire giriş kapısı, 26 adet 180/220 cm ebatlı demir kapı, 86 adet 100/220 cm demir kapı, 219 adet duman sızdırmaz 100/220 cm demir kapıyı imal edip, toplamı 569 adet olan bu kapıların montajını yapacaktır. Sözleşmede her farklı kapının fiyatları ve yaklaşık miktarları verilmiştir.
Sözleşmenin 13.1. maddesinde Mobilizasyondan taşıma- Koruma işlemleri nedeniyle Gecikme Cezası hakkında açıklamalar. Taşeron sözleşmesini müteakip 15 gün içinde mobilizasyonu tamamlayacak ve eş zamanlı olarak bunların bozulmasını veya hasar görmesini önleyecek taşıma ve depolama yöntemlerini işverene sunarak onaylatacaktır. Mobilizasyon, taşıma ve koruma yöntemlerinin onaylatılması işlemlerinin gecikmesi halinde taşeron tarafından gecikilen her gün için ifaya ekli olarak günlük 1.000,00 TL cezai şart ödeyecektir. Taşeron aleyhine tahakkuk eden cezai şart bedelleri hiçbir ihtara gerek kalmaksızın taşeron hakkedişinden kesilmek sureti ile tahsil edilir.
Sözleşmenin "Ödemeler" başlıklı 15.2 maddesinde, Taşerona sözleşme ile birlikte, her biri 70.000,00 TL bedelli toplam 280.000,00 TL çek verileceği, bu çeklerin 31.11.2019 tarihinden başlamak üzere birer ay ara ile verilecektir. Taşerondan bu verilen çeklerin karşılığında 1 adet karşılık çeki alınacağı, karşılık çekinin taşeron ile kesin hakediş yapılınca iade edilecektir.
Geçici kabul tutanağında; Geçici kabul heyetinin 13.06.2020 tarihinde tespit ettiği işin tamamına yönelik tüm eksik ve ayıplı işlerin, geçici kabul heyetinin vermiş olduğu süre içinde, yüklenici firmalar tarafından tamamlanmış olduğu, geçici kabul heyetinin 17.07.2020 tarihi ile, 20.07.2020 tarihleri arasında iş yerinde yaptıkları incelemede; işin genelindeki tüm eksik ve ayıplı işlerin tamamlanmış olduğu tespitini yapıp, geçici kabul tutanağını makamın onayına sunulduğu Geçici kabul tutanağının ise, 24.07.2020 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.
Ayrıca geçici kabul tutanağında idarenin, yüklenicilere uygulamış olduğu bir gecikme cezası ve nefaset kesintisinin yer almadığı, geçici kabulde eksiklikleri tespit edilen dava konusu işe ait daire giriş kapıları ile, diğer çelik kapılara ait tüm eksik ve ayıplı işlerin, onarılıp yapılarak geçici kabul heyetince proje ve şartnamelere uygunluğunun kabul edildiği anlaşılmıştır.
Taşeron Sözleşmesinin 13.1. maddesi gereğince, cezali şart bedellerinin davacının hakkedişlerinden kesilerek tahsil edileceği hüküm altına alınmış olup, hakedişlerin düzenlenmemesi, davalı tarafından cezai şart bedellerinin hakedişlerden kesilmemesi ve sonrasında gerekirse sözleşmenin 26. maddesi gereği işi feshedebilecekken, bunları hiç uygulamayıp 143.960,00 TL ceza yansıtmasının uygulanmasının haklı olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda ibraz olunan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı firmanın 31.11.2019 tarihi itibariyle sözleşme konusu kapıları %100 oranında tamamlamamış olduğu, ancak davalı işveren firmanın da, sözleşme konusu kapıların takılacağı inşaat kalemlerini de %100 oranda tamamlamamış olduğu, geçici kabul onaylanmakla davacı firmanın dava konusu işe ait sözleşmenin 3. maddesinde İşin Bedeli başlıklı maddesinde belirtilen KDV dahil toplam 692.896,00 TL tutarındaki bedel kadar işi yapmış olduğu, bu nedenle davacı firmanın işlerinde gecikmeden bahsedilemeyeceği, davacı firmanın yapmış olduğu işlerin tamamlanarak, dava dışı idarenin belirttiği eksik işlerin içinde dava konusu kapıların olduğuna dair bir bilginin olmaması, davalı firmanın, davacı firmaya yönelik 143.960,00 TL cezanın haklı olmadığı ve davacı tarafın 21.04.2020 tarih KSP20200000000019 nolu 182.510,60.-TL bedelli faturanın her iki yana ait ticari defterlerde kayıtlı olmaması, yapım işleri Genel Şartnamesinin; kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi başlıklı 40. maddesi gereği, dava dışı idare tarafından işin geçici kabulünden sonra kesin hesapların yapılacağını ve işin kesin kabulünden sonra ise, işin kesin hakedişinin yapılabileceği, taraflar arasında bir hakedişin düzenlenmiş olduğuna dair bir belgenin ibraz edilmemesi ve dava konusu çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmaması karşısında davacı şirketin ... Kazım Karabekir Şubesine ait 0400293 nolu ve 280.000,00 TL tutarlı çekten dolayı borcunun olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek ve iş bu kararın kesinleşmesine kadar, hükümde belirtilen dava konusu çekin davalı tarafından ibraz edilmesi halinde ödenmesinin ve icra takibine konulmasının tedbiren durdurulmasına dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
DAVANIN KABULÜ İLE,
Dava konusu olan ve davacı şirket tarafından davalı şirkete verilmiş olan ....Kazım Karabekir Şubesine'a ait 0400293 seri nolu ve 280.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı şirketin davalı şirkete BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile dava konusu çekin davalıdan alınarak davacıya teslim edilmesine,
İş bu kararın kesinleşmesine kadar, takdiren dava konusu miktarın %15'i ini teşkil eden 42.000,00 TL teminatın nakit olarak mahkeme veznesine yatırıldığı yada süresiz teminat mektubu sunulduğunda,.....Kazım Karabekir Şubesine ait dava konusu 0400293 seri nolu ve 280.000,00 TL bedelli çekin davalı tarafından ibraz edilmesi halinde ödenmesinin ve icra takibine konulmasının TEDBİREN DURDURULMASINA, kararın infazı için iş bu karardan bir suretin ilgili bankaya gönderilmek üzere davacı vekiline tebliğine,
Alınması gereken 19.126,80 TL harçtan peşin alınan 4.781,70 TL'nin mahsubu ile eksik 14.345,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 4.843,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti: 3.000,00 TL, davetiye, müzekkere ve tebligat gideri:154,30 TL olmak üzere toplam 3.154,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden Hesaplanan ve takdir olanan 28.050,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/06/2022