T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/600 Esas - 2023/474
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLET ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/600
KARAR NO: 2023/474
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/12/2020
KARAR TARİHİ: 19/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete her biri 27.02.2018 tarihli ve sırası ile ..... ve ... sipariş nolu evraklar ile "..." siparişi verildiğini, söz konusu siparişe ilişkin taraflar arasında "..." başlıklı sözleşme imzalandığını, Sözleşme imzalanması ve siparişlerin onaylanması üzerine müvekkili tarafından söz konusu ürünler ...'da bulunan ... firmasından tedarik edilmiş süreçte iki kez davalı taraf mühendisleri ve personelleri ile ...'da bulunan tesislerde incelemeler yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2 maddesi uyarınca sipariş verilen ürünler ... gümrüğünde davalı tarafından gümrüklenmiş ve teslim alındığını, siparişe konu ürünlerin kurulum ve eğitim çalışmalarına müvekkili firma tarafından Ocak ayı içerisinde başlanmış ve ülkemizde Mart ayında hasıl olan salgın hastalık dönemine kadar devam ettiğini, bu aşamada ürünlerin kurulumu tamamlanmış ve ürünler gerek teknik şartname gerekse sözleşme uyarınca eksiksiz olarak kullanıma hazır hale getirildiğini, ancak davalı tarafından 31.03.2020 tarih ve ...nolu 118.653,65.-Euro bedelli ve 31.03.2020 tarih ... nolu 48.595,27.-Euro bedelli iade faturaları keşide edilerek müvekkil firmaya 14.04.2020 tarihinde ... sistemi üzerinden tebliğ edildiğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından ....Noterliğinin 16.04.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile söz konusu iade faturaları iade edilmiş ve içeriğinin kabul edilmediği davalı tarafa bildirildiğini, müvekkili tarafından yurtdışından ithal edilerek gümrükte davalı şirkete teslim edilen ürünler şartnameye uygun olduğunu, davalı tarafından kötüniyetli olarak malın bedelinin ödenmesi geciktirildiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile şimdilik 10.000,00-Euro alacağın 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca faizi ile birlikte, fiili ödeme günündeki ... Euro satış kuru üzerinden davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 07.03.2018 tarihinde “...” imzalandığını, sözleşme imzasının akabinde, davacıdan 4 adet sipariş emri ile toplamda 11 adet ... sipariş edildiğini, davacı, kendisinden sipariş edilen 11 tane tork kontrollü sıkma tabancasını sözleşme uyarınca teslim etmesi gereken zamanda (2019 yılı 30. Hafta) müvekkili şirkete teslim edemediğini, yalnızca 9 adedini teslim zamanından oldukça sonra (Şubat 2020) teslim ettiğini, söz konusu siparişler ...’da gümrük teslimatı şeklinde müvekkili şirkete teslim edildiğinden, gümrük işlemleri müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilerek siparişlerden 9 adedi 5 Şubat 2020 tarihinde müvekkil şirketçe tesellüm edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete .... Noterliği’nden 15.06.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, müvekkili şirket tarafından teslim alınmış olan kalemlerin Covid-19 nedeniyle gerçekleştirilemeyen kabul işlemlerinin başlatılması talep edilmiş ve akabinde müvekkili şirketçe davalıya kabul muayene tarihi bildirilerek, davacı kabul muayenesine davet edildiğini, davacı ile kararlaştırılan tarih olan 26.04.2020’de kabul muayenesi müvekkili şirkette gerçekleştirildiğini, ürünlerin uygun olmadığı söz konusu muayene sırasında da görülmüş olmasına rağmen, bu konuda tutulan tutanağı firma yetkileri sebepsiz olarak imzadan imtina ettiğini, bunun üzerine davacıya ... Noterliği’nden ... yevmiye numaralı ihtarname ile temerrüt ihtarında bulunularak, müvekkili şirkette kabul muayenesi sonrasında tutulan tutanakta da belirtildiği gibi; tork kontrollü sıkma tabancaların sözleşme ve şartnamelere uygun bulunmadığı, uygunsuzluğun on gün içerisinde giderilmesi gerektiği, aksi takdirde sözleşmenin feshedilebileceği bildirildiğini, müvekkili şirketin ihtarına rağmen, davacı şirket ayıbın giderilmesi için hiçbir faaliyette bulunmadığı gibi, .... Noterliği’nin 03.07.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla müvekkili şirketin uygunsuzluk iddialarını reddetmiş ve ürünlerin bedellerinin ödenmesini ihtar ettiğini, ancak firma yetkililerinin daha müvekkili şirkette kabul işlemine gelmeden bile ürünlerin sözleşmeye ve şartnameye uygun olarak yapılmadığını kabul ederek çözüm önerisinde bulunmaları ürünlerin sözleşmeye uygun olmadığının açık kanıtı ve davacı tarafça kabulü olduğununu, davacı yan taraflar arasında imzalanan sözleşmeye ve şartnamelere uygun olmayan ... müvekkili şirkete kabul ettirmeye çalışsa da herhangi bir tespite gerek kalmaksızın ürünlerin fotoğraflarından bile anlaşılacağı üzere söz konusu kalemler uygunsuz olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı davranışları ve bu aykırılıkları düzeltmek için çaba göstermemesi sebebiyle müvekkili şirketçe sözleşmeyi feshetmekteki haklılık izahtan vares olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Arabuluculuk Tutanağı,
-Taraflar arasında imzalanan 01/03/2018 günlü sözleşme, Teknik Şartname ve sipariş emirleri,
-Taraflara ait ticari defter ve bağlı kâğıtlar ve Faturalar,
-30/06/2020 tarihli Tutanak,
-....Noterliğinin 16/04/2020 günlü ve ... sayılı ihtarnamesi,
-... Noterliğinin 03/07/2020 günlü ve ... sayılı ihtarnamesi,
-....Noterliğinin 13/07/2020 günlü ve ... sayılı cevabi ihtarnamesi,
-... Noterliğinin 31/08/2020 günlü ve ...sayılı fesih ihtarnamesi,
-Tarafların elektronik posta yazışmaları, fotoğraflar,
-17/01/2022 günlü kök, 26/09/2022 tarihli ek bilirkişi kurul raporu,
-18/05/2023 günlü bilirkişi kurul raporu,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, ticari satım ve eser sözleşmesi niteliklerini içeren karma nitelikli bir akitten kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı satıcı-yüklenici, davalı alıcı-iş sahibidir. Taraflar tacirdir.
Davacı edimini eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirdiğini ancak bedelin ödenmediğini, davalı ise edimin ayıplı olduğunu ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini iddia etmektedir.
Uyuşmazlık; davacı yüklenici-satıcı tarafından davalı alıcı-iş sahibine teslim edilen "..."nın ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği, edimini eksiksiz yerine getirip getirmediği ve alacak talebinin yerinde olup olmadığı, davalını iş sahibin sözleşmeyi feshetmekte haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, mahkememizce uyuşmazlık konularınında rapor alınmak üzere bilirkişi heyeti oluşturulmuş, bilirkişi heyetleri rapor ve ek raporlarını dosyaya sunmuşlardır.
Makine Mühendisi, Nitelikli Hesap Bilirkişi ve SMMM bilirkişisinde alınan 17/01/2022 günlü kök, 26/09/2022 tarihli ek bilirkişi heyet raporlarındaki çelişkili ifadeler, denetime ve hüküm kurmaya elverişi olmaması sebebiyle bu rapora mahkememizce itibar edilmemiştir.
Mahkememizce yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmuş ve 18/05/2023 günlü bilirkişi kurul raporu dosyamız arasına kazandırılmış alının bu ikinci rapor usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüştür.
18/05/2023 tarihli bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda;
Mali Yönden Yapılan İnceleme ve Değerlendirmede; Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan tespit ve değerlendirmelerin yapıldığı 17.01.2022 tarihli kök rapor ile 26.09.2022 tarihli ek raporda; “Mali inceleme neticesinde; davacı kayıtlarında 1.152.153,81 TL. davacı alacağı kaydının bulunduğu, davalı kayıtlarında mahsup kayıtları neticesinde herhangi bir davacı alacağının bulunmadığı, dava konusu faturaların her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura içeriklerinin gümrükte bulunan 2 kalem haricinde rapor tarihi itibariyle davalı uhdesinde bulunduğu” belirlenmiştir.
Teknik Yönden Yapılan İnceleme ve Değerlendirmede; dava konusu Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcılar bilirkişilerce yerinde incelenmiş; malzemelerin bulunduğu ... ... NOLU yapısal Montaj alanında davacı firma tarafından temin edilen malzemelerin olduğu sandık içerisindeki malzemelerin dökümü yapılmış,
-T2-1,T2-2, Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 2 Ad. Kablosuz düz sıkıcı, 2 Ad. Açılı Kafa, 4 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 2 Ad. Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler (4 Ad. Pre- T. Soket, 8 Ad. Final T. Soket, 1 Adet Kontrol Ünitesi),
-T3-1 A, Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 1 Ad. Kablosuz düz sıkıcı, 1 Adet Açılı Kafa, 2 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 1 Ad. Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler,
(2 Ad. Pre- T. Soket, 4 Ad. Final T. Soket)
-T3-2 Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 2 Ad. Kablosuz düz sıkıcı, 2 Ad. Açılı Kafa, 4 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 2 Ad. Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler (4 Ad. Pre- T. Soket, 8 Ad. Final T. Soket, 1 Adet Kontrol Ünitesi),
-T4-1, T4-2, Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 2 Ad. Kablosuz düz sıkıcı, 2 Ad. Açılı Kafa, 4 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 2 Ad. Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler (4 Ad. Pre- T. Soket, 8 Ad. Final T. Soket,),
-T5-1 ve T-2, Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 2 AD Kablosuz düz sıkıcı, 2 Adet Açılı Kafa, 4 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 2 Ad. Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler (4 Ad. Pre- T. Soket, 8 Ad. Final T. Soket),
- T8, Kablosuz Somun Sıkma Sistemi, 1 Ad. Kablosuz düz sıkıcı, 1 Ad. Açılı Kafa, 2 Ad. Pil, 1 Ad. Şarj Cihazı, 1 Ad Barkot Okuyucu ve istenen ölçülerde değişimi yapılabilen soketler, (2 Ad. Pre- T. Soket, 4 Ad. Final T.Soket),
Kontrol Ünitesi, Kablosuz- Kablolu Somun Sıkıcı, dan ibaret olduğu... Projesinin montaj hattında bulunan ve uçak kanatlarının iç ve dış kısımlarının birleştirildiği 8 Adet kalıp (...) mevcut olup, ... nolu ... ve ... üzerinde takılı bulunan uçak kanatları iç ve dış yüzeylerinin bağlanarak, birbiri ile birleştirmek için üzerine acılan saplama deliklerine, özel olarak imal edilmiş, saplama ve somunların takılarak sıkılmış olan kanat üzerindeki somunların sıkılması için davacı yüklenici tarafından temin edilmesi gereken 11 Adet Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcılardan, temin edilen 9 Adedinin başlıklarına istenilen ölçülerdeki soketler takılarak tek tek denenmiş, başlıklar ve soketlerin ölçülerinin Teknik Şartnamede belirtilen ölçülere uygun olduğu, ancak sıkma motorunun devamında yer alan üzerinde barkod okuyucu ve tetik kısmının yer aldığı kolun (sap) başlık motor ve sapın yekpare olması, arkasına pil takılması ve uzun olması nedenleriyle ... üzerinde bulunan, Tool diye tabir edilen kalıp bağlantı noktalarına değmesi nedeniyle, kanattaki Tool aralarında bulunan (HF) sembolleri ile adlandırılan kanat üzerindeki somunların bulunduğu noktalar ... den ... ‘e kadar somun (Nut) sıkılacak alanlara Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcılar ile yaklaşılamadığı, Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcıların sap uzunluklarının Tool kısımlarına değmesi nedeniyle sıkma alanlarına yaklaşılamadığından Teknik Şartnamede yer alan diğer hususlar denenemediği,
Aynı projede yer alan ... üzerinde bulunan uçak kanadı iç ve dış aksamlarının bağlanarak, delik delinerek, saplama ve somunlarla bağlantı yapılmak üzere, davacı yüklenici firmanın temin ettiği “Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcıların tamamının denenmiş olduğu, kanat üzerinde toplam 48 adet somun (nut) olduğu, bunlardan 42 Adedinin sıkılamadığı, Tool kısımlarının sökülmemesi halinde kanat yüzeyine ulaşılamadığı, tool sökülmesi halinde 6 adet somunun sıkılabildiği belirtilmiş, yapılan çalışma resimleri rapor ekinde sunulduğu, işin teknik şartnamesi ve ekleri incelendiğinde, Ek-2 de sıkılacak tüm somun ebatlarına göre, başlıkların eni, boyu, yüksekliği, mafsallı ve sap kısmından 360° açı ile dönebileceği, başlık ile sapın bağlantı açısının 20° olacağı, sap ekseni ile başlığa bağlı soket açısının 70° olacağının belirtilmiş olduğu, ancak, yekpare olan başlık, motor ve sapın komple uzunluk ölçülerinin belirtilmediği,
30.06.2020 tarihli kabul tutanağında; “ 24.06.2020 Çarşamba günü saat .... 'da ... Elk. Elktr. Müh. Yaz. Oto Dan. Dış Tic. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından ... ve ... bey, ... adına ... ve ... bey'in katılmış olduğu sıkıcı ünitesinin kabulü için görüşme yapılmıştır. Firmaya sağlamış oldukları sıkıcıların şartnamede bulunan 4-f bendindeki işleri olan koji üzerindeki parçaların torklanması için mevcut alana sığması gerekliliği bildirilmiş ve torklama işini yapamayacağı hususu belirtilmiştir. Bunun için motorların yine aynı tipte daha küçük bir boyutta olanı ile değiştirilmesi alternatifi kendilerine teklif edilmiş olup firma mevcut ürün dışındaki farklı bir ekipmanlarının olmadığını beyan etmiştir. Ek olarak şartnamede bulunan ve sağlanması gereken isterlerden olan olan 4-g (resim onayları), 5-j (kafaların özel olması) maddelerini sağlamadıklarından bahsedilmiştir Firma bunları kabul etmeyerek şartnameye uygun olduklarını daha fazla konuşulacak konu kalmadığını belirterek alandan ayrılmışlardır. Ekipmanları iade almaları talep edilmiş olmasına rağmen temsilciler ürünlerini şirketin dışarı çıkarmamışlardır. Mevcut gelen ürünler paketli vaziyette ...’ta kalmıştır. Yapılan kabul toplantısında firmanın bu sipariş paketindeki ürünlerinin hala eksik olan kısımları için son durum sorulmuş, Firma temsilcisi tarafından imalat devam ediyor şeklinde cevap alınmış ve net bilgi verilmemiştir. Sonuç olarak ekipmanların teknik olarak uygunluğunu sağlamadığı ... tarafından firma temsilcilerine bildirilmiştir.” şeklinde tutanak tutulduğu, ... yetkililerinin imzaladığı, Firma yetkililerinin imzadan imtina ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak; montaj hattındaki montaj teknik elemanları ile birlikte yapılan test ve denemelerde, davacı yüklenicinin temin ettiği ... üretimi, ... marka 9 adet Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcıların başlıklarına gerekli soketler bağlanarak tek tek sıkılacak alanlara girip girmediği, sıkma yapıp yapmadığı denenmiş, söz konusu sıkıcıların başlık kısmı ve bağlanan soketlerin Teknik Şartnamede belirtilen ölçü ve açılara uygun olarak imal edildiği, ancak kol (sap) kısmının uzun olması ve başlık motor ve sap kısmının yekpare tek parça olması, uçak kanadı monte edilen kalıp (...) üzerinde bulunan tool diye tabir edilen kalıp aksamlarına uzun kolun değmesi, torklama yapılabilmesi için başlığa bağlı soketin 90° lik açı ile somuna girerek kavraması gerektiğinden, tool aralarında bulunan montaj noktalarındaki somunlara Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcılar ile yaklaşılamadığından somunların (nut) sıkma (Torklama) işlemleri yapılamadığı, bu durumun, Teknik Şartnamenin, 4- Genel Terimler; f- (....) Başlık eklentisinin ve soketin geometrisi, uçaktaki bağlantı elemanının alanıyla uyumlu olmalıdır.” ibaresini karşılamadığı, teslim edilen malzemelerin montaj cojini üzerinde bağlı bulunan kanat iç ve dış yüzeylerini tespitlemek için çeşitli ebatlardaki somunları sıkma işlemi için somunların bulunduğu alana, Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcıların tutma sapı ve sap üzerinde bulunan pilin uzun olması, Tool diye tabir edilen kısımlara değmesi nedeniyle sıkma işlemi yapılamadığından, teknik şartnamede belirtilen vasıfların eksik olması nedeniyle gizli ayıplı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır.
18/05/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davacı firma tarafından 11 Adet Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcılardan, temin edilen 9 adeti bilirkişilerce denenmiş, Açılı Tip Bataryalı Tork Kontrollü Sıkıcıların tutma sapı ve sap üzerinde bulunan bataryanın uzun olması, ... üzerinde bulunan Tool diye tabir edilen kısımlara değmesi nedeniyle sıkma yapılacak somunların bulunduğu alanlara erişilemediği, işin teknik şartnamesinin m.4/f fıkrasında belirtilen vasıfları taşımaması nedeniyle gizli ayıplı olduğu, teknik şartnamede her ne kadar dava konusu ürünlerin ebatları belirtilmemiş olsa da, başlık eklentisinin ve soketin geometrisi, uçaktaki bağlantı elemanının alanıyla uyumlu olması gerektiği, ürünlerin üretiminde teknik şartname bu sebeple aykırılık teşkil ettiği ve ayıp sebebiyle davalı tarafın sözleşmeyi feshinde haklı olduğu değerlendirildiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 1.605,92 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 1.426,02 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 15.045,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Taraf vekilleri ile davacı şirket yetkilisinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19.06.2023
Katip ....
¸[e-imzalıdır]
Hakim ....
¸[e-imzalıdır]