T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/638 Esas - 2022/606
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/638
KARAR NO: 2022/606
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/12/2020
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
K.YAZIM TARİHİ : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “6001 Sayılı Kanun'un 30. maddesi, 5. fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafınddn geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretiyle birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmünün düzenlendiğini, 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun' un 18. maddesi ile “on katı tutarında” ibaresi “dört katı” tutarında şeklinde değiştirildiğini, müvekkil şirketçe Davalı- Borçlu Şirket aleyhine Ankara ...İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılân icra takibine konu asıl alacak; geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin 4 katı tutatındaki cezanın eklenerek belirlendiğini, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu' nun işletmesinin davacı müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı- borçlunun ..., ..., ... plakalı araçlar ile 17.06.2019-15.09.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını borçluya tebliği edilen ihlalli geçişlerin listesinin ekte olduğunu, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geciş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verildiğini, dava konusu geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğini, icra takibi başlatıldığını, davalı - borçluya ait ..., ..., ... plakalı araçlarca, işletme hakkı davacı - alacaklı müvekkil şirkete ait otoyol'da 17.06.2019-15.09.2019 tarihleri arasın da (G01-Fenertepe, İstoç, Başakşehir güney/Kuzey ihlalli geçişlere ilişkin tüm bilgilerin bulunduğu ekli listede gösterilen istasyonlardan) ücret ödenmeden ihlalli geçişlerin yapıldığını, Davalı- Borçluya ait araçların Otoyolu kullandığı anlarda HGS/OGS hesapların müsait olmadığını, hesabı müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı- borçlunun sorumluluğunda olduğunu, otoyolda, KGM ve davacı şirketin tarafından yapılan ilanlar la vatandaşa yeterli bilgileridirme yapıldığını, ücretli otoyolları kullanan Davalı - Borçlu HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak dâvacı - alacaklı müvekkil şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuru ile ihlal ettiğini, ihlalli geçiş yapan araç sahibi birçok kanaldan İhlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebildiğini, bunların Ziraat Bankası, Halk Bankası web sitesi ve mobil uygulamalar üzerinden hem sorgulama hem de Davacı - Alacaklı müvekkil şirket' e sanal post aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı ile ödeme yapılabildiğini, davacı -Alacaklı müvekkili Şirket'in 6001 sayılı kanun uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığını, davalı Borçlu şirketin “ faize ve tüm ferilerine” yönelik itirazlarının mesnetsiz olduğunu, davanın kabulüne, Davalı- Borçlu tarafından Ankara ...İcra Müdürlüğünün ...Sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptaline, Takibin “7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun' un 30. Maddesi 5. Fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “ dört katı tutarında” avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, Davalı- Borçlunun İİK. m. 67/2 uyarınca takip konusu alacağın% 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı- borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 6100 sayılı HMK 119.maddesine aykırı olarak hazırlandığını, ayrıca davacı tarafın bu dilekçe kapsamı dışında davayı genişletemeyeceğini, iddianın genişletilmesi kapsamında olacak beyanları bu aşamadan sonra kabul etmediklerini, dava dilekçesinin öncelikle bu kriterlere uygun hazırlanmaması nedeniyle reddi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, bahse konu alacaklar yönünden zamanaşımı definde bulunduklarını, bahse konu alacaklar yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, bu sebeplerle öncelikle davacının tüm taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacı şirketin avalı müvekkiline ait ... plakalı araçlar ile 17.06.2019-15.09.2019 tarihleri arasında Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu'nda ücret ödenmeksizin geçişler yapıldığına dair iddialarda bulunulduğunu, bu iddiaları kabul etmediklerini, iddia olunan ücret ödenmemesinden kaynaklı uyuşmazlıkta müvekkiline her hangi bir kusuru bulunmadığını, öncelikle müvekkilinin 17/06/2019 ve 15/09/2019 tarihleri arasında Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyoluda geçiş ihlalleri yapmadığını, bu tarihler arasında müvekkilinin OGS bakiyeleri incelendiğinde karayolları gişelerinden geçişlerde bir sıkıntı yaşanmadığını, Karayolları tarafından müvekkilinin OGS hesabından ödemeler alındığını, fakat Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve 3 otoyol gişelerinden geçişlerde davacı şirket ödemelerin tahsisinde hata yaparak müvekkilin hesabında bakiye bulunmasına rağmen gişe ücretini hesaptan düşmeyerek geçiş ihlali olduğu iddiasını öne sürdüğünü, müvekkiline kusur yüklenmesinin haksız olduğunu, davacı şirketin iddiasının isabetsiz olduğunu, ayrıca müvekkilinin iddia edildiği gibi kaçak geçiş yapmadığını, ödemeyi geçiş esnasında otomatik alan davacı şirketin kusuru nedeniyle mağduriyetlerin yaşandığı aynı tarihlerde müvekkilinin karayolları gişelerinden geçişlerde ödediği OGS hesabından anlaşıldığını, ayrıca geçiş ihlali nedeniyle verilen 15 günlük süre içerisinde müvekkilinin OGS bakiyesinde yeterli bakiye bulunmasına rağmen davacı şirket tarafından hesap kontrol edilmeden uygulanan ceza hukukuna aykırı olduğunu, iş bu sebeplerle haksız acılı davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER;
İhlalli geçişlere ilişkin ihlalli geçiş listesi ve kamera kayıtlarından alınan görüntüler, ..., ..., ... plakalı araçların sicil kaydı, Gerçekleşen ihlalli geçişlere ilişkin tüm bilgi ve belgeler, Provizyon sorgularını içeren tablo, geçiş görüntüleri incelenmiştir.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ...Anonim Şirketi, borçlunun ... olduğu; 6.925,26 TL alacak için 26/11/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 04/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 06/12/2019 tarihili dilekçesi ile icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu, icra dosyasında itirazın alacaklıya tebliğine ilişkin bir tebligat mazbatası bulunmadığı bu nedenle davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde ve yasal süresinde 19/12/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 08/07/2021 tarihli raporda: icra dosyası ve dava dosyası içerisinde yer alan ve davacının dosya içeriğinde sunduğu İhlalli Geçişlere Ait listelerde, 3 adet aracın “... plakalı aracın 18 defa, ... plakalı 14 Defa, ... plakalı aracın 5 Defa,” olmak üzere, dosyaya delil olarak sunulan Plaka Ekstresi ve gişe giriş ve çıkışların da çekilen resimlerinden, “İGB Bilgileri Dökümü”'nden, anlaşıldığı üzere, köprü ve otoyol gişelerinden 37 defa geçiş yapıldığı, geçiş ücretinin davalıya ait OGS ve HGS bakiyelerinin sorgulandığı sırada yetersiz veya iptal edilmesi nedeniyle ödenemediğini, yapılan ihlalli geçişler için davacı şirkete ceza tahsil yetkisinin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “ 30/(5) ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” Hükmüne göre müvekkil şirkete, geçiş tutarının 4 katı tutarında ceza tutarını tahsil etme yetkisinin verildiği Geçiş ücretin deki ceza miktarının mevzuattaki yeni düzenlemeye göre; davacının takip tarihi itibarı ile; 1.300,65.TL geçiş ücreti, 5.202,60.-TL geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza işlemi, geçiş ücreti ve cezai işlemle birlikte toplamı tutar olarak 6.503,25.TL talep edebileceğini, icra ve inkâr tazminatına ilişkin nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu belirtmiştir.
Bilirkişiden alınan 20/03/2022 tarihli ek raporda: Davacı vekilinin talebi ve sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda, asıl alacağın, takip öncesi işlemiş faiz ile KDV toplamının hesaplanması, esas alınan ticari faiz oranları; A- 29.06.2019-10.10.2019 tarihleri arasındaki günlere tekabül eden kısım; %19,50, 11.10.2019-21.12.2019 tarihleri arasındaki günlere tekabül eden kısım; %18.25 olarak alındığını, davacının takip tarihi itibarı ile; Toplam geçiş ücreti = 1.300,65.TL, Geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza işlemi = 5.202,60.-TL, Geçiş ücreti ve cezai işlemle birlikte toplam tutar = 6.503,25.-TL, Cezai İşleme tabi olduğu tarihten 15 gün sonra provizyon tarihinden, Takip tarihine kadar işleyen ticari faiz miktarı = 354,091.TL, İşlemiş Faiz’ in KDV’si %18 = + 63,736. TL Toplam Alacak = 6.921,07.-TL alacaklı olduğunu, davacının talebi ve sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda hesaplanan Geçiş Ücreti, Ceza miktarı, İcra Takip tarihine kadar işleyen ticari faiz ve Katma Değer Vergisi ile birlikte toplam davacı alacağının; 6.921,07.TL olacağının hesaplandığını belirtmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava konusu ücretli köprü ve otoyolun davacı tarafından işletildiği konusunda tarflar arasında uyuşlazlık yoktur. İhtilaf, davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı geçiş ücreti ve para cezası miktarına ilişkindir.
7144 sayılı Kanun m. 18 ile (R.G: 25.5.208; 30431) değişik 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşiklat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza ( 7144 s.K m.18 ile dört kat olarak değiştirildi), genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 s. TTK m. 850'de; (1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır. (3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. " Yardımcıların Kusuru” başlıklı TTKm. 879'de; “(1) Taşıyıcı; a)Kendi adamlarının, b)Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. ”
Taşımacının sorumlu olduğu kişiler, başlıklı 6102 s. TTK m. 879; mülga 6762 s. TTK m. 782. ve CMR Konvansiyonu’nun “Taşımacının sorumlu olduğu kişiler” başlıklı 3. Maddesinde yapılan düzenlemerlerde, taşıyıcı sözleşme ile yüklendiği taşıma edimini, kendisi veya kendisinin çalıştırdığı çalışanı ya da taşımanın yapılması için hizmet aldığı kişiler aracılığıyla yerine getirebilir. Bu nedenle taşıma faliyetinin bizzat taşıyanın/taşıyıcının kendisi tarafından yapılması şart değildir. Taşıyıcı, taşıma faaliyetini yardımcı kişiler veya çalışanları eliyle yerine getirebilir.
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu takip tarihi itibariyle tespit edilir (Yargıtay 11 HD. 26.03.2018, 2016/16381 E, 2018/1499 K,).
Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamı ve bilirkişi incelemesiyle sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem taşıyıcıyı veya araç sahibini bağlar.
Somut olayda; Dosyada tarafların beyanları, icra dosyası, mevut deliller, fotoğraflar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafın işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığı, sürücüye gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği davacı tarafın işlettiği köprü ve otoyoldan davalıya ait aracın ihlalli geçiş yaptığı, sürücüye gerekli uyarıların yapıldığı buna rağmen süresi içinde geçiş ücretinin ödenmediği, 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Gerekleri Hakkında Kanunun m.30/5 fıkrada yapılan değişiklikle 10 katı tutarında olan ceza miktarının 4 katına düşürüldüğü, davacının itirazın iptalini istemekte haklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE
1-Davalının Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 6.503,25 TL asıl alacak, 354,09 TL işlemiş faiz, 63,73 TL işlemiş faizin KDV si olmak üzere toplam 6.921,07 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacak likit olmadığı ve yargılama gerektirdiği anlaşılmakla icra inkar tazminat isteminin reddine,
3-Davacı takipte kısmen de olsa haklı olan ve yasal koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat isteminin reddine,
Alınması gereken 472,77 TL harçtan peşin alınan 145,29 TL'nin düşümü ile eksik 327,48 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 207,49 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14. maddleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kısmen kabul oranına göre hesaplanan 976,80 TL'nin davalıdan, reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 343,20 TL'nin ise davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden Hesaplanan ve takdir olanan 5.100,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca red edilen miktar üzerinden Hesaplanan ve takdir olanan 2.381,25 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti:700,00TL, Davetiye Müzekkere ve Tebligat gideri: 56 TL olmak üzere toplam 756,00 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 559,44 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine başvurmak suretiyle İstinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 06/07/2022