T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/654 Esas - 2022/802
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/654
KARAR NO: 2022/802
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 25/12/2020
KARAR TARİHİ: 19/10/2022
K.YAZIM TARİHİ : 20/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... T.A.Ş. Tosya Şubesi ile ... Orman Ürünleri İnş. Tic. A.Ş. arasında imzalanmış 10.10.2016 gün ve 5.000.000 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden anılan şirkete kullandırılan kredi hesaplarının teminatında bulunan ve borçlu-müflis ... Parke Orman Ürünleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı, ... Bankası A.Ş. Siteler şubesi nezdindeki şirket hesabı üzerine keşide edilmiş 29.11.2018 gün ve 83.000 TL bedelli çek ciro suretiyle ... T.A.Ş. Tosya şubesine temlik edildiğini, anılan çek yönünden müvekkili bankanın yetkili hamil konumunda olduğunu, 10.10.2016 gün ve 5.000.000 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesinin; 3.3.1 maddesi uyarınca müvekkili bankanın anılan çek bedeli yönünden her türlü risk ve alacağına karşılık olmak üzere rehin ve hapis hakkına sahip olduğunu, 3.3.a maddesi uyarınca, bankaca kabule şayan ticari senetleri ve çekleri vermeyi, bankanın senetlerin ve çeklerin rehnini ve teminat amacıyla temlikini istemeye yetkili olduğunu, 3.6.e maddesi uyarınca ise müşterinin teminat olarak tevdi edeceği senetlerin ve çeklerin borçlu, kefil, ciranta ve muhatapları aleyhine takibat yapılması ve dava açılması ile ilgili işlemlerin, dilediği takdirde her türlü masrafı müşteriye ait olmak üzere bankaca resen yapılabileceğinin hüküm altına alındığını/ sözleşmeye bağlandığını, anılan çekin arka yüzünde mevcut şerhten de anlaşılacağı üzere gününde tahsil için ibrazında karşılıksız olduğu anlaşılan çek yönünden davacı ... Parke Orman Ürünleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. nin Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden Kokordato başvurusu yaptığı ve şirkete geçici mühlet verildiğinden herhangi bir icra takip muamelesi yapılamadığını, ilerleyen süreçte aynı ... E sayılı dosya üzerinden mühlet verilen şirketin 16.01.2020 tarihi itibariyle iflasına karar verildiğinin anlaşıldığını, gerek temlik cirosu ile müvekkil bankaya usulüne uygun şekilde temlik edildiğini, gününde ibraz edilmek suretiyle arka yüzüne karşılığının olmadığına dair şerh düşülmüş çek yönünden müvekkili bankanın yetkili hamil olarak alacaklı sıfatını taşıması ve gerekse yukarıda belirtildiği üzere akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi mukabilinde müvekkili banka tarafından kullandırılan kredinin teminatını teşkil etmek üzere tevdi edilmiş bulunması nedeniyle iflasın açıldığı tarih itibariyle, asıl alacağa, fazlaya ve ferilerine ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı olarak çek bedeli olan 83.000 TL alacağın iflas masasına kaydının yapılması için iflas dosyasına ilişkin işlemlerin yürütüldüğü Ankara İflas (21.İcra) Müdürlüğüne müracaat edildiğini, iflas başvurma harcı ve gider avansı yatırılmak suretiyle alacak kayıt talebinde bulunduklarını, anılan talep üzerine taraflarına tebliğ edilen Ankara İflas (21.İcra) Müdürlüğünün ....İflas dosyası üzerinden verilen 7 nolu karar ile Kambiyo evrakının alacağın varlığını kanıtlamaya tek başına yeterli olmadığını ve sözleşmeden doğan alacak isteminin yargılamayı gerektirdiğinden bahisle alacak taleplerinin reddine karar verildiğini, konkordato kararı nedeniyle takip işlemi yapılmaması durumunun alacağın esasını etkilemediğini, iflas müdürlüğünün kambiyo evrakının alacağın varlığını kanıtlamaya tek başına yeterli olmadığına yönelik red kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan anılan kararın kaldırılması ile müvekkili alacağının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
Ankara İflas (21.İcra) Müdürlüğü'nün ...İflas sayılı dosyası,
Çek sureti, Genel Kredi Sözleşmesi..
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2021 tarihli raporda: davacı yanın ... Parke Orman Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin (.... keşide ettiği ve bankanın kredi borçlusu ... Orman Ürünleri Mobilya Mimarlık İnşaat Taahhüt Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tahsil için verdiği her türlü çekler üzerinde risk veya alacakları için rehin ve hapis hakkı olduğunu, takas ve mahsup etme yetkisi olduğunu kredi sözleşmesi gereği kabul ettiklerini,(GKS Madde 3.3.1,2 ve 3.6 e) çeklerin arkasında “İşbu çekin ibraz tarihi ve saati itibariyle hesabın bakiyesi -0- TL” olduğunu, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas dosyasından verilen karar çerçevesinde Konkordato Komiseri onayı bulunmayan iş bu çek hakkında işlem yapılmamıştır.' notu olduğunun görüldüğünü, davacı bankanın, ... Orman Ürünleri Mobilya Mimarlık İnşaat Taahhüt Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin tahsil için verdiği ... Parke Orman Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin keşide ettiği çeklerden dolayı rehin, hapis, takas ve mahsup hakkı olduğunu; iflas tarihi olan 16.01.2020 tarihi itibariyle 83.000.- TL (çek bedeli-faiz hariç ) alacaklı olduğunun tespit edildiğini bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 17/06/2022 tarihli raporda: Müflis şirketin Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında konkordato talep ettiğini, mahkemece 19/10/2018 tarihinde geçici mühlet kararı verildiğini, geçici mühlet kararında ve daha sonra verilen kesin mühlet kararında "şirket yönetim organının tüm eylem ve işlemlerinin konkordato komiserler kurulu onayından sonra geçerlilik kazanmasına" denildiğini, Konkordato Komiserler Kurulu'nun konkordato oylamasına esas aldığı nihai raporuna göre müflis şirketin ticari kayıtlarında ... Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 24.000,00 TL borcu bulunduğu, müflis şirketin davacı bankanın alacağına dayanak gösterdiği çeki geçici mühlet kararından sonra (başka deyişle konkordato mühleti içinde) 29/11/2018 tarihinde keşide ettiğini, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası içinde bu çekin düzenlenmesine ilişkin Konkordato Komiserleri Kurulu ile Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin izni bulunmadığını, davacı bankanın konkordato mühleti içinde alacak iddiasında bulunmadığını, konkordato oylamasına da katılmadığını, 19/10/2018 geçici mühlet tarihinden sonra konkordato komiserler kurulunun onayı ya da mahkeme izni olmaksızın konkordato alacaklısı lehine düzenlenmiş olan çekin hükümsüz olup olmadığına ilişkin olduğunu, konkordato mühleti içinde konkordato kapsamında kalan konkordato alacaklısına ödeme yapılamayacağı ve mühlet içinde borçlunun mahkeme izni olmaksızın ivazsız tasarruflarda bulunamayacağı, mahkeme davayı alacak yönünden görecek ise, bu halde, davacının davalı iflas masasına yaptığı 04/02/2020 tarihli ve 7 sayılı başvurusunun reddine ilişkin 09/12/2020 tarihli ve 7 sayılı kararında reddedilen alacağın 29/11/2018 keşide tarihli çeke dayandığı, 83.000,00 TL olduğunu, bu çekin mahkemece 19/10/2018 tarihinde verilen geçici mühlet kararından sonra komiserler kurulu kararı ve mahkeme izni olmaksızın konkordato alacaklısı lehine ve alacak miktarından fazla düzenlenerek verildiğini, çekin hüküm doğurması halinde ise 83.000,00 TL banka alacağının 4. sıradan iflas masasına kayıt edilebileceği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
19/10/2018 geçici mühlet tarihinden sonra konkordato komiserler kurulunun onayı ya da mahkeme izni olmaksızın konkordato alacaklısı lehine düzenlenmiş olan çekin hükümsüz olup olmadığına ilişkindir.
Yargıtay HGK'nun 13.06.2018 tarih, 2017/19-1627 2018/1187 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere ''Kıymetli evrak ve bu bağlamda bir kambiyo senedi, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına da devredilemediği vasıflı ve soyut bir borç ikrarıdır ( 6102 s. TTK m.645 ve Öztan, F.: Kıymetli Evrak Hukuku, 2.b., Ankara 1997, s.975; Kınacıoğlu, N.: Kıymetli Evrak Hukuku, 5.b., Ankara 1999, s.247). Soyutluk (mücerretlik) ise senedin içerdiği hakkın doğumuna sebep olan temel hukuki ilişkinin senet metninden anlaşılamaması anlamına gelir. Soyutluğun senede yüklediği ilk özellik, hamilin artık senette gösterilen alacağın alacaklısı olduğu konusunda, senetten başka bir delil sunmasına gerek bulunmaması; alacağını sadece bu senetle ispatlayabilmesidir (Öztan, s.173; Poroy, R./Tekinalp, Ü.: Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, 15.b., İstanbul 2001, s.25).
Çek, TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, kanunun öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna., Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s.268). Diğer kambiyo senetlerinde olduğu gibi çekte de sıkı sıkıya şekle bağlılık esası geçerlidir. Zorunlu unsurlardan birinin bile eksikliği çekin bu niteliğini ortadan kaldırır. Çekin zorunlu unsurları, 6102 sayılı TTK’nın 780-781. maddelerinde gösterilmiştir (6102 sayılı TTK m.780, 781).
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2021 tarih, 2020/1165 Esas, 2021/123 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu, piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkanları da korunmuş olur.
Keza Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2021 tarih, 2021/2083 Esas, 2021/1815 Karar sayılı kararında da "Gerek iflas erteleme, gerekse konkordatonun amacı iyiniyetli olan borçlunun borçlarını ödeyebilmesinin yolunu açmaktadır. Konkordato bazı yazarların da kabul ettiği şekliyle alacaklı ile borçlu arasında devlet kontrolünde yapılan özel bir sulh sözleşmesidir. Devlet kontrülünü mahkeme eliyle kullanmaktadır. Burada kontrolün kullanılması sırasında müdahalenin ne oranda olacağı konkordato kurumunun genel olarak başarısına etken olacaktır. Katı müdahaleler bu başarının önüne geçebilir. Hakim müdahalede bulunurken konkordatonun tasdiki için Kanunda belirlenen şartların yanında, genel ekonomik durumu, borçlunun geçmiş halini talepte iyiniyetli olup olmadığını da değerlendirerek sonuca gitmelidir. Alacaklı ve alacak miktarının nisabın çok üstünde bir kesim tarafından kabul edilen konkordato projesinde projeye olumlu oy kullanan büyük kesimin kabullerine değer vermek ve sonuca bu düşünceyi hakim kılmak gerekir. Konkordato hukukumuzda daha önce olmayan rehinli alacaklılarla müzakere (İİK 308 h) adi konkordatonun işlerliğini kuvetlendirmek, konkordatodan etkilenmeyerek rehnin paraya çevrilmesi yoluyla alacağına kavuşabilecek alacaklıyı projenin içine katmak için yapılan bir düzenlemedir. Bu madde adi konkordatonun önüne engel olarak çıkartılan ve rehinli alacaklılarla anlaşma olmadığı takdirde adi konkordatonun şansını sonlandıran bir düzenleme değildir. Rehinli malın satışının ertelenmesi (İİK 307) konkordatonun başarıya ulaşması için gerekli ise mahkemece alınması gerekli kararlardandır. Tüm bunların yanında konkordato sadece dava tarihindeki durum nazara alınarak karar verilmesi gereken dava teorisine bağlı davalardan değildir. Talep sonrası gelişmeler, muhtemel olgular nazara alınarak karar verilmelidir". şeklinde ifade edilmiştir.,
İİK’nun 294/1,2.maddesinde; “Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. / 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.” hükmü öngörülmüştür.
Somut olayda banka kredi alacağının varlığı ve çekin de bu alacak karşılığı bankaya ciro edildiği, çekte düzenleyenin imzası çekin zorunlu unsurlarından olup, şirket yönetim organının çekin düzenlendiği tarihte komiserler kurulu kararı olmaksızın imza yetkisi bulunmadığı halde çekin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin keşidecisinin müflis ... Parke Orman Ürünleri İnş. San. Ve Tic. A.Ş olduğu, alacaklı (lehtar) ... Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. keşide yeri ve tarihinin 29/11/2018 Ankara olduğu görülmüştür.
Mahkemece 19/10/2018 tarihinde geçici mühlet kararı verildiği, geçici mühlet kararında ve daha sonra verilen kesin mühlet kararında "şirket yönetim organının tüm eylem ve işlemlerinin konkordato komiserler kurulu onayından sonra geçerlilik kazanmasına" şeklinde karar verildiği, Konkordato Komiserler Kurulu'nun konkordato oylamasına esas aldığı nihai raporuna göre müflis şirketin ticari kayıtlarında ... Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 24.000,00 TL borcu bulunduğu, davacı bankanın davalı iflas masasına yaptığı 04/02/2020 tarihli ve 7 sayılı başvurusunun reddine ilişkin 09/12/2020 tarihli ve 7 sayılı kararında reddedilen alacağın 29/11/2018 keşide tarihli 83.000,00 TL bedelli çeke dayandığ, banka kredi alacağının varlığı ve çekin de bu alacak karşılığı bankaya ciro edildiği, müflis şirketin davacı bankanın alacağına dayanak gösterdiği çeki geçici mühlet kararından sonra konkordato mühleti içinde 29/11/2018 tarihinde keşide ettiği, bu çekin mahkemece 19/10/2018 tarihinde verilen geçici mühlet kararından sonra komiserler kurulu kararı ve mahkeme izni olmaksızın konkordato alacaklısı lehine verildiği, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası içinde bu çekin düzenlenmesine ilişkin Konkordato Komiserleri Kurulu ile Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin izninin bulunduğunda dair belge sunulmadığı, davacı bankanın konkordato mühleti içinde alacak iddiasında bulunmadığı gibi konkordato oylamasına da katılmadığının anlaşıldığı ve mühlet içinde borçlunun mahkeme izni olmaksızın ivazsız tasarruflarda bulunamaması, konkordato mühleti içinde konkordato kapsamında kalan konkordato alacaklısına ödeme yapamaması bu nedenle dava konusu çekin yetkilisince imzalanmadığı ya da düzenlenmediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN REDDİNE,
Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile eksik 26,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/10/2022