T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/224 Esas - 2022/918
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/224
KARAR NO: 2022/918
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
K.YAZIM TARİHİ : 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi ile, dava dışı ... Doğalgaz Dağıtım G.Y.O. A.Ş. arasında 05.06.2018-05.06.2019 dönemini kapsar şekilde ‘Dövizli Gurup Sigorta Poliçesi’ imzalandığını, poliçe kapsamında hasar ödemelerinin döviz olarak yapılması kararlaştırıldığını, müvekkilİ sigorta şirketinin sigorta teminat oranının %25 olarak belirlendiğini, davalı, ... Mühendislik Şirketi çalışanlarınca 04.10.2018 tarihinde, “....ANKARA adresinde, gerçekleştirilen sondaj çalışması esnasında sigortalıya ait 250 PE doğalgaz borusuna hasar verildiğini, sigortalının acil yardım ekiplerince gerekli onarımın yapılarak, Acil Müdahale Hasar Tespit Tutanağı düzenlendiğini, oluşan hasarın miktarı ve tazmini için eksper raporu düzenlendiğini, davalı çalışanlarının kusuru sonucunda oluşan hasar nedeniyle, sigortalı şirketin toplamda 1.656,69 $ zarara uğradığını, imzalanan poliçe kapsamında oluşan zararın %25’i olan 414,17 $ sigortalıya ödenmesi gerektiğini, 14.05.2019 tarihinde müvekkil sigorta şirketince bu zararın ... Doğalgaz A.Ş.’ ye ödendiğini, Türk ticaret Kanununun “Halefiyet” başlıklı 1472. maddesi hükmü ve Yargıtay içtihatlarına göre, müvekkil sigorta şirketi ödediği hasar tazminatını gerçekleşen zararlardan dolayı sorumlu olan borçluya rücu edebileceğini, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında itirazın iptaline, takiplerin devamına, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin asfalt kazılmadan yatay sondaj makinesi ile yer altına boru döşeme işi yapıldığını, sondaja başlanmadan önce ... gibi ilgili kurumlara bilgi verildiğini, bu kuruluşların yer altından geçen boru, tesisat bulunması halinde bir görevli göndererek ellerindeki harita ile boru veya kabloların geçtiği yeri gösterdiklerini, yatay sondaj makinesinin pilot olarak isimlendirilen öndeki başlığı içerisinde elektronik bir sondaj parçası bulunduğunu, bu parça vasıtasıyla başlığın gittiği yer, derinlik, eğim açısı, konumu yer üstündeki operatörün elindeki okuyucu tarafından kontrol edildiğini, tesisata zarar verilmesinin önlendiğini, ayrıca yer altındaki okuyucu yer üstündeki okuyucu ile manyetik dalga yayan sonar sistemle haberleştiğini, cihazın önüne gelen engel, operatör tarafından tespit edilerek cihazın durdurulduğunu hasar meydana gelmesinin en alt seviyeye indirildiğini, müvekkili şirketin, ... taşeronu olduğunu, ...Ankara adresinde yatay sondaj işine başlamadan önce 04.10.2018 tarihinde dava dışı ... gaz, Acil Müdahale Birimine mail atarak söz konusu alanda çalışmaya başlanacağını bölgede bulunan doğalgaz hatlarının, derinlik, uzunluk vs. gösterilmesinin istendiğini, ... Doğalgaz çalışanlarının işin yapılacağı yere gelerek, doğalgaz borularının yerlerini, asfalta boya ile yazarak gösterilmesi sonucu sondaj işine başlandığını, saat 15.00 sıralarında doğalgaz kokusu duyulduğunu, Başkentgaz’a haber verildiğini, ... Gaz çalışanlarının sondaj yapılacak yerde bulunan doğalgaz borusunu boya ile en ve güzergahını gösterdiğini, müvekkilinin bu beyana göre sondaj işini yaptığını, “Boru hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü (BOTAŞ) Ham Petrol ve Doğalgaz Boru Hattı Tesislerinin Yapımı ve İşletilmesine Dair Teknik Emniyet ve Çevre Yönetmeliği” uyarınca doğalgaz boru hattının 1.20-1.40m’ den geçmesi gerektiğini, doğalgaz hatlarının bulunduğu yerlerde doğalgaz hattının bulunduğuna dair levha, işaret, plaka gibi uyarıcı hiçbir materyal bulunmadığını, müvekkilin kusurunun bulunmadığını davanın reddi gerektiğini, iş bu davanın Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Hasar dosyası, Acil Müdahale Hasar Tespit Tutanağında ... Gaz, Teknik İşler ve Onarım Müdürlüğü İş Emri Formu, Şebeke ve Servis Hattı Onarım Malzeme Takip Formu,
... Doğalgaz Dağıtım A.ş tarafından 13.04.2022 tarihinde dosyaya sunulu 10 adet fotoğraflardan hasar olduğu değerlendirilmiştir.
... Doğalgaz Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğüne 04.10.2018 tarih ve saat 09.51 de mail ekinde gönderilen yazıda; belirtilen adreste yatay sondaj çalışma yapılacağını belirterek hatlara zarar verilmemesi için çalışma anında yer gösterecek görevli bir teknik eleman talebi yaptıklarını, görevli teknik elemanın gelerek asfalt üzerinde borunun geçtiği güzergahı ve boru çapının boya ile yazarak, çizerek işaretlendiğini, saat 15.00 de boru tesisatına zarar verildiği ihbarının yapıldığı Acil Müdahale Hasar Tespit Tutanağından anlaşılmıştır.
Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas takip sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ... Sigorta Anonim Şirketi, borçlunun ... Mühendislik İnşaat Makine Sondaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu; 3.373,55TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 06/07/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 08/07/2020 tarihli dilekçesiyle icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 07/02/2022 tarihli raporda; mevcut doğalgaz boru hasarının ... Mühendislik İnşaat Makine Sondaj San. Ve Tic. Ltd. Şti. elemanları tarafından, yatay sondaj yapıldığı sırada meydana geldiğini, dava dışı, ... Doğalgaz Dağıtım GYO A.Ş.’ait doğalgaz dağıtım şebekesine hasar verildiğini, değerlendirildiğini, ... Mühendislik İnşaat Makine Sondaj San. Ve Tic. Ltd. Şti.; Davaya konu doğalgaz boru hasarının, davalı çalışanları tarafından 04.10.2018 tarihi saat 10.15 sıralarında, .... Etimesgut - Ankara adresinde yapılacak çalışma için, davalı firma çalışanlarının, çalışma sırasında muhtemel riskleri göz önüne alarak, gerekli özeni göstermediği, yer altındaki plastik boruların detektörlerin algılamasının zor olması nedeniyle 1-2 m civarında hata paylı belirtilmesi hususu da göz önüne alınarak, çalışmaya başlamadan önce dikey sondaj usulü ile doğalgaz hattı veya diğer yeraltı tesislerinin güzergahı tespitini tam olarak yapılmadan, gerekli önlemler alınmadan, çalışma yaparak boru tesisatına hasar vermeleri nedeniyle davalının kaza ve hasardan sorumlu olduğu değerlendirildiğini, hasarın meydana gelmesinde %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olacağının değerlendirildiğini, davacı ... Sigorta A.Ş. İle dava dışı arasında 05.06.2018-05.06.2019 tarihlerini kapsayan ‘Gurup Sigorta Poliçesi’ imzalandığı ve hasar ödemelerinin döviz olarak yapılmasının kararlaştırıldığını, yine yapılan sigorta sözleşmesi gereği 200$’ın üzerinde meydana gelen hasar nedeniyle oluşacak zararların takibinin davacı sigorta şirketine verilmesi nedeniyle, mevcut hasarlardan 200 $ muafiyet uygulandığı ve kalan kısımdan müvekkil sigorta şirketinin sigorta teminat oranının %25 olarak belirlenmesi nedeni ile %25 tenzil edilerek zarar hesabının yapıldığı, ve davalıya tarafa icra takibine başlandığının anlaşıldığını, ...Sigorta Eksperlik Hizmetlerinin raporu incelendiğinde, kullanılan malzeme ve işçilik bedellerinin, ... Doğalgaz A.Ş.’nin ekiplerince olay mahallinde tutulan tutanaklardaki miktarlara göre alındığı, kaçak gaz hesabının ise alınan verilerin, Vent hesabı formülüne göre uygulanarak yapıldığının görüldüğünü, alınan verilere ve yapılan hesap şekline tarafımdan iştirak edildiğini, takibe konu gerçek alacak miktarının (KDV Hariç); 11.391,54.-TL olduğunu, Olay tarihi 04.10.2018’ de (MB DK 1$= 6,1354.-TL)=11.391,54/6,1354= 1.856,69 $ ... Gaz A.Ş. ile Mafre Sigorta A.Ş. arasında yapılan sigorta sözleşmesi gereği 200,00$’ın üzerinde meydana gelen zararların takibinin verilmesi nedeniyle, 200,00 $ muafiyet uygulandığının anlaşıldığını, takip tarihinde gerçek alacak miktarı; 1.856,69 $ Anlaşma gereği muafiyet; - 200,00 $ olmak üzere toplam 1.656,69 $ olduğu, poliçe kapsamında zararın %25’i = 1.656,69 x %25/100 = 414,17$ takibe konu toplam alacak miktarının 414,17 $ olacağının hesaplandığını, fatura kalemlerinde yapılan incelemede; 250 mm çapındaki basınç altındaki bir boru üzerinde 10 cm eninde, 10 cm boyunda ki bir kesitten yaklaşık 60 dakikada, dışarıya atılan doğalgaz miktarının 7404,500m³ olacağına ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu'na göre, şehir içi doğalgaz dağıtım şirketlerine uygulanacak satış fiyatlarını aylık olarak BOTAŞ tarafından belirlendiğini, 04.10.2018 tarihinde ki m³ fiyatına göre hesaplamanın yapıldığını, boru tamirin için kullanılan 1 m boru, 2 adet manşonun fiyatları ve 3 saatlik işçilik ve 3 saatlik araç kiralama ücretinin piyasadaki fiyatlardan daha makul olduğuna tarafımdan iştirak edildiğini, davacının %25 müşterek tazminat oranı ve %50 kusur miktarına göre zararı; Olay tarihi 04.10.2018’ de (MB Döviz kuru 1$= 6,1354.-TL) esas alındığını, Toplam Hasar miktarı ;414,17$ x 6,1354.-TL = 2.541,09.-TL Davacının (%50) kusuruna tekabül eden miktarın; 2.541,09 x (50/100)= 1.270,54.-TL, davalının %50 kusur miktarına göre göre zararı; Olay tarihi 04.10.2018’ de (MB Döviz kuru 1$= 6,1354.-TL) esas alındığını, toplam Hasar miktarı ;414,17$ x 6,1354.-TL = 2.541,09.-TL olacağını, davalının kusuruna tekabül eden (%50) miktarın; 2.541,09 x (50/100)= 1.270,54.-TL olacağınının, değerlendirildiğini, lay tarihi 04.10.2018’ de %50 kusuruna karşılık gelen gerçek zarar miktarının 1.270,54.-TL ve döviz cinsinden ise (MB Döviz kuru 1$= 6,1354.-TL) esas alındığını, 207,08 $ olacağı bildirilmiştir.
Bilirkişiden alınan 24/07/2022 tarihli ek raporda; ... Doğalgaz Dağıtım GYO A.Ş.’ ait doğalgaz boru dağıtım şebekesine hasar verilmek suretiyle zarara uğratıldığı ve hasar nedeniyle oluşan zararın %30 (yüzde otuz)’undan sorumlu olacağını, davacı Sigorta Şirketinin sigortalısı dava dışı Doğalgaz Dağıtım GYO A.Ş.’ nin boru hattının yerinin görevlendirdiği teknik elemanı tarafından tam olarak belirlenememesi, yukarıda sayılan mevzuatta yer alan işaretleme ve imalatların tekniğine uygun yapılmaması nedeniyle oluşan zararın %70 (yüzde yetmiş)’inden sorumlu olacağını, davacının zararının, 28.06.2020 tarihinde, Ankara ...İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde, davalının %30 kusuruna karşılık gelen gerçek zarar miktarının 1.012,06.-TL ve döviz cinsinden ise (MB Döviz Alış Kuru 1$=6,8417.-TL alınmış) 1.012,06.-TL/6,8417.-TL= 147,92 $ olacağı bildirilmiştir.
Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulmuş olan ve olay tarihi aynı (04/10/2008) olay yeri aynı cadde üzerindeki olayla ilgili olarak bilirkişi kurulu tarafından sunulan raporda dava dışı ... Doğalgaz şirketinin asli kusurlu ve%70 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Müh. Şirketinin ise tali kusurlu ve %30 oranında kusurlu olduğu belirtildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İtirazın süresinde olup olmadığı, takibin durup durmadığı, davacının alacağı var ise miktarının uyuşmazlık konusudur.
Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve davacının ticari defterleri incelenmiştir.
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir (Yargıtay 19. HD.11/11/2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K,).
TTK Halefiyet Madde 1472- Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veva takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zarari kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
Dava ve talep, hasar dosyası, Acil Müdahale Hasar Tespit Tutanağında ... Gaz, Teknik İşler ve Onarım Müdürlüğü İş Emri Formu, Şebeke ve Servis Hattı Onarım Malzeme Takip Formu, ... Doğalgaz Dağıtım A.ş tarafından 13.04.2022 tarihinde dosyaya sunulu 10 adet fotoğraf, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre ... Doğalgaz Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğüne 04.10.2018 tarihinde olay yerinde yatay sondaj çalışma yapılacağını belirterek hatlara zarar verilmemesi için çalışma anında yer gösterecek görevli bir teknik eleman talebi yaptıklarını, görevli teknik elemanın gelerek asfalt üzerinde borunun geçtiği güzergahı ve boru çapının boya ile yazarak, çizerek işaretlendiğini, saat 15.00 de boru tesisatına zarar verildiği ihbarının yapıldığı Acil Müdahale Hasar Tespit Tutanağı düzenlendiği ... Doğalgaz Dağıtım GYO A.Ş.’ ait doğalgaz boru dağıtım şebekesine hasar verilmek suretiyle zarara uğratıldığı ve hasar nedeniyle oluşan bilirkişi raporunda ve davalı tarafça mübrez, Ankara ...Asliye Ticaret Mahekmesi'nin ... Esas sayılı dosyasında bilirkişi kurulunca belirtilen kusur oranlarına göre davalının % 30 kusurlu olduğu ve zararın %30 (yüzde otuz)’undan sorumlu olacağı, davacı Sigorta Şirketinin sigortalısı dava dışı Doğalgaz Dağıtım GYO A.Ş.’ nin boru hattının yerinin görevlendirdiği teknik elemanı tarafından tam olarak belirlenememesi, yer alan işaretleme ve imalatların tekniğine uygun yapılmaması nedeniyle çalışma esnasında bu olay ve dava konusu hasar meydana geldiği oluşan davacının zararının, Ankara ...İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile davalıya yönelik başlatılan icra takibinde, davalının %30 kusuruna karşılık gelen gerçek zarar miktarının (849,49 TL asıl alacak ve 162,57 TL) işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.012,06 TL alacak ile ilgili borçlu itirazının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine alacağın haksız fiile ilişkin olduğu ve yargılama gerektirdiğinden likit olmaması nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
(Bu esnada davalı vekili Av. .... duruşmaya katıldı. Devamla)
2-Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 849,49 TL asıl alacak ve 162,57 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.012,06 TL alacak ile ilgili borçlu itirazının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacı alacağının likit olmaması nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin düşümü ile eksik 21,40 TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
5-6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14. maddleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kısmen kabul oranına göre hesaplanan 396,00 TL'nin davalıdan, reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 924,00 TL'nin ise davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan toplam 127,10TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 1.012,16 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 2.361,39 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti:550,00 TL, Davetiye Tebligat ve Müzekkere gideri: 98,40 TL olmak üzere toplam 648,40TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 194,52 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/11/2022