T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/254
KARAR NO: 2022/10
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/04/2021
KARAR TARİHİ: 12/01/2022
K.YAZIM TARİHİ : 13/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Özel Eğitim Bilim Sanat ve Spor Etkinlikleri Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirket adına düzenlenen .... A.Ş. Kordon/İzmir şubesine ait 0053872 numaralı, keşide yeri İzmir ve keşide tarihi 28.01.2021 olan 39.516,00 TL bedelli çekin Müvekkili şirket elinde iken çalınıp kaybolduğunu, müvekkili şirket elinde iken çalınan çekin müvekkili şirket tarafından tahsili mümkün olmadığını, kaybolan çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde çekin tahsil edilmesi ve müvekkil şirketin telafisi güç ve imkânsız sonuçlara yol açacağını, çek hakkında ödeme yasağına hükmedilmesini, akabinde çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının yasal hamil olduğu çeklerin rızası dışında elinden çıkarak kayıp olması nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Banka cevapları,gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çek ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM:
DAVANIN KABULÜ İLE,
1-... Bankası A.Ş Kordon/İzmir şubesine ait 0053872 çek numaralı 28/01/2021 keşide tarihli 39.516,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-HMK 392. Md.si nazara alınarak tazminat davası açılmaması halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren 1 ay sonra talep halinde çek için alınan teminatın davacı tarafa veya yetkili temsilcisine iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan peşin harcın karar harcı sayılmasına, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dair; davacı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/01/2022
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]