T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/487
KARAR NO: 2022/942
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2021
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
K.YAZIM TARİHİ : 30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında, konusu “Bayinin sadece ...’dan satın alıp stok tankında bulundurduğu otogaz (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı-LPG)’ı 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Yönetmelikler ve iştigal konusu ile ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun şekilde yalnızca ihtiyaç sahibi kara nakil araçlarının depolarına dolum yapma işi” olan ve imza tarihinden itibaren 5 (beş) yıl süre ile geçerli olan "Otogaz LPG Bayilik" sözleşmesi 06.02.2017 tarihinde imzalandığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmiş olmasına rağmen, “Hesaplar Arası Muavin Dökümü”nde göre davalı şirketin, 68.273,10 TL cari hesap borcu bulunduğunu, davalının borcunu ödememesi nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmeye dayanarak alacağın tahsili amacıyla davalı hakkında başlatılan icra takibine karşı, davalının 23.09.2020 tarihinde takibe, yetki, borca ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkili şirketin alacağı anılan "Otogaz Bayilik Sözleşmesi"nden kaynaklı mal mübayasına dayandığını, taraflar arasında HMK' ya göre düzenlendiğini, yetki sözleşmesi olduğunu, keza davalının borca itirazı da haksız ve yersiz olduğunu, alacağı sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibine yönelik itirazın iptaline ve takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
06/02/2017 tarihli Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi,
Hesaplar Arası Muavin Dökümü,
Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ..., borçlunun ... olduğu; 82.820,88 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 21/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 23/09/2020 tarihli dilekçesi ile icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinden İstinabe yoluyla alınan 23/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, davacı ... Tic. Ve San. A.Ş.’nin 2017-2018-2019 yılı Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edebilecek vaziyette olduğunu,davacı ... Tic. Ve San. A.Ş. firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre taraflar arasında 06.02.2017 tarihinde imzalanmış olan Otogaz Lpg Bayilik Sözleşmesi ile başlamış olduğunu, 12.000,00TL’lik Davalı ... Madencilik Mermer Pet.inş.nak.san.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının davacı ... Tic. Ve San. A.Ş. firmasına 05.04.2019 tarihinde yapmış olduğu ödeme ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğunu, buradan hareketle davacı ... Tic. ve San. A.Ş. firmasının davalı ... Madencilik Mermer Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 10.08.2020 İcra Takip Tarihi İtibari ile 68.273,10.-TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davacı ...…A.Ş. firmasının Cari Hesap Alacak Kalan Bakiye Tutarını oluşturan son 4 adet satış faturasının İçeriği olan malların davalı ... Madencilik firmasına teslimine ilişkin olarak yapılan tespitlerde; İrsaliyeler Üzerinde İsimleri bulunan Kişilerin Davalı ... Madencilik … Ltd. Şti.nde çalışıp çalışmadıkları yada firma yetkilisi olup olmadıklarınun tespit edilemediğini, davacının davalıya mal teslimine ilişkin yukarıdaki 4 adet irsaliyede imzası bulunduğunu, davacı ... Tic. ve San. A.Ş. firmasının Davalı ... Madencilik Mermer Pet. İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 10.08.2020 İcra Takip Tarihi İtibari ile 68.273,10-TL tutarında alacaklı olduğunu + İcra Takip tarihine kadar 14.547,78.-TL Gecikme Faizi olmak Üzere = 10.08.2020 İcra Takip tarihi itibari ile 82.820,88.TL toplam tutarlı alacak bedelini talep edebileceği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava itirazin iptali olup, itirazın süresinde olup olmadığı, takibin durup durmadığı, davacının düzenlediği fatura içeriği ile ilgili taraflar arasında akdi ilişki olup olmadığı, faturadaki malların davalı tarafa teslim edilip edilmediği, davacının alacağı var ise miktarının uyuşmazlık konusu olduğu tespit edildi.
Deliller toplanmış icra dosyası ve davacının ticari defterleri incelenmiştir.
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir (Yargıtay 19. HD.11/11/2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K,).
Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2018 tarih, 2018/2696 Esas ve 2018/3431 karar sayılı ilamına göre Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...." Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 27.06.2016 tarih, 2015/6424 Esas ve 2016/3931 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK'nun 222. maddesinde " (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(1) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" olarak ifade edilmiştir.
Dosyaya mübrez 06//02/2017 tarihli, Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi örneğinin incelenmesinde, sözleşme altında tarafların imzalarının bulunduğu Sözleşmenin 4.1. maddesinde ... otogaz (LPG) fiyatını 5307 sayılı yasanın 10 uncu maddessi hükümleri doğrultusunda vergi ve sair mevzuat hükümlerini de gözönüne alarak serbest piyasa koşullarına göre belirleyeceği, 18. maddesinde yetkili mahkemenin Ankara olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Somut olayda, dava, cevap, 2017 tarihli sözleşme, ticari defter ve kayıtlar, ibraz olunan fatura, sevk irsaliye ve ihtarname örnekleri bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, Ankara ...İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı takip dosyası ile, takip alacaklısı davacı takip borçlusu davalıya karşı 10.08.2020 tarihli (örnek 7) ödeme emri ile, 68.273,10.-TL asıl alacak, 14.547,78.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.820,88.-TL alacağa istinaden takip tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ilamsız takip yoluyla takipte bulunulduğunu, borçlu temsilcisi tarafından 23.09.2020 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca itiraz etmiş olması nedeni ile 03.10.2020 tarihli kararla icra takibin durdurulduğu ve işbu davanın süresinde açıldığ icra takip dosyasındaki alacak Bedelinin; “Taraflar arasındaki Otogaz Sözleşmesinden kaynaklı satış faturalarına istinaden ödenmeyen miktar 82.820,88 TL açıklamasına dayandırılmış olduğu davacı ... Tic. Ve San. A.Ş.’nin 2017-2018-2019 yılı Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edebilecek defterler incelendiğinde taraflar arasında 06.02.2017 tarihinde imzalanmış olan Otogaz Lpg Bayilik Sözleşmesi ile başlamış olduğu, 12.000,00TL’lik Davalı ... Madencilik Mermer Pet.inş.nak.san.ve Tic. Ltd. Şti.nin davacı ... Tic. Ve San. A.Ş.'ne 05.04.2019 tarihinde yapmış olduğu ödeme ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu davacı şirketin Cari Hesap alacak kalan bakiye tutarını oluşturan son 4 adet satış faturasının İçeriği olan malların Davalı ... Madencilik firmasına teslimine ilişkin olarak yapılan irsaliyeler bulunduğu anlaşılmış yazılı sözleşmeye göre mübrez delil durumuna nazaran 10.08.2020 icra takip tarihi itibari ile 68.273,10-TL tutarında alacaklı olduğunu + İcra Takip tarihine kadar 14.547,78.-TL gecikme faizi olmak üzere 10.08.2020 İcra Takip tarihi itibari ile 82.820,88.TL toplam tutarlı alacak bedeli bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek; alacak likit olmakla İ.İ.K. 67/2 maddesi gereğince asıl alacağın %20si oranında icra inkar tazminatı olan 13.654,62 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 68.273,10 TL asıl alacak, 14.547,78 TL işlemiş faiz olmak üzere 82.820,88 TL toplam alacak ile ilgili borçlu itirazının iptali ile takibin devamına,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi işletilmesine
3-İ.İ.K. 67/2 maddesi gereğince asıl alacağın %20si oranında icra inkar tazminatı olan 13.654,62 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Alınması gereken 5.567,49TL harçtan peşin alınan 1.000,28TL'nin düşümü ile eksik 4.657,21TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
5-6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14.md ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.068,08TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden Hesaplanan ve takdir olanan 13.251,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti: 1.000,00 TL, Davetiye ve Müzekkere tebligat gideri 300,50 TL olmak üzere toplam 1.300,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/11/2022
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]