T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/594
KARAR NO: 2022/526
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/10/2021
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
K.YAZIM TARİHİ: 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin son hamili olarak ... Bankası A.Ş. 0336 Ostim Ticari Şubesine ait keşideci ... Unlu Mamüller Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve keşide yeri Ankara olan 23/07/2021 tarih ve 260.000,00 TL bedelli 0445423 seri numaralı çekin müvekkilinin elinde bulunduğunu, ancak bütün aramalara rağmen bulunamadığını, zayi olan çekin 3.kişilerin eline geçmesi halinde kötü niyetli olarak hak talep etme imkanı doğacağını, bu sebeple de müvekkilinin mağduriyet yaşayacağını, müvekkilin mağduriyet yaşamaması için işbu davanın açılması ve ilgili banka şubesine ödeme yasağı kararının tebliğinin gerektiğini, öncelikle tensiple dava konusu ... Bankası A.Ş. 0336 Ostim Ticari Şubesine ait keşidecisi ... Unlu Mamüller Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan ve keşide yeri Ankara olan 23/07/2021 tarih ve 260.000,00 TL bedelli 0445423 seri numaralı çekin ödenmemesi için tensip zaptı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının yasal hamil olduğu çeklerin rızası dışında elinden çıkarak kayıp olması nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Banka cevapları, gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya kapsamına göre yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çek ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-... Bankası Ostim Ticari Şubesine ait, 0445423 numaralı, 23/07/2021 keşide tarihli, keşidecisi ... Unlu Mamüller Gıda San. ve Tic. Şti olan 260.000,00 TL bedelli çekin zayi nedeni ile İPTALİNE,
2-Karar kesinleştiğinde çekin ödenmemesi hususundaki tedbirin kaldırılması için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tedbirin kaldırılıp kaldırılmadığı hususunun mahkememize bildirilmesinin istenilmesine, tedbir kaldırıldığında ve talep halinde HMK 392 gereğince teminatın iadesi hususunun değerlendirilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan peşin harcın karar harcı sayılmasına, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/06/2022
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]