T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/617
KARAR NO: 2021/924
DAVA: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ: 31/01/2020
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
K.YAZIM TARİHİ: 31/12/2021
Mahkememizde görülen Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi özetle; İşbu davanın, ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin ... numaralı dosya üzerinden verdiği ... tarihli ve ... tarihinde kesinleşmiş yabancı mahkeme kararının tenfizine ilişkin olduğunu, müvekkili ... A.Ş. ile davalının, 07.11.2012 tarih ve 552y/90 no.lu Genel Taahhüt Sözleşmesi'ni imzalamış, bu sözleşmeye göre davalının Rusya'nın Nizhniy Tagil şehri Dzerzhinskiy ilçesinde yeni polikliniğin "anahtar teslimi" donatılması ve bununla ilgili işlerin ifasını taahhüt ettiğini, davalının sözleşme tahtında ifa etmesi gereken bazı yükümlülüklerini ifa etmemesi üzerine ... A.Ş’nin sözleşmeyi 18.09.2017 tarihinde feshettiğini ve akabinde bedeli ödenmiş ve davalı tarafından yerine getirilmemiş iş ve işlemlere ilişkin olarak bedel iadesi talebinde ve mezkûr feshe bağlı sair taleplerde bulunmuş olduğunu, davalı tarafın bu ödemeyi yapmaması üzerine müvekkili ... A.Ş.’nin davalı ... Endüstri aleyhinde ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nde ... dosya numaralı davayı ikame ettiğini, ... Bölge Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi'nde tenfize konu işbu dosya kapsamında gerçekleştirilen yargılama sonucunda mahkemenin, davalının müvekkil ... A.Ş'ye 7.957.333,52 Euro tutarındaki parayı ödemesine hükmettiğini, dava dilekçesi ekinde tenfizi talep edilen 441-79068/17 numaralı dosyada verilmiş ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin ... tarihli kararı ve yeminli, noter onaylı Tercümesinin olduğunu, davalının ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi tarafından verilen kararı temyiz ettiğini, bunun üzerine Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi’nin, ilk derece mahkemesi tarafından verilmiş olan kararı onandığını, kararın onandığına ilişkin ... tarihli karar ve yeminli, noter onaylı tercümesinin de sunulduğunu, davalı tarafın Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi tarafından verilen karara da itiraz ettiğini, bunun üzerine ... İlçe Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi’nin, Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi tarafından verilmiş olan ... tarihli onama kararının herhangi bir değişiklik yapılmaksızın onanmasına karar verdiğini, buna ilişkin 14.05.2019 tarihli karar ve yeminli, noter onaylı tercümesinin de sunulduğunu, böylelikle ... dosya numaralı davada verilen kararın tüm kanun yolları tüketilmek suretiyle ... tarihinde kesinleştiğini, kasinleşme şerhinin mahkeme kararının ilk sayfasının sol üst kısmında yer alan kesinleşme serhi ile de teyit edildiğini, 5718 s. Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca tenfiz için gerekli olan tüm şartlar gerçekleştiğinden, ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi kararının tenfizi gerektiğini, Şöyle ki; Rusya ve Türkiye Cumhuriyeti arasında mahkeme kararlarının tenfizi konusunda karşılıklılık bulunduğunu, buna ilişkin örnek mahkeme ilamlarını sunduklarını, taraflar arasındaki uyuşmazlık, iki şirket arasındaki ticari bir uyuşmazlığa ilişkin olup Türk mahkemelerinin münhasır yargı yetkisine girmediğini, Rus Mahkemesi tarafından verilen kararın Türk kamu düzenine aykırı olarak nitelendirilemeyeceğini, mahkeme kararı ticari bir ilişki dairesinde davalılar tarafından ödenmesi icap eden meblağlara ilişkin olduğunu, davalıya ... Bölge Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi tarafından usulüne uygun bir şekilde tebligat yapıldığını, Mahkeme tarafindan tebligatın usulüne uygun olark yapıldığına ilişkin hazırlanan açıklama metnini de noter onaylı tercümeli olarak sunduklarını, keza davalının Rus Mahkemesindeki duruşmada da avukatı aracılığıyla temsil edildiğini belirterek ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi tarafından ... dosyada tesis edilen kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı yabancı şirket vekili tarafından, ... Arbitraj (Ticaret) Mahkemesine ait olduğunu belirttiği karar fotokopisini ibraz edildiğini, kararın tenfizinin talep edildiğini, tenfiz talebinin haksız ve usulsüz olduğundan tenfize ilişkin yasal şartlar oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiğini, Rusya Federasyonu ile aramızda yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda ikili anlaşma bulunmadığını aynı zamanda Rusya Federasyonu ile fiili olarak da karşılıklılık bulunmadığını, bu nedenle Rusya Federasyonu Arbitraj Mahkemesi kararlarının Türkiye’de tenfizinin mümkün olmadığını, davacının teminat yatırma zorunluluğunun (dava değeri kadar) bulunduğunu, yabancı hakem kararlarının tenfizinde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraf vekilleri sulh olmalarının mümkün olmadığını belirtmişlerdir.
DELİLLER: Tarafların delilleri toplanmış, davacı vekili tarafından tenfizi talep edilen ... numaralı dosyada verilmiş ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin ... tarihli kararı ve yeminli, noter onaylı tercümesi, Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi'nin ... Bölge Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi tarafından verilen kararı onadığına ilişkin ... tarihli karar ve yeminli, noter onaylı tercümesi, ... İlçe Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin, Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi tarafından verilmiş onama kararını onadığına İlişkin 14.05.2019 tarihi karar ve yeminli, noter onaylı tercümesi, İstanbul ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. ve İstanbul Anadolu ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı kararları, davanın usuli tarihçesini özetleyen, ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi tarafından hazırlanmış evrak ve yeminli, noter onaylı tercümesi ile Rus hukuk profesöründen alınmış uzman görüşü sunulmuştur.
Mahkememizce Uluslararası Hukuk ve Dış ilişkiler Genel Müdürlüğü'ne yazılarak Ülkemiz ile Rusya Federasyonu arasında karşılıklılık esasına dayalı anlaşma olup olmadığı sorulmuş, verilen cevapta yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda ikili bir anlaşmanın bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce İstanbul ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı, İstanbul Anadolu ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı ve Ankara ... Ticaret Mahkemesi’nin .... K. sayılı dosya suretleri getirtilerek incelenmiştir.
İSTİNAF: Mahkememizce yapılan yargılama sonunda : 2020/70 Esas, 2021/159 Karar sayılı ilamı ile, "davanın kabulü ile; ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin 26/09/2018 tarih ve ... numaralı ve 12/12/2018 tarihinde kesinleşen kararının tenfizine” dair verilen karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31.H.D’nin 2021/599 Esas, 2021/782 Karar sayılı ilamı ile, sair yönler incelenmeksizin nispi harç alınması gerektiği gerekçesiyle dosyanın Mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada, davacı tarafa, dava değeri olan 52.583.652,37 TL (7.957.333,52 EURO X 6.6082) üzerinden 897.942,91 TL eksik nispi harcı yatırması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içinde eksik nispi harç yatırılmıştır.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, ... Bölge Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi tarafından, 441-79068/17 numaralı dosyada verilen, ... tarihli kararın tenfizi istemine ilişkindir.
Her ne kadar davalı taraf, görev itirazında bulunmuş ise de; Tenfize konu yabancı mahkeme ilamındaki, tarafların tacir olduğu ve dava konusunun sözleşmeden kaynaklı ticari dava niteliğinde olduğu, böylece görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu anlaşılmakla görev itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı taraf, davacıdan teminat alınması gerektiği itirazında bulunmuş ise de; Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu'nun Hukuk Usulüne dair La Haye Sözleşmesine taraf oldukları, anılan sözleşmenin 17/1 maddesinde, bir akit devlette ikamet eden akit devlet vatandaşlarından, herhangi bir akit devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunmaları halinde, yabancı olmaları veya o ülkede ikametgah veya mesken sahibi olmamaları sebebiyle, herhangi bir teminat veya depozito istenemeyeceği hususunun düzenlendiği, La Haye Sözleşmesinin 17. maddesinin birçok devlette yabancıların yargı mercilerine müracaat edebilmesinin bir ön koşulu olarak teminat yükümlülüğünden muafiyeti düzenlediği, teminat muafiyetinin yargıya erişim hakkına yönelik bir sınırlama olduğu, teminattan muafiyeti ön gören hukuk kurallarının yargıya erişim hakkına yönelik bir sınırlama olması nedeniyle daha geniş yorumlanmaları gerektiği, 17. maddenin gerek lafzi yorumunun gerekse özüne ve amacına göre yapılacak yorumun tüzel kişileri de kapsadığı sonucuna götürdüğü, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2018/579 Esas 2018/6742 Karar sayılı ilamında davacının teminattan muaf olduğunun belirtildiği, aynı şekilde İstanbul ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı ve ... E., ... K. sayılı ve Ankara ... Ticaret Mahkemesi’nin 2020/75 E., 2020/538 K. sayılı dosyalarında Rusya Federasyonu ile Türkiye arasında mütekabiliyet bulunduğu ve teminat alınmaması gerektiği yönünde karar verildiği, böylece davacı şirketin teminattan muaf olduğu kanaatine varılarak davalı tarafın itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava dilekçesi, yabancı mahkeme ilamı, ibraz edilen ve getirtilen bilgi-belgeler ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunun 54. maddesinde tenfiz şartları düzenlenmiş olup, bu maddeye göre; "(1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a)Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilanların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunması. b)llâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı halde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. c)Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde giyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bu durumda; Tenfize karar verilebilmesi için Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunması gerekmektedir. Somut olayda, Türkiye ile Rusya arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yok ise de, fiili uygulama yönünden yapılan değerlendirmede; İstanbul ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı, İstanbul Anadolu ... Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı ve Ankara ... Ticaret Mahkemesi’nin 2020/75 E., 2020/538 K. sayılı dosyalarında karşılıklılık bulunduğu kabul edilmiştir. Yine ibraz edilen Rus hukuk profesöründen alınmış uzman görüşünde de karşılıklılık bulunduğu görüşüne yer verilmiştir. Rusya Federasyonu açısından karşılıklılık konusunun Rus Hukukundaki ilgili düzenlemeler dikkate alınarak yorumlanması ve uygulanmasının Rus Mahkemelerinin yetkisi kapsamında olduğu, Rus Mahkemelerinin ilgili devlet ile sözleşme olmasa dahi Rusya Anayasasının 15. maddesi uyarınca Rus Hukukunun birer parçasını teşkil eden uluslararası hukukun genel kabul gören prensiplerine, uluslararası genel nezaket ve mütekabiliyet esaslarını dikkate alarak Rusya Federasyonu Ticari Muhakeme Kanunun 244/1 maddesinde yer alan şartlar da mevcutsa yabancı mahkeme kararlarının tenfizinin mümkün olduğunu kabul ettikleri, bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu arasında tenfize ilişkin bir anlaşma bulunmasa dahi hukuki mütekabiliyet bulunması durumunda tanıma ve tenfize karar verilebileceği belirlenmiştir. Rusya Ticari Kanunu 244. maddesinde de yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde aranacak olan koşulların gösterildiği, aranan bu koşulların Türk hukukundaki tenfiz koşulları ile ağırlıkları bakımından özdeş nitelikte bulundukları, Rusya'da yabancı mahkeme kararlarının akdi mütekabiliyet koşulu aranmaksızın tenfiz edildiği, bu nedenlerle Türkiye ve Rusya arasında mahkeme kararlarının tenfizi açısından hukuki mütekabiliyet bulunduğu anlaşılmakla, tenfiz açısından 54. maddenin 1. fıkrasındaki koşulun oluştuğu kanaatine varılmıştır.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunun 53. maddesi nde belirtilen belgelerin davacı tarafça sunulmuş olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu, ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi tarafından 441-79068/17 numaralı dosyada verilen, ... tarihli kararın tercümesinin incelenmesinde; Davacının ... "..." ... A.Ş., davalının ... End. İnş. ve San. Tic. A.Ş. olduğu, mahkemece “ Her ne kadar anlaşmazlığın konusuna ilişkin özel bir talebi olmasa da OOO TK “Vial EVV” şirketinin davaya müşteki olarak dahil edilmesine ilişkin talebinin reddedilmesine, ... Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından “Nauchno – Proizvodstvennaya Korparatsia ....” Anonim Şirketi lehine; ithal donanım tedariki için yapılan 7 375 677 Euro 49 sent tutarındaki fazla ödeme, inşaat ve montaj işleri için yapılan 128 441 Euro 42 sent tutarındaki fazla ödeme, dış şebeke/ tesisat işleri için yapılan 453 214 Euro 61 sent tutarındaki fazla ödeme, 8 696 778 Ruble 96 kop. Tutarında elektrik borcu ve 206 000 Ruble 00 kop. Resmi harç borcu dahil olmak üzere, sebepsiz zenginleşme borcunun ödendiği tarihte Rusya Merkez Bankası kuruna göre 7 957 333 Euro 52 sent ödenmesine hükmedilmesine, Yürürlükte olan SNIP, RD 11-02-2006, RD 11-05-2007 yönetmelikleri ile Rusya Federasyonunda yürürlükte olan diğer mevzuat ve normlar gereğince, poliklinik binası (inşaatı tamamlanmamış bina) inşaatı esnasında tamamlanan işler ile ilgili uygulama dokümantasyonunun tamamının ... Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafnıdan “....Anonim Şirketine teslim edilmesine hükmedilmesine; ... Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi taleplerini reddine” karar verildiği, karara itiraz üzerine Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi’nin ... tarihli karar ile ilk derece mahkemesi tarafından verilmiş kararı onadığı, bu karara da itiraz üzerine ... İlçe Arbitraj(Ticaret) Mahkemesi’nin 14.05.2019 tarihli karar ile, Onuncu Arbitraj Temyiz Mahkemesi tarafından verilmiş olan ... tarihli onama kararında herhangi bir değişiklik yapmaksızın onadığı, kararın ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf sözleşme kapsamında açılmış dava ve alacak talebine ilişkin olarak, gerek yargılama sırasında gerekse kararların tebliğinde müvekkili şirketin usulüne uygun olarak davada temsil edilemediğini, tebligat yapılamadığını, savunma hakkının engellendiğine yönelik itirazda bulunmuş ise de; dosya kapsamı ve sunulan belgeler itibariyle davalı tarafın ön inceleme duruşması ve diğer duruşmalara avukatları aracılığıyla katıldığı, savunma hakkının kısıtlaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, kararın Türk Mahkemeleri'nin münhasıran yetkisine giren bir hususa ilişkin olmadığı, MÖHUK 54. maddesindeki tenfiz şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle; Tüm dosya kapsamına göre, tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararının appostille şerhli kesinleşmiş asıl ile noter onaylı tercümesinin sunulduğu, tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine aykırı bir yönünün bulunmadığı, münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine giren bir konu olmadığı, adil yargılanma hakkının ihlal edilmediği, yabancı mahkeme ilamının davalı yana usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve usulüne uygun olarak kesinleştiği, MÖHUK 54/1 maddesine aykırılık bulunmadığı, Rusya ile Türkiye arasında tenfize ilişkin fiili uygulamanın bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile; ... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin 26/09/2018 tarih ve ... numaralı ve 12/12/2018 tarihinde kesinleşen kararının tenfizine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ İLE,
... Bölge Arbitraj (Ticaret) Mahkemesi'nin 26/09/2018 tarih ve ... numaralı ve 12/12/2018 tarihinde kesinleşen kararının tenfizine,
Alınması gereken 3.591.989,29 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL ile 897.942,91 TL tamamlama harcı toplamı olan 897.997,31 TL harcın mahsubu ile eksik 2.693.991,98 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 116.60 TL harç ile 897.997,31 TL tamamlama harcı olan 898.113,91 TL harç ve davacı tarafından yapılan ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 354,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 614.461,52 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2021
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]