T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/626 Esas - 2022/369
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/626
KARAR NO: 2022/369
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 21/10/2021
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
K.YAZIM TARİHİ : 13/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bankaya tahsil için verilen 3 adet bononun müvekkili banka nezdinde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, Borçlu ... Ticaret-... ... olan; 15/03/2021 tarih, 25/09/2021 vade tarihli 9.000,00 TL bedelli, 15/03/2021 tarih, 23/10/2021 vade tarihli 9.000,00 TL bedelli, 15/03/2021 tarih, 30/10/2021 vade tarihli 9.000,00 TL bedelli toplam üç adet bonolar hakkında ödeme yasağı kararı ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının yasal hamil olduğu çeklerin rızası dışında elinden çıkarak kayıp olması nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Banka cevapları, gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya kapsamına göre yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çek ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KABULÜ İLE,
1-Keşidecisi ... Ticaret-... ..., keşide tarihi 15/03/2021 tarihi ve vade tarihi 25/09/2021 olan 9.000,00 TL bedelli bonunun,
2-Keşidecisi ... Ticaret-... ..., keşide tarihi 15/03/2021 tarihi ve vade tarihi 23/10/2021 olan 9.000,00 TL bedelli bonunun,
3-Keşidecisi ... Ticaret-... ..., keşide tarihi 15/03/2021 tarihi ve vade tarihi 30/10/2021 olan 9.000,00 TL bedelli bonunun, 3 adet bononun ZAYİ NEDENİYLE İPTALLERİNE,
4-Tazminat davası açılmamış ise talep halinde kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra HMK 392 mdsi kapsamında teminatın iadesine,
5-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile eksik 26,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333. Maddesi uyarınca davacı tarafında yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/05/2022