T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/642 Esas - 2023/475
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/642
KARAR NO: 2023/475
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2021
KARAR TARİHİ: 19/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili Asıl davada dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...... San. Ticaret A.Ş.'nin ruhsat sahibi olduğu .... ruhsat numaralı sahada davalıya danışmanlık hizmetleri (... İzin Dosyası Hazırlama İşi) verdiğini ve davalıya 30.10.2019 tarihli ....830,00.TL bedelli, 23.10.2020 tarihli ve 16.166,00.TL. bedelli, ....11.2020 tarihli 3.445,60.TL. bedelli, 07.06.2021 tarihli ve 37.760,00.TL. bedelli 4 adet fatura düzenlendiğini, 30.10.2019 tarihli faturanın davalıya tebliğ edildiğini, ayrıca e-fatura olarak düzenlenen faturaların da elektronik ortamda davalıya tebliğ edildiğini ve itiraz mevcut olmadığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak verilen hizmetler nedeniyle faturalardan doğan 79,201.60.TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA:Davacı vekili Birleşen .... E. sayılı davada; Davacı ... A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Pet. Enerji Dan. San. Ticaret A.Ş.'nin ruhsat sahibi olduğu ... ruhsat numaralı sahada davalıya danışmanlık hizmetleri (proje tanıtım dosyası hazırlanması İşi ve ... raporu hazırlanması işi) verdiğini ve davalıya 16.07.2019 ila 15.04.2021 tarihleri arasında toplamı 791.895,18.TL bedelli 38 adet fatura düzenlediğini, davalı tarafından 17.06.2019 ila 19.01.2021 arasında farklı tarihlerde toplam 451.020,00.TL ödeme yapıldığını, bakiye 340.785,18.TL. fatura bedelinin ödenmediğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak verilen hizmetler nedeniyle faturalardan doğan bakiye 340.785,18.TL. alacağın temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVA:Davacı vekili Birleşen .... E. sayılı davada; Davacı ... ... A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Pet. Enerji Dan. San. Ticaret A.Ş.'nin ruhsat sahibi olduğu .... ruhsat numaralı sahada davalıya danışmanlık hizmetleri verdiğini ve davalıya 17.04.2021 tarihli 185.850,00.TL. bedelli, 17.05.2021 tarihli ve 4.540,00.TL. bedelli, 14.06.2021 tarihli 960,00.TL bedelli 3 adet fatura düzenlendiğini, davalıya çekilen ihtarnameye karşı 09.07.2021 tarihli cevabi ihtarnamesinde borcu kabul ettiğini ancak miktarını kabul etmediğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak verilen hizmetler nedeniyle faturalardan doğan 190.350,00.TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; Davacı şirketin, müvekkili şirket ile ... Raporu almak ve bu kapsamda diğer iş ve izinler için gereken hususları yapmak şeklinde bir teklif sunduğunu ve bu teklif ile anlaştıklarını, ancak davacı şirket işleri tamamladığını, bazı izinleri vekalet ilişkisine aykırı şekilde bilinçli şekilde tamamlandığını, daha az maliyetle tamamlanabilecek işleri daha fazla maliyete malettirerek müvekkili zarara uğrattığını, bildirilmesi gereken bazı önemli durumları müvekkili şirkete bildirmediklerini, davacı şirketin tamamlamadığı, davacı şirket planlanın aksine, gözlem kuyularının %88.25’i jeoteknik sondajların ise %67.65’i tamamlamasına rağmen yani işleri tam anlamıyla bitirmemiş ve yarım bırakmış olmasına rağmen, avans alındığı halde işler yarım bırakılan haliyle tam olarak fatura edildiğini, iki hizmet içinde revize teklifler ile erken tahsilat yapılmaya çalışıldığı ortada olduğunu, 2019 yılının 9.ay ve 2020 yılınan 9. ay yıllık enflasyon oranı %12,24 ’iken ve müvekkili şirketi davacı firmaya 300.000 TL’lik yani teklifin %85,7’lik kısmının ön ödemesini yaptığı halde, firma müvekkili şirketin onayı olmadan ... teklifini, enflasyon maliyetinin de üstünde (%14,3) arttırıp fatura ettiğini, 2018 Ağustos ayında sunulan hidrolik raporunun hazırlanmayan uygulama projesi yüzünden, mevcut projenin komple revize edilip 2021 Mart ayında maksimum seviyede taahütlerle onaylanmasına yol açmış ve müvekkili şirketi zarara uğradığını, Faturalandırılan su izleme ve analiz fiyatlarında ise dolar kuru iki tarih arasında iki kat fark göstermezken, hizmet bedeli TL olarak iki kat oranında artış gösterdiğini, ayrıca Su Analizi örneğinde görüldüğü üzere, ...’nun teklif ettiği hizmet bedellerinin çok üzerinde bedeller müvekkili firmaya fatura edildiğini, davacı firma uygulama projesini zamanında yapmayıp müvekkil şirketinin zarara uğrattığını, tüm bu nedenler ve cevap dilekçesi kapsamında fazlaya dair dava ve tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, Haksız ve mesnetsiz asıl ve birleşen davaların reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-Arabuluculuk son tutanağı,
-... Hizmet Teklifi, onay formaları,
-Faturalar, Cari Hesap Ekstreleri,
-....Noterliğinin 22/07/2020 tarih ve .... sayılı ihtarnamesi,
-....Noterliğinin 22/07/2020 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi,
-....Noterliğinin 22/07/2020 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi,
-....Noterliğinin 09/07/2020 tarihli cevabi ihtarname,
-Davacı ve davalı ticari defter ve bağlı kâğıtları,
-... Kayıtları,
-... yazıları,
-Nihai ... rapor, Hazırlık dosyası, ... İzin dosyları CD,
-.... 'ne yazılan bilirkişi talimat cevabı,
-30/11/2022 tarihli kök ve 17/04/2023 günlü ek bilirkişi raporları,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Asıl ve birleşen davalar, danışmanlık sözleşmesi kapsamında ödenmeyen bir kısım fatura bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında yazılı bir hizmet sözleşme bulunmamaktadır.
Hizmet sözleşmesinin yazılı olması zorunluluğu da bulunmamaktadır. Hatta ticari defterlerle de hizmet sözleşmesinin varlığı ispatlanabilir.
Taraflar arasında davacı tarafından verilen teklifler ve de faturalar bulunmakta olup herhangi bir hakkediş raporu bulunmamaktadır. Bilirkişi kurulunca düznelenen Kök raporda davacı tarafından yapılan danışmanlık ve hizmet kalemleri tespit edilmiştir.
Mevcut dosya kapsamına göre taraflar arasında, davalı şirketin ruhsat sahibi olduğu .... ruhsat numaralı sahada davacının davalıya, ... İzin Dosyası Hazırlama İşi, proje tanıtım dosyası hazırlanması İşi ve ... raporu hazırlanması işi ve danışmanlık hizmeti verme işini üstlendiği ve bir kısım danışmanlık hizmetlerinin verildiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Gelinen aşamada uyuşmazlık ve itiraz konusu, fatura bedeli ve bir kısım işlerin eksik yapıldığı, yüklenicinin sadakat borcuna aykırı olarak önemli halleri bildirip bildirmediği hususlarındadır.
Somut olayda davacı tarafından kesilen ve tebliğ ve e-faturaların elektronik ortamda tebliğ edildiği ve faturalara itiraz edilmediği tarafların kabulündedir.
Mevcut ticari ilişkiden dolayı davacının davalıdan olan alacağının tayin ve tespiti bakımından taraflara ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılmasına ve bilirkişi raporları alınmasına karar verilmiş,
.... Mahkemesinden talimat yolu ile davalı ticari defterleri ve bağlı kağıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için talimat yazılmış, ... sayılı talimat numarasını alan dosyanın davalı şirket ticari defterlerini incelemesi için Mali Müşavir bilirkişi ... tevdi edildiği, talimat mahkemesince davalı şirkete ticari defterlerini ibraz etmesi için inceleme gün ve saatini bildirir davetiyenin elektronik tebligat ile 14/08/2022 tarihinde e-tebliğ edilmesine rağmen, defter, belge ve geçerli bir mazeret sunmadığından incelemenin yapılamadığı ve bu nedenle mahkemece 09.09.2022 tarihli durumu bildirir tutanağın tutulduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememiz tarafından görevlendirilen ve asıl ve birleşen davacıların ticari defter ve bağlı kâğıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu; Çevre Yüksek Mühendisi, Maden Mühendisi, ... Mühendisi, Nitelikli Hesap bilirkişisi ve SMMM bilirkişisinden oluşsan heyetten alınan 30/11/2022 tarihli kök ve 17/04/2023 günlü ek bilirkişi raporunda özetle; ".. Esas Dava dosyası içeriğindeki tüm belge ve bilgiler incelendiğinde; aşağıdaki tabloda özetini vermiş olduğumuz 2021 Yılına ait 3 adet teklifin; ... A.Ş. tarafından, ... Proje Geliştirme İnş. Mad. Dan. San. San. Şti. firmasına sunulduğu ve bu iki firma tarafından onaylanarak çalışmaların başladığı bu 3 tekliflerde karşılıklı imza ve kaşe olmasına rağmen, sadece ... Nolu teklifte ONAY TARİHİ olup, diğer 2 teklifte onay tarihi boş bırakıldığı, bu tekliflerde, sözleşme maddelerinde yer alabilecek pek çok husus bulunmakta, ödemelerin hangi aşamalarda hangi oranlarda yapılacağı belirtilmekte iken işlerin hangi tarihte başlayıp, hangi tarihe kadar teslim edileceği belirtilmediği,
Tarafların beyanlarında ve dosyaya eklemiş oldukları yazışmalarda ve bazı faturalarda ... numaralı 3 adet SÖZLEŞMENİN adı geçmesine rağmen, her iki tarafında bu sözleşmeleri dosyaya eklemedikleri, ayrıntılarına ulaşmak mümkün olmadığı, karşılıklı yazışmaları veya dosyaya sundukları beyanlarından bir takım çıkarımlar yapıldığında, dosyaya ekli bulunan karşılıklı yazışmalarında bahsettikleri sözleşme tutarları ile teklif tutarlarının birbiriyle uyumlu olmadığının tespit edildiği,
Her iki tarafça verilen beyanlarda; 2018 yılından itibaren çalıştıklarını belirtmelerine rağmen; Tekliflerin her 3 ünün de 2021 yılın Mart-Mayıs aralığında verilerek, onaylandığı ancak ... raporu alınması, Su İzleme Çalışmaları, Jeolojik Etüt, Kaynak Raporu ve ... İzin Dosyası gibi yapılan işlere bakıldığında, bu hizmetlerin ... firması tarafından verilerek rapor ve dosyaların hazırlandığı, ... Proje firması tarafından da üst yazılara bağlanarak kurumlara sunulduğu, bu işlere ait ... firmasınca kesilen faturalara ... firması tarafından itiraz gelmediği, bir kısım ödemelerin 2019- 2021 yılları arasında devam ettiği, dolayısı ile 2018-2022 yılları arasında karşılıklı bir hizmet anlaşmasından söz edilebileceği,
Tabloda özetlenen 3 adet teklif birbiri ile bağlantılı olup, kısaca ... olumlu raporu almaya yönelik aylarca arazi, büro ve ... farklı kurum ile yürütülebilecek faaliyetlerin aşamalarından oluştuğu,
Onaylanan teklifler karşılığı yapılan iş ve işlemler ve ... izin dosyası hazırlama işi ve mükerrer fatura kesildiği iddiası incelendiğinde;
Tabloda gösterdiğimiz ve karşılıklı onaylanan tekliflerin ayrıntılarında ... İzinlerinden söz edilen herhangi bir madde veya buna ilişkin dosya içeriğinde sözleşme bulunmamakla beraber, dosya içeriğine CD halinde eklenen ... İzin dosyalarının ... firmasınca hazırlanarak, ... Proje tarafından üst yazıya bağlanarak ilgili kurumlara sunulduğu, her iki tarafında beyanlarında ... İzin Dosyalarının hazırlanması işi için davacı ... firmasıyla, davalı firmanın anlaşmaya vardığı anlaşılmakta ancak buna ilişkin dosya içeriğinde yazılı herhangi bir sözleşme bulunmadığı,
Davalı ... Proj. Geliştirme İnş. Pet. Enej. Danışmanlık San. Tic. A. Şti.; Çanakkale İli, Yenice İlçesi, Soğucak Köyündeki ... Ruhsat Numaralı Sahasının ... alanında kalan kısımlarının 6831 Sayılı ... Kanunu’nun 16. Maddesi gereği, ... izin almak istediği alanlar için ... İzin Dosyalarını ve içeriğindeki raporlar ile haritaları ... sunulacak şekilde hazırlama işini (Ormancılık Büro veya Şirketlerinin yetkisinde olduğundan) Davacı ... Müh. Müş. Ltd. Şirketine verdiği, davacı ... Müh. Müş. Ltd. Şirketi tarafından hazırlanarak davalı firmaya teslim edildiği ve Davalı ... Proje firmasının da bunları üst yazılara bağlayarak ... sunduğu sunulduğu, (Dava dosyası içeriğindeki CD de bulunan belgelerden anlaşılmıştır.)
Ormancılık Şirketleri; sözleşme yaptıkları firmaların, faaliyetlerine uygun olarak, çalışma yapmak için talep ettikleri ... alanı yeri ve miktarı doğrultusunda ... İzin dosyası hazırlama iş ve işlemlerini üstlenirler. Kısaca Davalı ... Proje firması, çalışma yapılacak alanı tespit ederek ... firmasına hangi alanda, hangi işleri yapacağını bildirir ve bu konuda gerekli yardımları yaparak, izin dosyasının hazırlanmasın sağlar. Ormancılık Şirketleri sadece dosyayı hazırlayarak, ilgili firmaya vermekle ve ilgili firmanın üst yazısı ile de ... sunmakla mükelleftir. Onay mercii ... olduğu için izin talebini çeşitli gerekçelerle kabul edip etmeme, uygun görüp görmeme yetkisi de yine ... İdaresindedir.
Dava dosyası içeriğinde ... İzinleri için hazırlanan belgelerin olduğu CD mevcuttur. Bu CD İçerisinde toplam 707 sayfalık belgelerden anlaşıldığı kadarıyla:
1.... İzni Dosyası: Davacı ... firması; önce Davalının, 6831 Sayılı ... Kanununun 16. Maddesi gereği, ... izin almak istediği 14.399,28 m2 alan için, ... tarafından, çeşitli kurumlardan olumlu yazı alınması, ilgili ölçümler ve haritalar üretilmesi, ... onay harçlarının yatırılması, İzin belgelerinin hazırlanarak kuruma sunulması işlerini yaparak 01/11/2019 tarihinde hazırlanan İzin dosyası DAVALI Kurum temsilcisinin imza ve kaşesi ile 24/02/2020 tarihinde ... sunmuş, davalı tarafından ... zamanında ödenmeyen bazı ücretler ve izin alınan sahanın dışına izin almadan taşıldığı için onay süreci sekteye uğramış ve müracaat EKSİK BELGE GEREKÇESİYLE REDDEDİLDİĞİ için dosyanın geri çekildiği tespit edilmiştir. İzin reddedilmesi; hazırlanan dosyanın eksik veya yanlış hazırlanmasından ziyade; davalı firmanın tüm çalışma alanından daha az bir alan için izin talep etmesi, 6831 Sayılı ... Kanununa muhalefet ederek izin sahası dışına taşması, işgal ettiği alanda çalışmaya devam etmesi ve ... karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. ..., izin müracaatlarını hem dosya üzerinden hem de arazide inceleyerek onay verip vermemeye yetkilidir. Eğer çalışma yapılmakta olan alana nazaran; izin talep edilen alanın daha küçük olduğu tespit edilir ise bu hem istenilen izinin reddedilmesi, akabinde de izin alınmadan yapılan çalışmanın durdurularak, yasal işlem başlatılmasına neden olur. Bu nedenlerle çalışma yapacak olan Davalı firma, en baştan çalışma yapacağı tüm alan için ormancılık firması yardımıyla 6831 Sayılı ... Kanunundaki 16. Maddede belirtilen izinleri almak zorundadır. (Dava Dosyası İçerisinde bulunan EK:1 nolu CD içerisinde 170 sayfa olarak hazırlanmış İzin Dosyası mevcuttur.)
Suç Tutanağı: ... İzin alınan sahanın dışına taşılarak çalışıldığı için davalı Firmaya, ... Yetkililerince 18/11/2020 tarih ... varak nolu suç tutanağı tanzim edilmiştir. Burada işlenen suç kusurunun tamamı; izin almadığı alanlarda aşım yaparak çalışmaya devam eden davalı firmaya ait olduğu, davalı firma, çalışma alanını ve yapacağı işleri önceden planlayarak, tüm bu alanları kapsayacak şekilde izin dosyası tanzim ettirerek, gerekli izinler alındıktan sonra çalışma yapmak mecburiyetindedir. Bu tür kanuna aykırı çalışmaları, ... alınacak izin onaylarını da sekteye uğratmış, yeniden daha büyük sahalar için izin alma süreci tekrar başlatılmak mecburiyetinde kalınmış, ilk belirlenen alanlarda izin alma sürecinde yapılan tüm masraflar, tekrar yapılmak mecburiyetinde kalındığı, 6831 Sayılı ... Kanununa muhalefet söz konusu olduğu için de ... İdaresince izinleri ve çalışmaları durdurulan ilgili ... Ruhsat Numaralı Maden alanlarındaki ekonomik kayıpların; tamamen Davalı Firmanın sorumluluğunda olduğu, (Davacının sunduğu EK:3 nolu suç tutanağı belgesi)
2. ... İzin Dosyası: İzin sahasının Davalı ... Firmasınca büyütülmek istenilmesinin ardından, tekrar ... tarafından önce 25.204,93 m2 izin sahası için 19/11/2020 tarihinde hazırlanan proje 14/12/2020 tarihinde kuruma sunulmuş, daha sonra ... olumlu raporu alınan 219.002,17 m2' ye çıkardığı yeni alanlar için, tekrar ... tarafından, önce 25.204,93 m2 daha sonra ... olumlu raporu alınan 219.002,17 m2' ye çıkardığı yeni alanlar için, tekrar ... tarafından, çeşitli kurumlardan olumlu yazı alınması, ilgili ölçümler ve haritalar üretilmesi, ... onay harçlarının yatırılması, İzin belgelerinin hazırlanarak kuruma sunulması işleri yapıldığı, 07/06/2021 tarihinde tamamlanan nihai dosya, 14/06/2021 tarihinde ... sunulduğu, bu kapsamda, Maden İşletme (Galeri), Maden arama, Maden alt yapı, Patlayıcı deposu, Ulaşım yolu, Pasa döküm alanı, stok alanı, şantiye alanı, toprak depolama alanı, 750 m2 KAROT ALANI, kademeli kapatma, rehabilitasyon gibi işlemler için teknik rapor ile ... İZİN DOSYASI hazırlanmış, danışmanlık ve dosya takibi işlemleri gerçekleştirildiği tespit edildiği, ... onay harçlarının yatırılması, İzin belgelerinin hazırlanarak kuruma sunulması işleri yapıldığı tespit edilmiş,
... İzin Onayı Alma Süresinin Uzaması; hazırlanan dosyanın eksik veya yanlış hazırlanmasından ziyade, izin sürecindeki çalışma alanlarının davalı firma tarafından aşama aşama değiştirilmesi; ... karşı yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesinden ve her alan değişikliğinde yeniden aynı işlem ve masrafların yapılmak zorunda kalınmasından kaynaklandığı, Davalı Firmanın mükerrer fatura iddiası, alan değiştikçe hazırlanan dosyaların, yapılan işlem ve ... vize bedellerinin yeni alana göre tekrarlanmasından kaynaklı olduğu, (Dava Dosyası İçerisinde bulunan EK:1 nolu CD içerisinde 170 +282+230+25 olmak üzere toplam 707 sayfa olarak hazırlanmış ... İzin Dosyası mevcuttur.)
Mükerrer Fatura Olup Olmadığı İddiası incelendiğinde; Davalı; Davacı firmanın ... işlemlerini takip ettikleri ... Müh. Ltd. Şti. tarafından aynı işlemlere iki ayrı zamanda farklı tutarda tekrar fatura düzenlediğini iddia etmektedir. (2019.10.30 ve 2021.06.17 tarihli ilgili faturalar.) Yukarıda izah ettiğimiz şekilde, Davalının çalışma alanlarını izin talep ettiği alandan daha büyük tutması nedeniyle, ... reddettiği izin dosyaları, haritaları, raporlar ve ... Mühendisleri Odasına yatırılan vize onay ücretleri, yenilenen alan ve proje doğrultusunda tekrar ödenmek zorunda kalındığı, ... reddedilen projelerin vize ücretini, yeni yapılan farklı bir proje için mahsup etmemektedir. 1. ... İzin Dosyası ücretlerinin yer aldığı 30.10.2019 tarihli, ... nolu ve ...,830.00 TL bedelli fatura ile proje ve alan değiştikten sonraki 2. ... İzin Dosyası ücretlerinin yer aldığı 07.06.2021 tarihli ... nolu ve 37,760.00 TL bedelli faturalar, Davalı tarafından mükerrer olarak nitelendirilse de her ikisi farklı ... İzin Dosyalarına ait olduğundan, mükerrerlik söz konusu olmadığı tespit edilmiş, izin dosyası hazırlama sürecindeki, danışmanlık, ücret, harç veya ödemelerin, dosyanın kabul veya reddedilmesi ile bağlantılı olmadığı, zira usulüne uygun hazırlanan dosyaların, Davalının çalışma alanı ile uyuşmaması sorumluluğunun davacıda değil, davalının eksik izin alanı talebinden kaynaklandığı, dosya davalı firma yetkililerinin, her iki ... İzin dosyaları üst yazılarında da imzaları mevcut olup iki dosya hazırlanmasından haberdar oldukları, bu nedenle de kendilerine davacı tarafından çekilen ihtar ve dava sürecine kadar ilgili faturalara herhangi bir itirazda bulunmadıkları tespit edildiği,
Proje Tanıtım Dosyasının Hazırlanması, ... Olumlu Belgesinin Alınması; Davacı ... Şti. tarafından, Davalı ... Proje ... Şirketinin ruhsat sahibi olduğu,... Ruhsat Numaralı Sahası İçin danışmanlık hizmeti verildiği her iki tarafın da beyanlarında yer aldığı, bu doğrultuda davalı tarafından dosyaya sunulan 2021 Yılına ait 3 adet teklifin; ... A.Ş. tarafından, ... Proje Geliştirme İnş. Mad. Dan. San. San. Şti. firmasına sunulduğu ve bu iki firma tarafından onaylanarak çalışmaların başladığı anlaşılmaktadır. Bu 3 tekliflerde karşılıklı imza ve kaşe olmasına rağmen, sadece ... Nolu teklifte ONAY TARİHİ olup, diğer 2 teklifte onay tarihi boş bırakılmıştır. Bu tekliflerde, sözleşme maddelerinde yer alabilecek pek çok husus bulunmakta, ödemelerin hangi aşamalarda hangi oranlarda yapılacağı belirtilmekte iken işlerin hangi tarihte başlayıp, hangi tarihe kadar teslim edileceği belirtilmediği, tarafların beyanlarında ve dosyaya eklemiş oldukları yazışmalarda ve bazı faturalarda ... numaralı 3 adet SÖZLEŞMENİN adı geçmesine rağmen, her iki tarafında bu sözleşmeleri dosyaya eklemedikleri görüldüğünden, ayrıntılarına ulaşmak mümkün olmadığı, karşılıklı yazışmaları veya dosyaya sundukları beyanlarından bir takım çıkarımlar yapılmış dosyaya ekli bulunan karşılıklı yazışmalarında bahsettikleri sözleşme tutarları ile teklif tutarlarının birbiriyle uyumlu olmadığı tespit edilmiş, tarafların dava dosyasına sunduğu yazışmalarda ve beyanlarda, yukarıda bahsedilen onaylı 3 teklif ve ... olarak adlandırdıkları ancak dosyada yer almayan bir sözleşme ile ... Raporu Hazırlanması Hizmet Bedeli ile ... Muaf Kararı karşılığında, 2019 Yılı Eylül ayında 437.900,00 TL teklif üzerinden %20 indirim uygulaması ile 350.000,00-TL üzerinden anlaştıkları, ancak davacının ilgili maden tesisindeki işlerin uzun süre durdurulması ile enflasyon karşısında masraflarının da arttığı gerekçesi ile bu anlaşmayı Davalının onayı olmadan tek taraflı olarak 50.000,00-TL artışla 400.000,00-TL düzeyine çıkardığı anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki 3 teklif üzerindeki rakamlarla, sözleştiklerini beyan ettikleri rakamlar uyuşmamaktadır.
Tekliflerde; ... Proj. Geliştirme İnş. Pet. Enej. Danışmanlık San. Tic. A.Ş.’nin .... Ruhsat Numaralı .... Hizmeti ve Kaynak Raporu Hazırlanması (UMREK ONAYLI) işlerinin ayrıntılarından bahsedilmekte olup burada yürütülecek süreçlerin sonunda 219.002,17 m2 alan için ... Olumlu Raporu almanın hedeflendiği anlaşılmaktadır. Anlaşma sağlandığı beyan edilen ... isimli sözleşmede KDV hariç 350.000,00-TL bedele (Kabul Edilen Tekliflerin, Diğer Şartlar Bölümlerinde bahsedilen) Aşağıdaki masrafların dahil olmadığı anlaşılmaktadır:
1- Devlet kurumlarına ödenecek harç ve diğer masraflardan,
2- Damga vergisi, numune kargo bedeli, laboratuvar analiz, ölçüm bedellerinden,
3- Kurumlardan veya farklı yerlerden alınacak analiz, harita, fotoğraf, rapor veri ve döküman bedellerinden,
4- Farklı bir talep olması halinde çıkacak masraflardan,
5- Akademik hoca raporu istenmesi halinde ortaya çıkacak masraflardan,
6- Su izleme başlıklı işlerdeki tüm ulaşım, yemek, konaklama, mevzuattan kaynaklı ilave ücretlerden, harçlardan, ... Firmasının sorumlu olmadığı, ... Firması sorumlu olduğu tekliflerde belirtilmiştir.
... Ruhsat Nolu sahada, ... Yönetmeliğinin maddeleri gereği ... OLUMLU BELGESİ alınması ve ... firması PROJE TANITIM DOSYASI hazırlanması aşamalarında, Davalı ve Davacı arasında onaylanan teklifte yazılı iş ve işlemlere uygun olarak yapılan çalışmalar doğrultusunda hazırlanarak onaya sunulan Raporlar, Dava dosyası içerisine Davacı tarafından sunulan CD' lerde mevcuttur. (EK:2 ve EK:4 nolu CD) Tüm yapılan sondaj, test, ... kurum olumlu görüşü alınması, haritalar ve Raporlardan oluşan toplam 2.476 sayfalık çalışma neticesinde, .... Nolu ... OLUMLU KARARI belgesi alınmıştır. (Dava Dosyası İçerisinde bulunan EK:2 ve EK:4 nolu CD ) Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre; davacı yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun taahhüt ettiği işleri ayıpsız ve eksiksiz olarak yerine getirdiği,
Taraflara Ait Ticari Defter Kayıt Ve Belgelerin İncelenmesinde;
Davalı şirket kayıtları: Davalı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi için ... Adliyesine Talimat yazıldığı, ... sayılı talimat numarasını alan dosyanın davalı şirket ticari defterlerini incelemesi için Mali Müşavir bilirkişi ... tevdi edildiği, Sayın Mahkemece davalı şirkete ticari defterlerini ibraz etmesi için inceleme gün ve saatini bildirir davetiyenin elektronik tebligat ile 14/08/2022 tarihinde e-tebliğ edilmesine rağmen, defter, belge ve geçerli bir mazeret sunmadığından incelemenin yapılamadığı ve bu nedenle mahkemece 09.09.2022 tarihli durumu bildirir tutanağın tutulduğu,
Davacı şirket kayıtları:
Davacılar :1-... Müh. Müş. Ltd. Şti
2-... ... Şirketi
3-... Şti. ait ticari defter kayıt ve belgelerinin incelenmesi neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1-... Müh. Müş. Ltd. Şti. ticari defterlerinin incelenmesi: Davacı şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu”, Davalılardan ... Müh. Müş. Ltd. Şti. ne ait ticari defterlerde, davalı ile olanticari ilişkinin 120 ALICILAR hesabında takip edildiği görülmüş olup, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait işlemler aşağıdaki şekilde kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacı kayıtlarında davalı şirket adına tanzimli toplam 79.201,60-TL tutarında 4 adet fatura kayıtlı olup, bu faturalara karşılık davalı tarafça herhangi bir ödemenin yapılmadığı, 31.12.2021 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten toplam 79.20160-TL alacağının mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Mahkemece aksine kanaatle mükerrerlik olduğu veya davacının kendi hatasından kaynaklandığının düşünülmesi halinde 30.10.2019 tarihli ....830,00.TL.lık faturanın çıkarılması halinde davacı alacağı (79.201,60.TL. - ....830,00.TL.=) 57.371,60.TL. alacaklı olduğunun, tespit edildiği,
2-... ... Şirketine ait ticari defterlerinin incelenmesi: Davacı şirkete ait ticari defterlerden 2019 yılına ait olanların, 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı görülmüş olup, şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu” anlaşılmıştır. Davacı tarafından incelemeye ibraz edilmeyip, açılış tasdikleri gönderilen 2020 yılına ilişkin ticari defterlerin ise 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince açılış tasdikleri yapılmış ise de kapanış tasdiklerinin yapılmadığı anlaşılmış olup,, şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olup olmadığı husus Sayın Mahkemenin takdirindedir. Davacı ticari defterlerinde davalı şirketle olan ticari ilişkiye ait işlemlerin aşağıdaki şekilde kayıtlı olduğu görülmüştür.
Şirket merkezinde incelenmek üzere tarafına ibraz edilen 2019 yılı ticari defterlerinde davalı şirket borcunda 251.184,87-TL, alacağında ise 23.520,00-TL kayıtlı olup, davalı alacağının borcundan mahsubu sonrasında, davacı şirketin davalı şirketten 227.664,87- TL alacağının mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerden, davacı şirketin 2020 ve 2021 yılında da davalı şirkete fatura düzenleyip, tahsilat yaptığı anlaşılmış, davacı şirket muhasebesinden 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterler ya da ticari defterlerdeki son kapanış kaydındaki tutara ilişkin sayfa defalarca istenilmiş, muhasebenin ilgisiz kalması üzerine şirket vekili de defalarca aranmasına rağmen, istenilen belgeler tarafıma ibraz edilmemiş, tarafıma sadece 2020 yılı defter açılış tasdikleri ile 2020 ve 2021 yılı bilgisayardaki kayıtlar gönderilmiştir. Kayıtlara dayanak faturalar dosyada mevcuttur. İlgili yıllara ait bilgisayar sisteminde bulunduğu anlaşılan kayıtlar aşağıdaki gibidir. Davacı ... ... Şirketine ait bilgisayar kayıtlarına göre, dava tarihi olan 27.10.2021 tarihi itibariyle davalı şirketten 370.375,27-TL alacağının mevcut olduğu,
3-... Şti. Ne Ait Ticari Defterlerin İncelenmesi: Davacı şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı görülmüş olup, şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’nun 64. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu” anlaşılmıştır. Davacılardan ... Şti. ne ait ticari defterlerde, davalı ile olan ticari ilişkinin 120 ALICILAR hesabında takip edildiği görülmüş olup, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait işlemler aşağıdaki şekilde kayıtlı olduğu,
Davacı şirketlerden ... Şti. ne ait ticari defterlerinde de, davalı şirket adına toplam 190.350,00-TL tutarında fatura düzenlenerek davalı borcuna kaydedildiği, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle, davacı şirketin davalı şirketten toplam 190.350,00-TL alacaklı olduğu tespit edildiği..." bildirilmiş, tarafların kök rapora itirazları üzerine bilirkişi heyetine Nitelikli Hesap bilirkişisi eklenmiş ve aynı heyetten taraf itirazlarının değerlendirildiğ ek bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi heyetince düzenlenen ek bilirkişi raporunda; " kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı yönünden rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 30/11/2022 tarihli kök ve 17/04/2023 günlü ek bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Toplanan delillere göre; Dava ve birleşen davalar; yanlar arasında akdedilen danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak iddiasına ilişkin olduğu, davacı yüklenici tarafından davalı şirketin ruhsat sahibi olduğu .... ruhsat numaralı sahada davalıya danışmanlık hizmetleri (... İzin Dosyası Hazırlama İşi) verilmesi sebebiyle faturaya dayalı bakiyee alacaklarının tahsili istemiyle alacak davası açtığı, davalının davanın reddini talep ettiği, somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davacı şirketlerin davalıya verdiği hizmet verip vermediği yönünden yapılan değerlendirmede, ... Ruhsat Nolu sahada, ... Yönetmeliğinin maddeleri gereği ... OLUMLU BELGESİ alınması ve ... firması PROJE tanıtım dosyası hazırlanması aşamalarında, tüm yapılan sondaj, test, ... kurum olumlu görüşü alınması, haritalar ve raporlardan oluşan toplam 2.476 sayfalık çalışma neticesinde, ... 22/04/2021 tarih ... Nolu ... OLUMLU KARARI belgesi alınmış olduğu, Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre; davacı yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun taahhüt ettiği işleri ayıpsız ve eksiksiz olarak yerine getirdiği, bunun neticesi olarak davacının davalıdan yapılan hizmete karşılık alacaklı olduğu, alacağın tayin ve tespiti bakımından taraf ticari defterleri ve kayıtlarında inceleme yapılasına karar verilmiş ve davalı defterlerinin incelenmesi için ... adliyesine talimat yazılmış, ...sayılı talimat numarasını alan dosyanın davalı şirket ticari defterlerini incelemesi için Mali Müşavir bilirkişi ... tevdi edildiği, talimat mahkemesince davalı şirkete ticari defterlerini ibraz etmesi için inceleme gün ve saatini bildirir davetiyenin elektronik tebligat ile 14/08/2022 tarihinde e-tebliğ edilmesine rağmen, defter, belge ve geçerli bir mazeret sunmadığından incelemenin yapılamadığı ve bu nedenle mahkemece 09.09.2022 tarihli durumu bildirir tutanağın tutulduğu anlaşılmaktadır.
Davalı şirket ticari defter kayıtlarını sunmadığı için inceleme yapılmamış, davacıların ticari defterleri ve dosya münderecatına göre yapılan incelemeden ise; Asıl ve birleşen davada davacılar tarafından kesilen faturalara davalı tarafından itiraz edilmediğinin tarafların kabulünde olduğu, asıl dava yönünden; davacı ... Müh. Müş. Ltd. Şti.nin defter kayıtlarına davalıdan 79.201,60-TL alacağının bulunduğu, davalının mükerrer fatura düzenlendiği iddialarının gerçeği yansıtmadığı, birleşen 2021/643 e. sayılı dava yönünden; Davacı ... A.Ş.’nin kayıtlarına göre davalı şirketten 370.375,27.TL. alacağının bulunduğu, birleşen .... e. sayılı davada dava yönünden; Davacı ... A.Ş.nin defter kayıtlarına göre davalı şirketten 190.350,00.TL alacaklı bulunduğu, davacı tarafından kesilen ve tebliğ ve e-faturaların elektronik ortamda tebliğ edildiği ve faturalara itiraz edilmediği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 222/3.fıkrasında "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)..." hükmü uyarınca, tacir olan davalının ticari defterlerini sunmaması, davacının ise usulüne uygun tutulmuş ve kendisi yönünden delil vasfını taşıyan ticari defterleri kapsamında alacağını ispat etmiş olması karşısında asıl ve birleşen davaların kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Asıl davanın kabulü ile; 79.201,60-TL'nin temerrüt tarihi olan 02/07//2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 5.410,26 TL harçtan peşin alınan 1.352,57 TL harcın mahsubu ile eksik 4.057,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 12.672,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 11.847,32-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ... bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
2-Birleşen ... Esas Sayılı davasının kabulü ile; 340.875,18-TL'nin temerrüt tarihi olan 02/07//2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 23.285,18 TL harçtan peşin alınan 5.821,30 TL harcın mahsubu ile eksik 17.463,88 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 50.722,53 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü de yapılan 5.928,20 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
3-Birleşen ... Esas Sayılı davasının kabulü ile; 190.350,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 02/07//2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 13.002,80 TL harçtan peşin alınan 3.250,71 TL harcın mahsubu ile eksik 9.752,09 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 29.552,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü de yapılan 3.343,61 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19.06.2023
Katip.... Hakim ....
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]
ASIL DAVADA DAVACI YARGILAMA GİDERİ
Vekalet Harcı 8,50 TL
Başvurma Harcı59,30 TL
Peşin Harç 1.352,57 TL
Posta ve tebligat giderleri 426,95 TL
Bilirkişi Ücreti 10.000,00 TL
TOPLAM 11.847,32 TL
BİRLEŞEN .... SAYILI DOSYASINDA;
Vekalet Harcı 8,50 TL
Peşin Harç5.821,30 TL
Başvurma Harcı 59,30 TL
Tebligat ve Müzekkere 39,10 TL
TOPLAM5.928,20 TL
BİRLEŞEN .... SAYILI DOSYASINDA;
Vekalet Harcı 8,50 TL
Peşin Harç3.250,71 TL
Başvurma Harcı 59,30 TL
Tebligat ve Müzekkere 25,10 TL
TOPLAM3.343,61 TL