T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/688 Esas - 2022/917
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/688
KARAR NO: 2022/917
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
K.YAZIM TARİHİ : 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı’ya ait ... plakalı araç 04.07.2021 tarihinde Ankara-Niğde Otoyolu’nu 11 - Alayhan (G31) Gişesinden giriş yaptığını, çıkış gişesi (1 - Ankara Alın (G11))ne geldiğinde, şirket gişe görevlisi tarafından, araç için geçiş ücreti sistemi tarafından tahakkuk ettirilen 115,50- TL’ nin ödenmesinin talep edildiğini, peşinen ödeme yapmaması, araçta bulunan HGS etiketinde de geçiş ücretini tahsile yeter bakiye olmaması sebebiyle bariyer açılmadığını, gişe görevlisi tarafından, araç kullanıcısına ücretin tahsil edilemediğine yönelik bilgilendirmeyi içerir İGB fişi basılı olarak teslim edilerek, bariyerin manuel açıldığını, tahsil edilemediği için geçiş ücretine ek olarak dört katı tutarında ceza tahakkuk ettiğini, Geçiş Ücreti ve Geçiş Ücretinin 4 (dört) katı tutarındaki ceza tutarının eklenmesi ile oluşan asıl alacak Davacı tarafından Ankara ...İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibine başlandığını, davalının borca itiraz ederek takibin durdurulduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, itirazın iptali için dava açıldığını, Otoyol’u Geçiş Ücreti’ni ödemeden kullananların 6001 Sayılı Kanun’un 30. Maddesine göre ödeme yapılmaması halinde geçiş ücreti ve ceza tutarının Genel Hükümlere göre tahsil edileceğinin düzenlendiğini, davalı’nın itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun, icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik itirazlar olduğunu, itirazlarının iptalinin gerektiğini, Ankara ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya kapsamında Davalı’nın itirazının iptalini ve Asıl Alacak’ın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili amacıyla takibin devamına karar verilmesini, davalının basiretli tacir olması ve itirazında haksız olması sebebiyle borçlu aleyhine alacağın %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde belirtilen aleyhe hususları kabul etmediklerini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davanın reddinin gerektiğini, huzurdaki davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını davanın usulden reddinin gerektiğini, mahkemenin huzurdaki uyuşmazlığı incelemek için görevli olmadığını, talep edilen alacağın idari para cezası olduğunu, cezanın tahsilinin adli yargı kapsamında yapılmasının uygun olmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkile idari para cezasına dair bildirim ve tebligat yapılmadığını, Kabahatler Kanununun 19. Maddesinde; “6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.” denildiğini, para cezasının tebliğ edilmemesi halinde düşeceğini, davanın usulü itirazlarımız doğrultusunda reddine, sayın mahkeme usulü itirazlarımızı yerinde bulmazsa davanın esastan reddine, davacı açıkça kötü niyetli olduğundan davacının asıl olacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İGB Fiş görseli,
Provizyon Sorgu Dökümü, SMS gönderim detaylarını içerir belge,
Otoyol kullanımını gösterir geçiş görüntüleri,
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas takip sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ... Otoyol Yatırım Ve İşletme Anonim Şirketi, borçlunun ... Restorasyon Mimarlık İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi olduğu; 577,50 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 03/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 07/09/2021 tarihli dilekçesiyle icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 24/07/2022 tarihli raporda; Davacının dava dilekçesinde ... plakalı araç için 04.07.2021 tarihinde bir kez ihlalli geçiş yaptığını iddia ederek, icra takibi başlatıldığını, takibin durdurulduğunu ve arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması nedeni ile dava açtığını, dosyaya sunulan, ... Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. İhlalli Geçiş Bildiriminde; - Bildirim No: 380123210704002566, Araç Plakası; ..., Giriş Gişesi; Alayhan (1103), Giriş Zamanı; 04.07.2021, Saat; 00:08:58, Çıkış Gişesi; Ankara Alın(0123), Çıkış Zamanı; 05.07.2021, Saat 00:08:58, Araç Sınıfı 1. Sınıf, Geçiş Ücreti; 115,50.-TL, Geçiş Ücreti, 462,00.-TL Ceza, Geçiş Ücreti Ve Ceza Toplamı; 577,50.-TL olduğunu, 6001 sayılı kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin cezasız ödenebileceğini, 20.07.2021 tarihine kadar geçiş ücretinin ödenmediği takdirde hukuki süreç başlatılacağını, geçiş ücretiyle birlikte geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki ceza ve oluşacak tebligat yargılama ve takip masrafları, avukatlık ücreti, işleyecek yasal faiz ve diğer her türlü yasal giderler de takip ve tahsil edilecektir.” şeklinde sürücüye elden “İhlalli Geçiş Bildirimi” teslim edilerek bilgilendirildiğini, davacı tarafından, dava dilekçesinde hukuki delil olarak belirtilen, İhlalli Geçiş Bildirimi yapılan aracın Ankara Alın Çıkış gişelerinde, 05.07.2021 tarihinde saat 00:09:24 te, Plaka Tanıma Sisteminin (PTS) çekmiş olan resmi ve Karayolları Genel Müdürlüğü Ana Kontrol Merkezinde kayıtlı olan “İhlalli Geçiş Dokümanı”nın sunulduğu, tescil kayıtları davacıya ait olan ... plakalı aracın İhlalli Geçiş Yaptığını, 05.07.2021 tarihi, saat 00:09:00 dan- 26.07.2021 tarihi, saat 18:32:47 ye kadar sürekli .... Bankası OGS ve HGS hesaplarının sorgulamasının yapıldığını, OGS ve HGS hesabının bulunamaması nedeniyle tahsilat yapılamadığını, Türkiye Noterler Birliğinin 17.01.2022 tarihli yazısında;” ... plakalı, ZFA35600006R22016 şase numaralı, ... Marka, .....tipindeki 2019 model aracın, ... Restorasyon Mimarlık İnşaat Tic. Ve San. Ltd. Şti. adına tescil edildiğini, dosya içeriğinde yapılan incelemede; davaya konu olan icra takibi için, Ankara ...İcra Dairesinden ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe başlandığı ve davalı borçlu tarafından takibin durdurulduğu tespitlerinin yapıldığını, davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan izinsiz ve ücretini ödemeden geçiş yapılıp yapılmadığı konusu; Dava dosyası ve İcra dosyası içerisinde yer alan, ... plakalı aracın gişe çıkışında Plaka Tanıma Sistemi (PTS) tarafından aracın çekilen ve dosyada yer alan resminden, “İGB Bilgileri Dökümü” ’nden, davalıya yapılan “İhbarlı Geçiş İhtarnamesi”nden, davalının maliki olduğunu, ... plakalı aracın, otoyol ücretini ödemeden, davacının işlettiği otoyoldan, 04.07.2021 tarihinde, Saat; 00:08:58 de Alayhan (G31) gişesinden giriş yaptığını, Ankara Alın (G11), gişesinden 05.07.2021 tarihinde saat 00.08.58 de çıkış yaptığı ve, davalının araç sürücüsüne elden, “İhlalli Geçiş Bilgileri”’nin tebliğ edildiği ve 20.07.2021 tarihinde cezalı duruma düştüğünün anlaşıldığından, otoyoldan İhlalli geçiş yaptığı anlaşıldığını, Otoyol ücretinin ödenip ödenmediğini; ... plakalı aracın “İGB Bilgileri Dökümün” den, davalıya yapılan “İhbarlı Geçiş İhtarnamesin” den ve Karayolları Genel Müdürlüğünün OGS- HGS dijital takip sisteminde yapılan sorgulamadan anlaşıldığı üzere, otoyol geçiş ücretinin davalıya ait OGS ve HGS bakiyelerinin sorgulandığını, HGS aboneliğinin olmaması/ yetersiz olması nedenleriyle ödenemediği, 05.07.2021 tarihi, saat 00:09:00 dan- 26.07.2021 tarihi, saat 18:32:47 ye kadar 15 gün içerisinde sürekli ..... Bankası OGS ve HGS hesaplarının sorgulamasının yapıldığını, OGS ve HGS hesabının bulunamaması nedeniyle tahsilat yapılamadığını, Ceza tahsil yetkisi; Yapılan ihlalli geçişler için davacı şirkete ceza tahsil yetkisinin İcra takip tarihi itibarı ile davalının borç miktarının; hesaplanan Geçiş Ücreti, Ceza miktarı, Provizyon Tarihinden, İcra Takip tarihine kadar işleyen Ticari Faiz ve Katma Değer Vergisi ile birlikte toplam davacı alacağının; 591,98.-₺ olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
7144 sayılı Kanun m. 18 ile (R.G: 25.5.2018; 30431) değişik 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşiklat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza ( 7144 s.K m.18 ile dört kat olarak değiştirildi), genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 s. TTK m. 850'de; (1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır. (3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. " Yardımcıların Kusuru” başlıklı TTKm. 879'de; “(1) Taşıyıcı; a)Kendi adamlarının, b)Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. ”
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu takip tarihi itibariyle tespit edilir (Yargıtay 11. HD. 26.03.2018, 2016/16381 E, 2018/1499 K,).
Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem taşıyıcıyı veya araç sahibini bağlar.
Dava ve talep, cevap,İGB Fiş görseli, Provizyon Sorgu Dökümü, SMS gönderim detaylarını içerir belge, Otoyol kullanımını gösterir geçiş görüntüleri, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas takip sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davalı adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile davacı şirketin işlettiği “Ankara-Niğde Otoyolu"'n'dan ... plakalı aracın 14/11/2018 tarihinde bir kez, ... plakalı aracın 04/07/2021 tarihinde otoyol gişelerinden geçiş ücretini ödemeden, ihlalli geçiş yapıldığı, otoyoldan geçmekle taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri kanunun 30/5 md. 25/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren 16/05/2018 tarihli 7144 sayılı kanunun 18.md ile değiştirilip 19.md ile eklenen geçici 3.md ile; otoyolu işleten şirkete geçiş tutarının 4 katı tutarında ceza tutarının tahsil etme hak ve yetkisinin verildiği, ceza bölümüne ilişkin itirazında da belirtilen nedenle haksız olmakla, düzenlemeye uygun olarak 4 kat ceza üzerinden talep edebileceği ve davalı araçlarının ihlalli geçiş yaptığı anlaşılmakla, Ankara 31.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine 115,50 TL asıl alacak ve 462,00 TL asıl alacak olmak üzere 577.50 TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip yaptığı, borçlu vekilince İcra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiği, itirazın yasal 7 günlük sürede yapılmakla, takibin durduğu, İİK 67.maddesi gereği 1 yıllık hak düşürücü sürede bu davanın açıldığı anlaşılmıştr.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas takip sayılı dosyasında davacının davalı şirket hakkında 577,50 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, dava dilekçesinde ise 1.288,23 TL (15.11.2021 itibariyle asıl alacak, icra vekalet ücreti ve yasal faizleriyle birlikte) olarak dava değerinin miktar olarak belirtildiği, davacı 09/11/2022 tarihli dilekçesinde ise dava değeri olan 1.288,23 TL'nin 710,73 TL'lik kısmından feragat ettiğini bildirmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.03.2021 tarih, 2017/19 (11) -1309 Esas, 2021/377 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan bir eda davasıdır. İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır İtirazın iptali davaları, takibe sıkı sıkıya bağlı olup, uyuşmazlığın icra takibine dayanak yapılan belgelerle sınırlı olarak incelenip çözümlenmesi gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.03.2021 tarih, 2017/19 (11) -937 Esas, 2021/357 Karar sayılı kararında da; itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, taraflar arasındaki maddi hukuk ilişkisi incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerli olduğu ifade edilmiştir. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçer olduğu belirtildiğinden takipteki asıl alacak miktarı olan 577,50 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte ve takip tarihindeki koşullara göre icra takibinin devamına, likit alacak bakımından İ.İ.K. 67/2 maddesi gereğince, iptaline karar verilen asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek davacı icra takibinde haklı olduğundan davalı tarafın davacı taraftan istediği kötüniyet tazminat isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.
6100 sayılı HMK 309. Maddesine göre (1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. (2) Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. (3) Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. (4) Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. HMK'nun Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri başlıklı MADDE 312- (1) Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir.
Davacının dava değeri olan 1.288,23 TL'nin 710,73 TL'lik kısmından sorumlu olmadığı ve davacı davanın 710,73 TL sinden feragat ettiğini belirttiği anlaşılmakla feragat edilen kısım yönünden HMK'nun 309 ve 312. maddelerine göre davanın reddine ve yargılama gideri yönünden feragat edilen kısım yönünden davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
2-Ankara ...İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile 577,50 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte ve takip tarihindeki koşullara göre icra takibinin DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin feragat nedeniyle reddine,
3-İ.İ.K. 67/2 maddesi gereğince, iptaline karar verilen asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatı olan 115,50 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafın davacı taraftan istediği kötüniyet tazminat isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine,
5-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin düşümü ile eksik 21,40 TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
6-6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14. maddleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kısmen kabul oranına göre hesaplanan 580,80TL'nin davalıdan, reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 739,20TL'nin ise davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan toplam 127,10 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 577,50 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6. maddesi uyarınca uyarınca red edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 710,73 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti:600,00 TL davetiye ve müzekkere tebligat gideri: 34,55 TL olmak üzere toplam 634,55TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 279,202 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı miktar itibari ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2022