T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/692 Esas - 2022/777
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/692
KARAR NO: 2022/777
DAVA TARİHİ: 17/11/2021
KARAR TARİHİ: 17/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, yardımcı işlerini ihale yöntemiyle şirketlerden satın aldığını, dava dışı ... ın güvenlik görevlisi olarak davalı şirketler bünyesinde 26.06.2014-31.10.2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı ... tarafından Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyada açılan işe iade davasında verilen işe iade kararının, yargıtay tarafından onararak kararın kesinleştiğini, Dava dışı işçinin arabulucuya başvurması üzerine 19.03.2018 tarihinde arabuluculuk sürecinde varılan anlaşma uyarınca 04.04.2018 tarihinde 15.250,00 TL kıdem, ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti avukatlık ücreti ve 457.50 TL arabulucu ücreti olmak üzere toplam 15.707.50 TL ödeme yaptığını, müvekkili Kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre; çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olduğu düzenlendiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirketler yanında çalışan ...'a arabuluculuk anlaşması sonucu ödenen 15.707.50 TL nin davalı şirketlerden ödeme tarihi olan 04.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faiziyle sözleşmede hüküm bulunmaması halinde avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesi de bulunmadığını, ihale makamınca kıdem tazminatı yönünde müvekkile ödeme yapılmadığını, ihbar ve bildirimde bulunmadığını, müvekkil şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkilime rücu imkanı bulunmadığını belirterek bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış; davacı ile davalı şirketler arasında, ihale sonrası yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşme örnekleri, SGK Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, Ankara .... İş Mahkemesinin, Ankara Bölge adliye mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, Yargıtay 22.Hukuk Dairesinin kararları, dosya içerisine alınmış, dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin 30/09/2022 tarihli raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin dava nedeniyle yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında "Hizmet alım Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp dava dışı işçi ...' çalıştırdıkları davacı asıl işverenin dava dışı işçiye 4000,00-TL kıdem, 1500,00-TL ihbar tazminatı, 5.000,00-TL işe başlatmama tazminatı, 3.500,00-TL boşta geçen süre ücreti, 1250,00-TL avukatlık ücreti,379,96-TL arabuluculuk ücreti, olmak üzere toplamda 15.629,96-TL ödeme yaptığı sonrasında da davacının huzurdaki iş bu rücu davasını açtığı uyuşmazlıkta, dava dışı işçinin davalılar bünyesinde 26.06.2014-31.10.2016 tarihleri arasında çalıştığı, dava dışı işçinin işe iade istemli Ankara .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava açtığı yapılan yargılama sonunda 31/03/2017 tarih ve 2017/254 Karar sayılı ilamı ile dava dışı işçi ...'ın işe iadesine karar verildiği, dosyanın davalılarca istinaf edildiği, Ankara Bölge adliye mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2017/2036 E, 2017/1776 Karar sayılı ilamı ile istinaf isteminin reddine karar verildiği, dosyanın yine davalılarca temyiz edilmesi üzerine de Yargıtay 22.HD 2017/43423 E,İ 2017/ 25634 Karar sayılı ilamı ile ilk derece kararının onandığı görüldü,
Arabuluculuk sürecinde varılan anlaşma uyarınca 04.04.2018 tarihinde 4.000,00- TL kıdem, 1.500,00-TL ihbar tazminatı, 5.000,00-TL işe başlatmama tazminatı, 3.500,00 -TL boşta geçen süre ücreti, 1.250 TL avukatlık ücreti ve 379.96-TL arabulucu ücreti olmak üzere toplam 15.629,96 TL'nin dava dışı işçiye ödendiği tespit edilmiştir.
Dosya konusu uyuşmazlığın İş Mahkemesi kararları sonucu Arabuluculuk görüşmelerine istinaden davacı ....Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı işçi ... ile ilgili işçilik alacakları için ödenen miktarın davalıların sorumluluğunda bulunan kısmının belirlenmesi, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Dosya konusu uyuşmazlıkta, davacı kurum asıl işi dışında bulunan çeşitli yardımcı işini davalı şirketlerden hizmet alımı yolu ile temin etmektedir. Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alımı sözleşmeleri ile asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmuştur. Dava dışı işçi hizmet alımı yapılan firmalarda işçi olarak çalışmaktadır.
Davacının ödediği işçilik alacaklarından davalıların sorumluluklarını belirleyebilmek için dava dışı işçinin çalışma süresince davacı kurum ve davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri, idari ve teknik şartnameleri incelemek gerekmektedir. Dosya kapsamında Hizmet Alımı Sözleşmeleri ve İdari- Teknik Şartnameler incelendiğinde; sözleşmelerinde yüklenicilerin, işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair sorumluluğa ilişkin düzenlemeler yer aldığı; işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı davalıların kendi dönemlerine düşen işçilik alacakları miktarlarından sorumlu olduğu, yargıtay kararları, kesinleşen mahkeme kararı, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, değerlendirilmesi yapılarak ve yapılan ödeme ile fer'ileri dikkate alınarak, asıl alacağa oranına göre feriler bulunarak, davalı şirketlerin rücuen tazminle sorumlu oldukları miktarlar dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre davalı şirketler açısından ayrı ayrı hükme esas alınan bilirkişi raporu ile hesaplanmış 30/09/2022 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; alacağın 451,82-TL'sının ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den, 15.178,14-TL'sının ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından olmak üzere toplamda 15.629,96-TL'nin davalıların sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferileri yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden (Yargıtay 23.HD, 27.01.2020 tarih ve 2019/564 E, 2020/429 K sayılı ilamı) davanın kabulü ile dava tarihi olan 17/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile (Ankara Bam 4. HD 2019/132 E, 2021/334 K, sayılı ilamı) birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kısmen kabulü ile,
451,82-TL'sının ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den,
15.178,14-TL'sının ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından olmak üzere toplamda 15.629,96-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacı alacağına dava tarihi olan 17/11/2021 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 1.067,68 TL harçtan peşin alınan 268,25 TL harcın mahsubu ile eksik 799,43 TL harcın davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan 23,19 TL'sinin ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den, 776,24 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin yatırılan 327,55 TL harçlar ile ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 884,00 -TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre 25,54 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den, 858,46 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre;
265,88 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den,
8.933,20 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A- 11 ve14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıların sorumluluk oranlarına göre;
37,76 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan..Ltd.Şti.'den,
1.282,24 TL sinin ... Özel Güvenlik Dan. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv.Ltd.Şti iş ortaklığından alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17.10.2022