T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/703 Esas
KARAR NO: 2023/95
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - TC:...
VEKİLİ: Av. ... - [
DAVALILAR: 1- ... - TC:... ...
2- ... -...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/11/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ: 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından Bilecik Söğüt ... Güçlendirme ve Onarım işinin üstlenildiğini, davalı ile müvekkili arasında elektrik malzeme tedariki ile donanım ve yazılım kurulumu işinin yapımı konusunda anlaşıldığını, bu hususta düzenlenen sözleşme ve protokol kapsamında davalıya 50.000,00 TL bedelli dava konusu çekin teslim edildiğini, buna rağmen davalının sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin idareye gecikme nedeni ile ceza ödediğini ve davalının yerine getirmediği işlerin ifası için ayrıca masraf yapıldığını iddia ederek dava konusu ... Bankası'na ait 25/11/2021 keşide tarihli 2021212 numaralı çek nedeni ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 25/11/2022 tarihli dilekçesi ile, çek bedelinin takas aracılığı ile ödenmesi nedeni ile 50.000,00 TL çek bedelinin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen cevap vermedikleri gibi duruşmaya da katılmamışlardır.
DELİLLER:
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, protokol, ihale dosyası, banka cevabi yazıları, BA-BS formları celbedilerek dosyaya konulmuştur. Taraflara HMK'nun 222. Maddesi uyarınca ihtarat yapılarak süre verilmiş, davacı tarafça sunulan defterler bilirkişilerce incelenmiştir.
Davacı tarafça sunulan protokol davalı şirket temsilcisi olan diğer davalı ...'a isticvap ihtaratı ile tebliğ edilmiş, davalı ihtara rağmen protokol altındaki imzasını inkara yönelik beyanda bulunmamıştır.
Davacı tanığı ... talimat Mahkemesi aracılığı ile, ''Ben davacıyı ... vasıtasıyla tanıdım. Söz konusu olayda doğrudan para alışverişlerinde yanlarında bulunmadım. Çeki düzenleyip düzenlemediklerini bilmiyorum fakat aralarında anlaşma yaptıklarını Bilecik... İlkokulu güçlendirme ve onarım işini ...'in yapacağını, davalının da malzeme sağlayacağını biliyorum. Hatta ... ... Bey bana ödemeyi de yaptığını söyledi fakat nakit olarak mı çek veyahut senet karşılığında olup olmadığını bilmiyorum. Davalı malzemelerin bir kısmını getirdi. Yaklaşık olarak 250-300.000-TL'lik malzemeleri bizzat ben teslim aldım fakat eksik kalan malzemeler vardı. Bunları da davalının başka yerden temin ettiğine şahidim. Yaklaşık 60.000-TL'lik malzemeyi başka yerde aldı. ... malzemelerinin gecikmesi dolayısıyla sekteye uğradı hatta davacı ... ceza aldı,'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mali müşavir, elektrik mühendisi, nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan heyetten alınan 23/09/2022 tarihli raporda özetle, davalılar yetkilileri veya vekilleri tarafından ticari defterlerin incelenebileceği adres mahkemeye beyan edilmediğinden, usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu anlaşılan davacı ticari defterlerinde yer alan kayıt ve işlemlerde; dava konusu çekin avans çeki olarak verilmiş ve bedeli ödenmiş şekilde kayıtlı olduğu, malların teslimine ilişkin kayıt ve BA-BS Bildiriminin bulunmadığı, davacının çek bedeli olan 50.000,00 TL tutarında avans alacağı bulunduğu, tarafların “Bilecik Söğüt ... Güçlendirme ve Onarım İşi" ile "Bilecik... İlkokulu Güçlendirme ve Onarım İşi" kapsamında olan zayıf akım tesislerinin yapımı, devreye alınması konusunda 50.000,00 TL tutarında götürü bedelli sözleşme akdettiği, davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiğine dair bir belge bulunmadığı, davacının her iki sözleşme kapsamında davalıya verdiği 50.000 TL çekin tahsil edilmiş olması ve bu işler kapsamında 3. kişilere 56.682,20 TL harcama yapmış olmasına bağlı olarak sözleşmeye göre fazladan ödediği bedelin 56.682,20 TL olduğu, davacının taleple bağlı olarak istirdat edebileceği bedelin 50.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Raporun oluşa uygun olduğu değerlendirilerek rapora itibar edilmiştir.
DEĞERLENDİRME:
Dava, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verilen çeke dayalı borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı yan, dava konusu çekin avans çeki olduğunu ve işin tesliminin yapılmadığı iddia etmiş, davalılar süresinde cevap dilekçesi sunmadığından davayı inkar ettikleri değerlendirilmiştir.
Çek, bir ödeme aracıdır. TBK’nun 479. maddesi uyarınca ... sahibinin bedel ödeme borcu, teslim anında muaccel olur. Bu hale göre dava konusu çekin avans olarak verildiğini ve çek bedeli işin yapılmadığını iddia eden davacının, alacak miktarı gözetildiğinde, bu iddialarını yazılı veya dengi delillerle ispat etmesi gerekmektedir (Yargıtay 19. HD 2018/2473 esas 2019/153 karar sayılı ilamı).
Davacı, 10/08/2021 tarihli, adi yazılı ve taraflarca imzalanmış protokolü ibraz etmiştir. Protokol içeriğinde, davacı ile davalı şirket arasında, davacının ihale ile üstlendiği Bilecik Söğüt ... Güçlendirme ve Onarım işinin elektrik işlerinin yapımına dair dava konusu çekin avans çeki olarak düzenlendiği belirtilmiş ve ekine çek fotokopisi eklenmiştir. Protokolde davalı yan temsilcisi olduğu belirtilen ve aksi iddia edilmeyen davalı ...'un imzası bulunmakla imzanın kendisine ait olup olmadığı yönünde isticvap davetiyesi çıkarılmış, usulüne uygun ihtaratlı tebliğe rağmen davalının imza hususunda beyanda bulunmadığı anlaşılmakla protokolün geçerli olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı şirket de husumete ilişkin süresi içinde herhangi bir itirazda bulunmamıştır. Yine usulüne uygun tutulmuş davacı defterlerinde çekin avans çeki olarak kayıtlı olduğu da dikkate alındığında, dava konusu çekin avans niteliğinde teslim edildiği iddiasının ispat edildiği değerlendirilmiştir.
Yine bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere dava konusu alt taşeronluk ilişkisi kapsamında davalının üstlendiği işin ihale dosyasından anlaşıldığı üzere tamamlanmış olması, davacının gecikme cezasına maruz kalması, usulüne uygun tutulan defter kayıtlarından anlaşıldığı üzere davalının edimlerinin dava dışı firmalara yaptırıldığına ilişkin düzenlenen ve kayıt altına alınan faturalar ile davacı tanığının işin dava dışı kişilere yaptırıldığına ilişkin beyanları birlikte gözetildiğinde, davalı yanca aksi de iddia ve ispat da edilmediğinden sözleşmeye konu davalı edimlerinin yerine getirilmediği ve davacının bu hali ile dava konusu çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığı, avans çekinin bedelsiz kaldığı kanaatine varılmıştır.
Dava konusu çek bedeli, yargılama sırasında, 30/11/2021 tarihinde takas bankası aracılığı ile dava dışı cirantaya ödenmiştir. İİK'nun 72/6 maddesi uyarınca dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşmüştür. Davacı her ne kadar ıslah dilekçesi ile davanın alacak davası olarak görülmesini talep etmiş ise de, hukuki nitelendirme hakime ait olmakla, davacının talebi tahsile yönelik olduğundan talebinin istirdat talebi olduğu, ödeme tarihinden itibaren ticari ... olmakla avans faizi talebinin de haklı olduğu kanaati ile ile davanın bu hali ile kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacı, menfi tespit talebi ile birlikte çekin iadesi talebinde bulunmuş ise de, çek ibraz edilmekle iade talebinin konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığı değerlendirilmiştir. Davacının kötü niyet tazminatı talebi de bulunmamaktadır.
Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
DAVANIN KABULÜ İLE,
Dava konusu ... Bankası Ankara Cebeci şubesine ait 2021212 numaralı 25/11/2021 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadıının tespitine, 50.000,00 TL'nin 30/11/2021 ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadı ile davacıya ödenmesine,
Davalı yan aleyhine kötüniyet tazminatı ve çekin iadesi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 853,88 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.561,62 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat KAYDINA,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça ... bu yargılama neticesinde yapılan UYAP sisteminde kayıtlı toplam 10.663,85 TL yargılama gideri ile davacı tarafça yatırılan 853,88 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2023
Katip ... Hakim ...
¸¸ ¸¸