T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/809 Esas - 2022/897
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/809
KARAR NO: 2022/897
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 21/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in 233 sayılı KHK hükümlerine tabi bir devlet teşekkülü olduğunu, dava dışı ... tarafından müvekkili İdare aleyhine Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda ilamın kesinleştiğini ve 11.09.2019 tarihinde 33.098,79 TL ödendiğini, dava dışı ... tarafından müvekkili İdare aleyhine Ankara ...İş Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda ilamın kesinleştiğini ve ...01.2020, 13.08.2020, 14.08.2020 tarihlerinde 31.981,45 TL ödendiğini, dava dışı ... tarafından müvekkili İdare aleyhine Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda ilamın kesinleştiğini ve 11.09.2019 tarihinde 33.098,79 TL ödendiğini, 11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı (mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8. İnci maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen ek fıkra ile “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.” düzenlemesini içerdiğini, Yargıtay Kararlarına göre de alt işverenin kıdem tazminatından sorumluluğunun kalkmadığını, yüklenici ile müvekkil arasındaki sözleşmelere göre de işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, arabuluculuk yolunda anlaşma sağlanmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 98.179,03-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermemiş, ancak 04.11.2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde müvekkili şirkete açılan dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bilirkişi raporunda davacı ...'in müvekkili şirkete rücu edebileceği kısım 49.089,52 TL olarak hesaplandığını, bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, bilirkişice tanzim edilen rapor hatalı ve eksik incelemenin ürünü olduğunu, öncelikle davacının davasına dayanak yapmış olduğu mevzuat hükümleri kıdem tazminatına ilişkin olup işe başlatmama ve boşta geçen sürelere ilişkin ödenen tutarlara ilişkin sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı ... arasında hizmet alım sözleşmesi imzalanmış ve bu sözleşme kapsamında dava dışı işçiler müvekkili şirkette istihdam edildiğini, müvekkili davacı kamu kurumu ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında yüklenmiş olduğu edim işçilerin maaşının ödenmesi ,sicil dosyalarının tutulması ..vs işlemleri olduğunu, müvekkili şirketin, herhangi bir kimseyi işe alma ,çalışan işçiyi işten çıkarma yetkisi , işe iade davasının kazanan işçiyi işe alma ve işçiye talimat verme ,..vs yetkisi bulunmadığını, Bu hususlarla ilgili tüm sorumluluk ve yetki davacı ...'e ait olduğunu, dava dışı işçiler de tamamen davacı kurumun tasarrufu ile işten çıkarıldığını, feshin geçersiz olması sebebi ile dava dışı işçiye ödenecek olan işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatı ile ilgili , işten çıkarma sürecinde herhangi bir dahli olmayan müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini ve davacı tarafından ödenen tutarlar müvekkilinden talep edilemeyeceğini, müvekkilinin fesih ile ilgili iradesinin olmaması sebebiyle bilirkişi raporunda hesaplanan tutarların tamamına itiraz ettiklerini beyan ederek itirazları ile ilgili ek rapor alınmasını, bu talepleri kabul görmediği takdirde haksız olan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; davacı yüklenici ile davalı alt işveren arasında yapılan sözleşme uyarınca davalının çalıştırdığı işçiye işe iade edilmeme nedeniyle ödenen tazminatın işverenden tahsiline ilişkindir.
Tarafların bildirdiği delilleri toplanmış; davacı ile davalı şirketler arasında, ihale sonrası yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşme örnekleri, Ankara ....İş Mahkemesinin ...... K sayılı ilamları, Ankara BAM 5.HD ...K, sayılı kararları, ... Bankası ödeme dekontları dosya içerisine alınmış, dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin 13/10/2022 tarihli raporuna mahkememizce hesaplama yönüyle itibar edilmiştir.
Somut olayda uyuşmazlık konusu, davacı ... tarafından dava dışı işçilere icra marifetiyle ve haricen ödenen işe iadeden kaynaklı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti tutarlarının davalı alt işverene rücu edilip edilemeyeceğine ve rücu miktarlarına ilişkindir.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şahıs şirketi arasında 15/02/2018 tarihinde "Genel Personel Hizmeti Alımına ait " sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince davalının belirlenen süre içerisinde işe başlayıp dava dışı işçileri ( Kaplan Oflas, ..., ...) çalıştırdığı, dava dışı işçilerin iş sözleşmelerinin feshedilmesi üzerine İşe iade istemli davalar açtıkları ilk derece mahkemesi tarafından işe iade kararı verildiği ve işe iade kararının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin incelemesinden geçerek kesinleşmesinin akabinde dava dışı işçi yanın borçlular ... ve ... aleyhine başlattığı Ankara ...İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı icra takibinde asıl alacak olan boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı ve ferilerine karşılık ... tarafından icra dosyalarına dava dışı üç işçi için işe iadeden kaynaklı boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı kalemlerine ve ferilerine istinaden ödenen tutarların toplamı 98.179,03-TL (-33.098,79 4 33.098,79 4 31.981,45) ödendiği, dava dışı işçilerce ikame edilen işe iade talepli yerel mahkeme kararları incelendiğinde, dava dışı işçilerin işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti tutarlarının aylık ücretlerine ve çalışma sürelerine uygun ve doğru bir şekilde hesaplanarak tespit edildiği, nitekim, söz konusu kararlar İstinaf Mahkemesi incelemesinden de geçerek kesinleştiği, sonrasında da davacının huzurdaki iş bu rücu davasını açtığı somut uyuşmazlıkta;
Davalı alt işveren ...-... Enerji Elektrik Temizlik Güvenlik İnşaat Taahhüt Hizmetleri ile asıl işveren ... arasında akdedilen ve dava dosyasında yer alan Hizmet Alımına ait Sözleşmesinin yukarıda verilen mevzuat hükümlerine göre incelenmesi sonucunda; sözleşme tarafları arasında 15.02.2018 tarihinde 24 ay süreli- (15/02/2020 bitiş tarihli) 'Genel Personel Hizmet Alım İşi” konulu 2017/590056 ihale kayıt numaralı Hizmet Alım Sözleşmesinin maddelerin tümünde, işe iade tazminatları, işçilerin ücret alacağı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve sair işçilik alacaklarından asıl yüklenicinin veya alt yüklenicilerin tümüyle sorumlu olacağına dair ve asıl işvereninin bu alacak kalemlerinin tamamını rücu edebileceğine dair herhangi bir spesifik, açık ve net bir hükme yer verilmediği; Sözleşmede 'Alt Yüklenicilere İlişkin Bilgiler ve Sorumluluklar” başlığı ile 15. Maddesinde “Bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır.” şeklinde vb. genel ibarelere ve hükümlere yer verildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; dava dışı işçilerin iş akdinin davalı tarafça sona erdirildiği, iş akdinin feshedildiği sırada, davalı ile davacı arasında sözleşme bulunduğu, işin niteliği gereği işe iadenin ancak davalı işyerinde yerine getirilmesinin mümkün olduğu ve müteselsil sorumluluğa karar veren mahkeme hükmü nazara alındığında dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış ve 13/10/2022 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçilerin, davalı şirketin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olduğu, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlerene ait olduğu, davacının ödediği "işe iade tazminatları" hesap edilen tüm alacakları davalından talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kabulü ile dava tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kabulü ile; 98.179,03-TL'sının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, davacı alacağına dava tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken 6.706,60 TL harçtan peşin alınan 1.676,66 TL harcın mahsubu ile 5.029,94 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil aşağıda dökümü yapılan 2.853,46-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 15.708,64 TL TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21.11.2022