T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/123
KARAR NO: 2023/82
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR : 2- ... - ...
3- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Sözleşmenin Fesholunduğunun Tespiti ve Gayrimenkulün Teslimi
DAVA TARİHİ: 19/06/2017
KARAR TARİHİ: 09/02/2023
K. YAZIM TARİHİ: 15/02/2023
Mahkememizde görülen Sözleşmenin Fesholunduğunun Tespiti ve Gayrimenkulün Teslimi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; Davacı banka ile davalı ... ... Ltd.Şti. Arasında 21/05/2015 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi akdedilerek sözleşme konusu gayrimenkul finansal kiralama mevzuatı hükümleri uyarınca kiralandığını, sözleşmeye konu Ankara İli, Çankaya ilçesi, .... Parsel nolu taşınmaz üzerinde 90/2803 arsa paylı 5.kat 18 bağımsız bölüm nolu gayrimenkulün davacı banka tarafından satın alınarak sözleşmede belirtilen şekilde kiracı şirkete teslim edildiğini, ancak kiracının kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, kira bedelinin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağı Gebze 15. Noterliği’nin 27/12/2016 tarih ve .....yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalılara 30/12/2016 tarihinde tebliğ edilmiş ve verilen süre geçmesine rağmen borcun ödenmediği gibi finansal kiralamaya konu malların da teslim edilmediğini, davacı banka tarafından sözleşme haklı olarak feshedildiğinden malların iadesi gerektiğini, 6361 sayılı Yasa’nın 31 ve devamı maddelerinde kiracının temerrüdü halinde kiralayanın akdin feshi ve kiralananın iadesini talep edebileceğini, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geldiğinin hükme bağlandığının ve bu hükmün sözleşmede de belirtildiğini belirterek davalı ile davacı banka arasında finansal kiralama sözleşmesinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmeye konu gayrimenkulun davacıya tesliminin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış,davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan davacı vekili sulh olmalarının mümkün olmadığını belirtmiştir.
DELİLLER: Davacı vekili tarafından finansal kiralama sözleşmesi, kiralanan listesi, teslim makbuzu, ödeme planı, müracaat formu ve ihbarname ibraz edilmiştir.
Mahkememizce bankacılık ve finans uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi düzenlediği raporunda sonuç olarak; Taraflar arasında 21/05/2015 tarihinde akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin 6361 sayılı Yasa hükümleri çerçevesinde davacı kiralayan tarafından feshedildiği, sözleşmenin kiralayan tarafından feshi nedeni ile finansal kiralama sözleşme konu taşınmazın davacı kiralayana iadesinin talep edilebileceği, müteselsil kefil sıfatı ispat edilemeyen ... ve ipotek veren sıfatı ispat edilemeyen ...’ın sorumluluğundan ve temerrüdünden söz edilemeyeceği belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, davacı banka ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşme hükümlerinin davalı tarafından yerine getirilmediği iddiası ile sözleşmenin fesholunduğunun tespiti ve sözleşmeye konu taşınmazın iadesi istemine yöneliktir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 2017/445 Esas, 2018/922 Karar sayılı ilamı ile 1-Davalı ...... LTD. ŞTİ. aleyhine açılan davanın kabulü ile; Davalı şirket ile davacı banka arasında akdedilen 21/05/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin fesholunduğunun tespiti ile, sözleşmeye konu Ankara İli, Çankaya ilçesi, ........ Mahallesi, .... Parsel nolu taşınmaz üzerinde 90/2803 arsa paylı 5.kat 18 bağımsız bölüm nolu gayrimenkulun davacıya teslimine, 2-Davalılar ... ve ...'a yönelik davanın reddine” karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’nin 2019/1064 Esas, 2022/28 Karar sayılı ilamıyla “... Dava finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan aynen teslim davasıdır. Davacı harç yatırırken dava değeri olarak teslime konu taşınmazın değeri üzerinden harcı yatırması gerekirken, 100.000,00 TL üzerinden harç yatırmıştır. Dosya kapsamında bulunan ödeme planı ve müracaat formunda taşınmazın değerinin 630.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece dava konusunun değerinin resen tespit edilmesi ve eksik harcın tamamlanması gerekmektedir. Mahkemece, eksik harç tamamlanmaksızın davaya devamla hüküm kurulması doğru olmamıştır. … Bu durumda mahkemece, anılan yasal düzenlemeler gözetilerek, davacı yanca finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan taşınmazın aynen teslimi talep edildiğine göre taşınmazın değeri üzerinden eksik harcın tamamlatılmaması halinde, HMK'nın 150.maddesi hükmü uyarınca dava dosyasının işlemden kaldırılması, bu maddede öngörülen süre içerisinde harcı yatırılmak suretiyle dava dosyasının yenilenmesi halinde davaya kaldığı yerden devam edilmesi, üç aylık süre içerisinde harç yatırılmak suretiyle dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, ilk derece mahkemesi tarafından yargı harçları ikmal edilmeden hüküm kurulması hali, HMK'nun 355. maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle resen incelenerek Aynı Kanunun 353/1. fıkra (a-4) maddesinde yer alan "diğer dava şartlarına aykırılık bulunması" şeklindeki düzenleme gereğince, yargı harçlarının ikmali için ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına” karar verilmiştir.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılamada Taşınmazın değeri bilirkişi marifetiyle tespit edilerek eksik harç tamamlattırılmıştır.
Dava dilekçesi, finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri, ihtarname, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Davacı banka ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında 21/05/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme uyarınca Ankara İli, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ....Parsel nolu taşınmaz üzerinde 90/2803 arsa paylı 5.kat 18 bağımsız bölüm nolu gayrimenkulün davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin kira bedellerini ödemediği iddiası ile temerrüde düştüğünden bahisle sözleşmenin feshedileceği ve malın iadesinin talep edileceği beyanını içerir Gebze 15. Noterliği’nin 27/12/2016 tarih 27101 yevmiye nolu ihtarnamesinin davalılara 30/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede verilen 60 günlük sürenin bitimine rağmen kira bedelinin ödenmediği ve malın teslim edilmediği, bu nedenle davacının eldeki dava ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu taşınmazın tarafına iadesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında; (davalıların davaya cevap vermedikleri, ancak imzaya da bir itirazları da bulunmadığı dikkate alındığında) davacı banka ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme ile teslim belgesi itibari ile sözleşmeye konu gayrimenkulün davalı şirkete teslim edildiği konularında anlaşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki anlaşmazlık; finansal kiralama sözleşmesi hükümlerinin davalı tarafça ihlal edilip edilmediği, davacı tarafın sözleşmenin fesholunduğunun tespitini ve sözleşme konusu taşınmazın iadesini talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporu diğer delillerle birlikte değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 2/2. maddesinde katılım bankalarınca yapılan finansal kiralama işlemlerinin bu kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş; Kanunun 3 (ç) maddesinde “finansal kiralama” tanımlanmış; Kanunun 18’inci maddesinde ise “finansal kiralama sözleşmesi” tanımlanmıştır. Buna göre finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.
Kanunun “sözleşmenin ihlali” kenar başlıklı 31’inci maddesinin 1’inci fıkrası gereğince; kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi halinde sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçişi kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
Kanunun “sözleşmenin feshinin sonuçları” kenar başlıklı 33’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında ise; sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen 21/05/2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin;
“Sözleşmenin Feshi” kenar başlıklı 25’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; akdin başladığı günden itibaren geçecek her 1 yıllık süreler içerisinde aylık kira bedellerinden herhani 3’ünün veya üst üste 2’sinin zamanında ödenmemesi halinde kiralayanın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği,
“Kiralananın İadesi Yükümü” kenar başlıklı 27’nci maddesinde; Sözleşmenin ne sebeple sona ermiş bulunursa bulunsun kiracı veya haleflerinin kiralananı kiralayana, hasar ve masrafları kendilerine ait olmak üzere, kiralayanca uygun görülen yerde, kiralayanın teslim ihbarından itibaren, kiralanan gayrimenkul ise en geç 1 ay içinde tahliye ve teslim edeceği, kiralananın iadesinde vuku bulacak gecikmeden doğacak sorumluluğun kiracıya ait olduğu,
“Adres Sözleşmesi (Tebligat)” kenar başlıklı 31’inci maddesinde; kiracının, kiralayan ile olan ilişkileri nedeniyle kiralayan tarafından yapılacak tebligatların kendisine ulaşılabilmesi için tebligata elverişli (fiziki ve elektronik) adresini kiralayana bildirmek zorunda olduğu; kiracı böyle bir bildirimde bulunmaz ve kiralayanın talebi üzerine derhal ve tebligata elverişli adreslerini kiralayana bildirmez ise kiralayanın iş bu sözleşmeyi feshedebileceği ve kiracının tüm borçlarını muaccel kılabileceği; kiracı, kefil ve diğer imza sahiplerinin, kendilerine tebligat yapılabilmesi için sözleşmede yazılı adreslerinin, sözleşmede adres yazılı değilse kiralayana herhangi bir sebeple bildirilmiş adreslerinin; her ikisinin de olmaması halinde ise Ticaret Sicilindeki (ya da gerçek kişiler için MERNİS sistemindeki) son adreslerinin tebligat adresi sayılacağını; adres değişikliklerinin derhal yazılı olarak noter vasıtası ile kiralayana bildirileceğini, aksi halde kiralayana bildirilmiş adreslerinin tebligat adresi olarak geçerli olmaya devam edeceğini kabul ettiği belirtilmiştir.
Kiralananın kiracı tarafından tesellümü (kabulü) makbuzuna göre; Finansal kiracı ... Gıda .. Ltd Şti., .... ile akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden dökümü yazılı kiralananı sözleşme uyarınca ve her türlü yasal gereklere uygun ve kullanıma elverişli olarak teslim aldığını, ....’nin kiralananı cari mevzuat ve sözleşmeye uygun olarak teslim ederek kiralananı teslim borcunu tam olarak ve gereği gibi ifa ettiğini kabul ve beyan etmiştir.
Davacı banka ile davalı şirketin kaşesi ve yetkililerin imzalarının yer aldığı 20/05/2015 tarihli Proje Geri Ödeme Planı formunda da; ... Gıda Ltd. Şti. sözleşmedeki genel işlem koşullarının içeriğinin öğrenilmesi için zaman ve imkan sağlandığını kabul ve beyan etmiştir. Bu şekilde davacı banka, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu taşınmazı davalı müşteriye teslim ettiğini, ödenmesi gereken aylık kira bedellerinin miktarlarını ve ödeme vadelerini ispat etmiştir.
Bu durumda; ispat yükü davalı kiracıya geçmiştir. Davalı kiracı ise kira bedellerini ödediği yolunda herhangi bir savunmada bulunmadığı gibi bu konuda kanıt da sunmamıştır. Böylece, Finansal Kiralama Sözleşmesinin başlangıç tarihi olan 21/05/2015 tarihinden itibaren herhangi bir kira ödemesi yapılmadığı, sözleşmenin 25’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında belirtilen “akdin başladığı günden itibaren geçecek her 1 yıllık süreler içerisinde aylık kira bedellerinden herhangi 3’ünün veya üst üste 2’sinin zamanında ödenmemesi” koşulunun gerçekleştiği, buna bağlı olarak davacı kiralayanın sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkının doğduğu anlaşılmıştır.
Davacı banka, muhataplar asıl borçlu davalı ... Ltd.Şti., müteselsil kefil davalı ... ve ipotek veren davalı ...’a gönderdiği 27/12/2016 keşide tarihli ihtarnamede, 21/05/2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan toplam borcun gecikme bedelleriyle birlikte 960.064,82 TL olduğunu, borcun 60 gün içinde ödenmemesi veya sözleşme konusunun aynen iade edilmemesi halinde muhataplar hakkında yasal yollara başvurulacağını belirtmiştir. Bu şekilde kiralayan banka, Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira bedellerinin ödenmediğini, borcun muaccel hale geldiğini, ödeme yapılmaması halinde yasal yolları başvurulacağını ihtar yoluyla kiracı şirkete bildirmiştir.
Böylece; Sözleşmenin feshi koşulunun oluşması neticesinde davacı bankanın 27/12/2016 tarihli ihtarnameyle bildirimde bulunmak ve 6361 sayılı Kanunun 31’inci maddesine uygun olarak 60 günlük süre vermek suretiyle sözleşmeyi feshettiği tespit edilmiştir. Sözleşmenin feshine bağlı olarak da 27’inci madde gereğince davacı kiralayanın kiracıdan taşınmazın iadesini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı kiralayan tarafından keşide edilen ihtarnamede davalı ...’ın müteselsil kefil ve davalı ...’ın ipotek veren sıfatıyla sorumluluğundan söz edilmiş ise de; Finansal Kiralama Sözleşmesinde davalı ...’ın müteselsil kefalet imzasına rastlanmamış, davacı tarafından Finansal Kiralama Sözleşmesi dışında ayrı bir kefalet sözleşmesi de sunulmamıştır. Aynı şekilde, davalı ...’ın ipotek veren sıfatıyla sorumlu olduğunu gösteren herhangi bir resmi senette davacı tarafından ibraz edilmemiştir. Bu nedenle, “müteselsil kefil” sıfatıyla ispat edilemeyen ... ile “ipotek veren” sıfatı ispat edilemeyen ...’ın sorumluluğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı vekili, davalılar ... ve ...’ın genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan kefalet ve ipotek veren sıfatlarının bulunduğunu iddia ederek ibraz etmiş ise de; Davacı ve davalı kiracı şirket tarafından imzalanan finansal kiralama sözleşmesinde bu davalıların imzalarının olmadığı gibi, finansal kiralama sözleşmesinde kiracı yönünden genel kredi sözleşmesine atıf yapılmış olup davalıları bağlayıcı niteliğinin bulunmadığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle; Taraflar arasında 21/05/2015 tarihinde akdedilmiş bulunan Finansal Kiralama Sözleşmesinin 6361 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde davacı kiralayan tarafından feshedildiği; sözleşmenin kiralayan tarafından feshi nedeniyle Finansal Kiralama Sözleşmesine konu taşınmazın davacı kiralayan tarafından iadesinin talep edilebileceği; “müteselsil kefil” sıfatıyla ispat edilemeyen ... ile “ipotek veren” sıfatı ispat edilemeyen ...’ın sorumluluğundan söz edilemeyeceği kanaatine varıldığından; davalı ...... Ltd.Şti. aleyhine açılan davanın kabulü ile, davalı şirket ile davacı banka arasında akdedilen 21/05/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin fesholunduğunun tespiti ile, sözleşmeye konu Ankara İli, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Parsel nolu taşınmaz üzerinde 90/2803 arsa paylı 5.kat 18 bağımsız bölüm nolu gayrimenkulun davacıya teslimine; davalılar ... ve ...'a yönelik davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davalı ... ... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE,
Davalı şirket ile davacı banka arasında akdedilen 21/05/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin feshonulduğunun tespiti ile, sözleşmeye konu Ankara İli, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ...Parsel nolu taşınmaz üzerinde 90/2803 arsa paylı 5.kat 18 bağımsız bölüm nolu gayrimenkulun davacıya teslimine,
2-Davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın REDDİNE,
Alınması gereken 54.306,45 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL harç ile 40.986,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 42.693,75 TL'nin mahsubu ile eksik 11.612,70 TL harcın davalı ...... Ltd.Şti.’nden alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 1.743,75 harç ile 40.986,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 42.729,75 TL'nin davalı ...... Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından davalı ...... Ltd.Şti. yönünden yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 1.957,68 TL yargılama giderinin davalı ...... Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 105.450,00 TL vekalet ücretinin davalı ...... Ltd.Şti.’nden alınarak davacıya verilmesine,
Davalılar ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 105.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...’a verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2023
Başkan ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Üye ...
¸[e-imza]
Katip ...
¸[e-imza]