T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/238 Esas - 2022/603
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/238
KARAR NO: 2022/603
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2022
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
K.YAZIM TARİHİ : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Ankara ...İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, borçlu, “..böyle bir borcu olmadığı..” gerekçesi ile müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazı gerektiğini, davalı takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini, takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğunu, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takip talebi ile talep edilen geçiş ücreti, ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faiz yasalara uygun olduğundan, itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine cevaz verilmesini talep ettiklerini, izahatlar çerçevesinde davalı borçlunun itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun, icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik itirazlar olduğu açık olarak görüldüğünden itirazlarının tümden iptali gerektiğini, nitekim bu husus istinaf kararı ile de tespit edildiğini, davalının Ankara ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamını ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı yan cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLER:
Dava; ... geçiş ücretinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebidir.
Taraf delilleri toplanmış; icra takip dosyası sureti getirtilmiş, otoyoldan araç geçişine ilişkin fotoğraf ve belgeler dosyaya kazandırılmıştır.
Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Yatırım Ve İşletme Anonim Şirketi borçlunun ... Grup Turizm Anonim Şirketi olduğu; 2.932,50 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalı borçlunun icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
7144 sayılı Kanun m. 18 ile (R.G: 25.5.208; 30431) değişik 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Teşiklat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza ( 7144 s.K m.18 ile dört kat olarak değiştirildi), genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir..." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 s. TTK m. 850'de; (1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar. (2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır. (3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. " Yardımcıların Kusuru” başlıklı TTKm. 879'de; “(1) Taşıyıcı; a)Kendi adamlarının, b)Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. ”
Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu takip tarihi itibariyle tespit edilir (11 HD. 26.03.2018, 2016/16381 E, 2018/1499 K,).
Ücretli köprü ve otoyollarda geçiş ücreti araçlardan otomatik ödeme cihazları veya etiketleri marifetiyle HGS/OGS hesaplarından alınmaktadır. Otomatik veya nakit ödeme yapılmadan tüm gişelerde bulunan otomatik bariyerlerin hiçbir şekilde açılmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu durumda "ödemesiz" veya ihlalli geçiş" ibareleriyle geçiş bildirimi numarası yer alan yazarkasa fişi ve ihlalli geçiş bildirimi teslim edilerek bariyerin açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre araç sürücüsüne gerekli bildirim usulüne uygun şekilde yapılmış olup yapılan bu işlem taşıyıcıyı veya araç sahibini bağlar.
Toplanan delillerden Davalı şirketin işlettiği ... plakalı aracı ile davacı şirketin işlettiği "Gebze-Orhangazi-İzmir(İzmit körfez geçişi ve bağlantı yolları dahil otoyolu) projesi" 08/06/2021 ve 09/06/2021 tarihinde geçiş ücretini ödemeden, ihlalli geçiş yapıldığı, otoyoldan geçmekle taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri kanunun 30/5 md. 25/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren 16/05/2018 tarihli 7144 sayılı kanunun 18.md ile değiştirilip 19.md ile eklenen geçici 3.md ile; otoyolu işleten şirkete geçiş tutarının 4 katı tutarında ceza tutarının tahsil etme hak ve yetkisinin verildiği, ceza bölümüne ilişkin itirazında da belirtilen nedenle haksız olmakla, düzenlemeye uygun olarak 4 kat ceza üzerinden talep edebileceği ve davalı araçlarının ihlalli geçiş yaptığı anlaşılmakla, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine 312.50 TL geçiş ücreti, 1250,00 TL ceza tutarı ve 274.00 TL geçiş ücreti, 1.096,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 2.932,50 TL asıl alacak üzerinden ilamsız takip yaptığı, borçlu vekilince İcra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiği, itirazın yasal 7 günlük sürede yapılmakla, takibin durduğu, anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.).” hükmünü içermektedir.
İtirazın iptali davaları, yapılan takibe itiraz üzerine duran takibin devam etmesini sağlamak amacıyla açılan davalardır. Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK'nın) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.
İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.
Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.
İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur." düzenlemesini içermektedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, itirazın iptaline konu Ankara Ankara ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında, davalı icra dairesinin yetkisine de itiraz ederek Samsun İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu ileri sürdüğünden mahkemece öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89/1-1 bendi gereğince; para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Takip ve dava konusu olan geçiş ücretinden kaynaklanan tutar ile birlikte para cezasının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenecek para borçlarından biri olarak kabul etmek mümkün değildir. Zira, 6001 sayılı Kanun'un 30/5.maddesinde, sadece geçiş ücreti değil aynı zamanda geçiş ücretinin dört katı tutarında para cezası öngörülmüştür. Para cezasından kaynaklanan bir borcun Türk Borçlar Kanunu'nun 89.maddesinde düzenlenen borçlardan olmadığı gözetilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.
İtirazın iptâli davasının görülebilmesi, geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir takibin varlığından söz edilemez. O halde mahkemece, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği gözetilerek eldeki dava da öncelikle bu itiraz incelenerek doğru bir şekilde karar verilmelidir. Hukuk Genel Kurulunun 06/04/2004 tarih, 2004/19-410 esas, 2004/471 karar sayılı ilamı da bu yöndedir. İlâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametgahındaki icra dairesidir. Diğer yandan ihlalli geçişin yapıldığı para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerdeki icra dairesi de özel olarak yetkilidir.
Somut olayda, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'in 03/02/2021 tarih, 2019/2361 Esas, 2021/181 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere davalı borçlunun ikametgahının Bayrampaşa/İstanbul olduğu, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olduğu, ihlalli geçişten kaynaklanan para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerlerin de Bursa Kuzey- Hersek ve İzmir- Bursa olduğu ve Ankara yargı çevresinin dışında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, yetkili icra dairesi davalının ikametgahının bulunduğu İstanbul yada ihlalli geçişten kaynaklanan para cezasına konu eylemin gerçekleştiği yerdir. Davalının Ankara icra dairesinin yetkili olmadığına, yetkili icra dairesinin kendi seçimine göre de İstanbul İcra dairesi olduğuna dair icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazı usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, Ankara icra dairesinin yetkili olmadığı ve ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden REDDİNE,
Alınması gereken 80,70 TL harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
6102 sayılı TTK 5/A mdsi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14.md ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçei kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesimde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/07/2022