T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/262
KARAR NO: 2022/755
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 13/04/2022
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...A.Ş.'nin Dikmen Şubesi'nde 08/04/2022 tarihinde 10 adet çek yaprağını içeren bir adet çek defteri kaybolduğunu ilgili çek defterinin bilgilerinin; 52289075 Numaralı Hesap, Çek Numaralarının 5228907503699180-5228907503699181-5228907503699182-5228907503699183-5228907503699184-5228907503699185-5228907503699186-5228907503699187 - 5228907503699188- 5228907503699189 - Banka ve Şubesi : .... Şubesi Keşidecisinin; ... Reklam Elektronik İnş. Eml. Otom. Tic. San. Ltd. Şti olduğunu, yukarıda bilgilerini detaylı olarak belirtmiş olduğumuz çek defterinin kaybolması neticesinde müvekkil bankanın Dikmen Şubesi'nde yetkililer tarafından 08/04/2022 tarihinde ilgili çek defterinin kaybolduğuna ilişkin tutanak düzenlenmiş olup ekte sayın mahkemenin bilgilerine sunulduğunu,, dava konusu çek defterinin zayi olması nedeniyle ayrıca suç duyurusunda da bulunulacağını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82. Maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını, tüm bu nedenlerle davalarının kabulü ile 10 adet çek yaprağını içeren çek defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 6102 sayılı TTK 82/7 kapsamında kaybolan 10 adet çek yaprağına ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
6102 TTK'nın 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Somut olayda; davacı müşteri adına düzenlenmiş on sayfa çek defterinin aramalara rağmen bulunamadığından bahisle iptali için zayi davası açmış ise de, davacının iptalini istediği belgelerin TTK. 82/7 maddesi kapsamında kalan ticari defter ve belge niteliği taşımadığı anlaşıldığından madde kapsamında iptali istenemeyeceği, dosya kapsamı ve delillere göre davacının iptalini istediği çek defterinin TTK'nın 82/7 maddesinde belirtilen ticari defter ve belgelerden olmadığı gibi, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde kaybolduğu bildirilen iptali istenen çek defterinin kaybolma nedeninin de kanunda sayılan hallere girmediği; ilgili maddedeki "gibi" ibaresi ile, yeterli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan nedenlerle ticari defter ve belgenin zayi olması halinin kastedildiği; belirtilen nedenlerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal nitelikte; İzmir Bam 20.Hukuk Dairesinin 27/01/2022 gün ve 2022/26 E, 2022/163 Kararı, Trabzon Bam 4. Hukuk Dairesinin 12/10/2020 gün ve 2020/753 E, 2020/804 Kararı )
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın reddine,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken harçlar peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
HMK 333. Maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10.10.2022
Katip ... Hakim ...
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]