T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/661 Esas - 2024/379
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/661 Esas
KARAR NO : 2024/379
...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/10/2022
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 27/05/2024
Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında müvekkili tarafından 20/11/2020 tarihli sipariş fişi ile temin edilen malzemenin davalı yana teslim edildiğini, davalının bu malzemeleri kullanarak oluşturacağı nihai ürünü müvekkiline teslim yükümlülüğü altına girdiğini, davalının malzeme tesliminden itibaren yedi gün içinde eksik malzeme bulunup bulunmadığını belirleyerek müvekkiline bildirmesinin gerektiğini, sevk irsaliyesinin davalı çalışanı tarafından imzalanarak malzeme teslim alınmış olmasına rağmen malzemenin davalı tarafından kaybedildiğini ve müvekkilince yüksek kurla yeniden temin edilmek zorunda kalındığını iddia ederek şimdilik 6.000,00 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kura göre belirlenecek TL karşılığının 24/03/2021 teslim tarihinden itibaren kamu bankalarınca bir yıl vadeli Euro mevduat hesabı için fiilen uygulanan en yüksek faiz oranına göre işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, talep sonucunu 19.272,76 Euro'ya yükseltilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, malzemelerin yetkili personel tarafından teslim alınmadığını, sipariş tarihinden sonra yayınlanan ... Sipariş Emri Genel Hüküm ve Şartlarının müvekkili tarafından imzalanmaması nedeni ile yedi günlük kontrol süresine ilişkin hükmün müvekkilini bağlamayacağını, müvekkilinin kayıp ürünlere ilişkin süresinde bildiriminde bulunduğunu, bir kısım malzemenin davacı uhdesinde bulunduğunun tespit edildiğini, kalan ürünlerin arandığının bildirildiğini, ürünlerin niteliği ve çokluğu gözetildiğinde yalnız nakliye ile görevli personele teslim edilmesinin yedi günlük sürenin başladığını da göstermeyeceği, daha önce de benzer şekilde ürünlerin eksik teslim edildiğini, davacı tarafça daha önce mahsuplaşmaya ilişkin müvekkili aleyhine fatura düzenlendiğini, müvekkilince iade edildiğini, davacının eldeki davayı açmakta kötü niyetli olduğunu, ürünlerin yeniden alındığı iddia edilmiş ise de ödemeye ilişkin delil sunulmadığını, yeniden temin edildiği iddia edilen ürünlerin de müvekkilince davacıya iade edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ihtarnameler, faturalar, taraflar arasındaki yazışmalar, sevk irsaliyeleri dosya arasına alınmış, taraflara ticari defterlerini sunmak üzere HMK'nun 222. ve devamı maddeleri uyarınca ihtarat yapılarak süre verilmiş, sunulan defterler incelenmek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Davalı tanığı ... Mahkememiz huzurunda, "Davalı şirkette çalışıyorum, 2021 yılında doblo aracımla davacıdan malzeme almaya gittim, sevkiyat şoförü olarak görev yapıyorum, gittiğimde boyuma yakın yükseklikte kutular ve poşetlerde malzeme dolu yaklaşık 7 tane palet vardı, kablolar hariç diye hatırlıyorum, ben alabildiğim kadar malzemeyi aldım, kalanını ertesi gün kamyonla bir arkadaşımız aldı, ancak sevk irsaliyesine ben imza attım, malzemeleri alırken tek tek saymadım, saymaya da imkan yoktu, malzeme çok fazlaydı, bundan önce de malzeme teslim aldığımda alırken ürünleri saymıyordum, sonrasında depomuz sayıyordu, eksik çıkması halinde arayıp eksikliği tamamlatıyorduk, malzeme teslim alanına herkesi almıyorlar, zaten alan küçük zaten az masa var kim masayı kaparsa onlar orada sayıyor, az malzemesi olanlar bu şekilde sayım yapıyor, biz ürünleri depomuzda sayıyorduk, eksik olması halinde davacıyı aramayı ,... bey, ben ya da depocumuz yapıyordu, benim imzaladığım irsaliyedeki ürünlere ilişkin bir kaç gün içerisinde ara yapıldığını hatırlıyorum, zaten arama için uzun süre beklenmezdi, malzemenin çokluğuna 1-3 gün arasında aramayı yapıyorduk," şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... Mahkememiz huzurunda, "Davalı şirkette çalışıyorum, sevkiyat işlemlerin üst görevlisiyim, davaya konu malzeme geldiğinde fazla sayıda olduğu için 2 gün içerisinde sayıldı, eksik olduğunu bildirdiler bende davacının deposunu aradım, her zaman bu şekilde çalışıyoruz, eksik malzemeye ilişkin bir kalemini 225 adet olmak üzere sonrasında bize bulup gönderdiler, 2 kalemden birisini uzun süre geçtikten sonra bulmuşlar, göndermek istediler ancak biz kabul etmedik, zaten gönderdikleri irsaliye de iki kalem içermesine rağmen bize tek kalem göndermişlerdi, bu nedenle de kabul etmemiştik, sorun çözülmediği için yazılı olarak başvuru da bulunduk ancak çözüm sağlanamadı, az malzeme olduğu zaman teslim anında sayılarak alınmaktadır, ancak dava konusu teslim de çok fazla küçük malzeme bulunmaktadır, bu nedenle ve teslim alanının küçük olması işlerin yürümesi için acele etmemiz için uyarılmamız nedeni ile teslim anında sayım yapılamamıştır, depomuz fabrikamızın içindedir, mailde belirtilen deponun önü de yine hakimiyetimizin altında olan çatılı binanın içerisinde bir yerdir, denetim işlemleri 1 gün sürmektedir, bu süre içerisinde malzeme dışarıda kalmıştır, malzemenin eksik olduğuna dair aramayı hemen yaptık, genelde bu şekilde arama yaptığımızda bir sonraki sevkiyatta eksik malzemeyi bulup gönderiyorlardı, yine aynı şekilde olacağını düşünerek sözlü bildirimde yetindik, ancak çözüm sağlayamadığımız zaman yazılı bildirim yaptık, depomuz aselsanın belirlediği şartlara uygun olarak yapılmıştır, kendisi de gelip görmüştür, Aselsan için özel bir bölümümüz var, sayımdan sonra malzemeler buraya konulmaktadır, herhangi bir kişinin deponun dışı da dahil olmak üzere malzemelere müdahalesi mümkün değildir," şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... Mahkememiz huzurunda, "Ben ...Grubun Genel Müdür Yardımcısıyım, davalı şirket bizim bünyemizdeki bir şirkettir, davacı ile 5 yıldır çalışıyoruz, söz konusu ürünlerin kayıp olduğu bildirildiğinde telefonla bilgi verilmesini söyledim, bilgi verildiği bildirildi, sonrasında yazışmalarla kayıp malzemeyi bulmaya çalıştık, davacının satın alma müdürü ile ve depo elemanları ile bir toplantı yaptık, oradaki personel daha önce de bu şekilde olaylar yaşadıklarını, hatta irsaliyelerde olmayan ürünlerin kendilerine sevk edildiğini söylediler, bize ürünlerin sayılarak teslim alınmasının daha iyi olacağı söylendi ancak malzemelerin niteliği gözetildiğinde daha önce hiç bu şeklide teslimat yapılmadı, malzeme elektronik parçalarından oluşmaktadır, Türkiyede de yalnızca ... kullanabileceği başka bir kullanım alanı bulunmayan malzemelerdir, herhangi bir birinin alması mümkün değildir, toplantıdan sonra iki kalem malzemenin bulunduğu haber verildi, irsaliye ile gönderdiler, ancak biz kabul etmedik, iade ettik, depomuzun dışında ürün beklettiğimizi iddia etmiş iseler de depomuzda yalnız davacının malzemelerinin konulduğu telle çevrili bir alan vardır, deponun dışı olarak bahsedilen yerde yine bizim depomuzun içinde korunaklı bir bölgedir, taraflar arasında konuya ilişkin yazışmalar dosya içerisinde bulunmaktadır, haricen bulunmamaktadır, iade gelen son kalem dava açıldıktan sonra gönderilmiştir, gelen irsaliyede iki ürün yazılı olmasına rağmen tek ürün gelmiştir, ertesi gün iade ettik, halen bir kalem ürün eksik olduğu için üretim yapmamız mümkün değildi," şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mali müşavir bilirkişi, elektrik mühendisi, nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti 12/04/2023 tarihli raporunda özetle, tarafların defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil ettiği, defterlerin birbiri ile uyumlu olduğu, davacı tarafından davalıya düzenlenen ... seri numaralı irsaliyesinde ürünleri davalı adına teslim alan kişinin ... işe giriş bildirgesinden anlaşıldığı üzere irsaliyenin düzenlendiği tarihte davalı şirkette sevkiyat görevlisi olarak çalışan... olduğu ve malların teslim edildiğinin kabul edilebileceği, sipariş emrine göre eksik/hasarlı malzeme bildiriminin 7 iş günü içinde davacıya yazılı olarak yapılmadığı, davalı üretici tarafından 30/04/2021 tarihli e-posta ile 3 kalem malzeme için 7 iş günü olarak sipariş emrinde kararlaştırılan sürenin dışında 30 gün gecikmeli olarak eksik malzeme bildirimi yapıldığı, davalı üretici tarafından 30/04/2021 tarihli e-postada bildirilen 3 kalem eksik malzeme arasında yer alan 5936-1401-4220 kodlu 225 adet konektörlerin davacı deposunda bulunarak 25/05/2021 tarihinde davalıya teslim edildiği, diğer 2 kalem malzemenin bulunamadığı ve 11/06/2021 tarihinde davacı tarafından davalıya yeniden teslim edildiği, bu malzemelerin aynı cins ve miktarlarıyla, davacı tarafından 17/02/2020 tarihinde 320123 sipariş kodu ve sipariş no ... ile dava dışı ... 12/05/2022 tarihinde 320115 sipariş kodu ve sipariş no ... ve 17/12/2021 tarihinde 320115 sipariş kodu ve sipariş no 21D00595RM ile dava dışı... isimli .. menşeili firmadan temin edilerek EURO cinsinden ödemelerinin yapıldığı, söz konusu eksik malzemenin yurtdışından temin edilmesi sebebiyle, sipariş tarih ve miktarlarıyla ayrıştırılarak fatura tarihi- sipariş tarihi ve davalıya yeniden sevk edildiği tarihteki döviz kurları üzerinden hesaplandığında bedelinin 19.272,76 Euro olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Taraf itirazlarını gidermek üzere 03/01/2024 tarihli ek raporda kök rapordaki beyanlarını tekrar etmişlerdir. Kök ve ek rapor oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.
DEĞERLENDİRME:
Dava, eser sözleşmesi kapsamında yükleniciye teslim edilen malzemenin zayii nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında eser sözleşmesi ve davacının malzeme temini yapma yükümlülüğü bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, teslime konu bir kısım malzemenin davalıya teslim edilip edilmediği, davalı uhdesinde kaybolup kaybolmadığı hususlarında toplanmaktadır.
20/11/2020 tarihli sipariş formunda ... sipariş emri genel hüküm ve şartları"na uygun davranılacağının kurala bağlandığı, sipariş emrinde de "Firmanız ... tarafından teslim edilen malzemelerin teslim alınmasını müteakip, eksik ya da problemli (gözle muayene ile belirlenebilecek seviyede hatalar) malzeme varsa bunu en geç 7 iş günü içinde tarafımıza bildirmekle yükümlüdür. Bu süre sonrasında bildirilen eksik veya problemli malzemeler firmanız sorumluluğunda olacaktır. Firmanızdan kaynaklanan fireler/kayıplar/hasarlar, tarafımızca yapılacak değerlendirmeler neticesinde firmanızdan tazmin edilecektir," hükmünün bulunduğu, 24/03/2021 tarihli sevk irsaliyesi ile malzemenin davalının sevkıyat şoförü olarak görev yapan tanık ...'e teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davalı her ne kadar sipariş emrinde imzası bulunmaması nedeni ile gözden geçirme süresinin uygulanamayacağını savunmuş ise de, tarafların tacir olduğu ve basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin uzun süredir devam ettiği ve sipariş emrine konu malzemelerin temin edilerek teslim edildiği gözetildiğinde bu savunmaya itibar etmek mümkün görülmemiştir. Davalı her ne kadar eksik teslim fark edilir edilmez ihbarda bulunulduğunu savunmuş ise de, taraflarca kabul edilen 31/08/2022 tarihli mail içeriğinde, bu husustaki uyuşmazlığın Nisan 2021 itibari ile araştırılmaya başlandığının bildirilmesi karşısında aksi yöndeki tanık anlatımlarına ve bu yöndeki savunmaya itibar etmek de mümkün olmamıştır.
Malzemelerin davalının yetkili çalışanı tarafından imzalanan sevk irsaliyesinde ayrıntılı olarak belirtilmesi ve süresinde eksik teslim bildirimi yapılmadığının kabulü karşısında malzemenin davalı uhdesine geçtikten sonra kaybolduğu kabul edilerek davacının davasının sübut bulduğu, bilirkişi tarafından yapılan defter incelemesinde belirlendiği üzere zayi olan malzemenin davacı tarafça yeniden alınarak davacının zararının doğduğu ve davalı tarafça tazmin edilmesi gerektiği kanaatine varılarak davanın ıslah dilekçesi ile birlikte kabulüne, bilirkişi heyeti tarafından belirlenen 19.272,76 Euro'nun, davalı daha önce temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
DAVANIN KABULÜ İLE,
19.272,76 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kura göre belirlenecek Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren kamu bankalarınca bir yıl vadeli Euro mevduat hesabı için fiilen uygulanan en yüksek faiz oranına göre işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gereken 45.885,54 TL (karar tarihindeki efektif satış kuru üzerinden belirlenen) karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 1.850,95 TL ile sonradan yatırılan 8.021,69 TL'nin mahsubu ile bakiye 36.012,90 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat KAYDINA,
1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye irat KAYDINA,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 100.041,51 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça iş bu yargılama neticesinde yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı 8.361,50 TL yargılama gideri ile davacı tarafça yatırılan 1.850,95 TL peşin harcın ve sonradan yatırılan 6.021,69 ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde... başvurmak suretiyle istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024
...