T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/726 Esas - 2023/790
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/726
KARAR NO: 2023/790
HAKİM: ....
KATİP: ...
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
İHBAR OLUNANLAR: 1- ...
2- ...
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 11/11/2022
KARAR TARİHİ: 08/11/2023
K.YAZIM TARİHİ : 09/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketinde ... poliçe no'lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plaka nolu sigortalı araç 11.08.2021 tarihinde .... Caddesi üzerinden ... İstikametine doğru seyir halinde iken, o esnada park halinde bulunan .... plaka sayılı araçlara çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kazanın ardından emniyet ekiplerince tutulan alkol raporuna göre sigortalı aracın dava dışı sürücüsü ...'nun kanındaki alkol miktarının 2.54 promil olduğunu, söz konusu kaza sonucunda müvekkili şirket tarafından zarar gören üçüncü kişilere toplamda 87.669,62 tl hasar tazminatı ödendiğini, dava dilekçesinde sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere müvekkilim sigorta şirketinin bu kanuni düzenlemelere dayanarak davalıya rücu hakkı doğduğunun açık olduğunu, söz konusu uyuşmazlık ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, görüşme sonunda anlaşamama sebebi ile Arabuluculuk sürecinin sona erdiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından üçüncü kişilere ödenmiş olan 87.669,62 TL hasar tazminatının, bu tutara ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin ve arabuluculuk faaliyeti taraflarınca takip edildiği ve olumsuz sonuçlandığı için arabuluculuk vekalet ücreti, mahkeme vekalet ücreti ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan rücuen tahsili talebiyle işbu davayı açma zaruriyetinin hasıl olduğunu, izah olunan ve mahkemenizce re'sen göz önüne alınacak sebeplerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 87.669,62 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanmasından ve arabuluculuk sürecinin vekaleten tarafımızca yürütülmesinden dolayı maktu arabuluculuk vekalet ücretinin ve mahkeme vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı vekilinin talepleri isabetli olmadığı gibi müvekkili şirkete yöneltilmesinin mümkün olmadığını, mahkeme huzurunda ikame edilen davaya konu trafik kazasında dava dışı aracın sürücüsünün hukuki ve cezai sorumluluğu ile müvekkili şirketin olası sorumluluğu arasında hiçbir hukuki bağ bulunmadığını, Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesinin Varlığı Halinde Kiralayan İşleten Olarak Nitelendirilemeyeceğini, müvekkili şirketin işleten sıfatını haiz olmadığını, müvekkili şirket, kaza tarihinde söz konusu aracın maliki olup akdedilmiş olan sözleşme kapsamında kazaya karışmış olan ... plaka sayılı aracı 36 aylık süre zarfında Kiracı'nın fiili hâkimiyetine teslim ettiğini, söz konusu araç, kaza tarihi itibarı ile hiçbir şekilde müvekkili şirketin fiili hâkimiyetinde bulunmadığını, açıklamalar doğrultusunda, aracın müvekkili şirketin fiili hakimiyetinde bulunmaması nedeniyle kaza tarihinde aracı işleten sıfatının bulunmadığını, 29.07.2020 tarihli sözleşme kapsamında işleten sıfatının doğrudan Kiracı'da olduğunun sabit olduğunu, müvekkilinin izah edildiği üzere aracı işleten sıfatını haiz olmadığı gibi kazaya sebep olan sürücü ile istihdam eden vb hiçbir hukuki ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle, meydana gelen trafik kazası ile ilgisi bulunmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin kusurundan, kastından, ihmalinden ye/veya kusursuz sorumluluğundan söz edilebilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle müvekkili şirket aleyhine rücuen hasar tazminatının tahsiline hükmedilmesi yönündeki taleplerin ileri sürülebilmesine yasal dayanak olmadığını, araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiası müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafından ödemesi yapılan hasar tazminatı tutarının fahiş olduğunu, davanın kiracıya ve araç sürücüsüne ihbarı gerektiğini, dava sonucunun işleten sıfatını haiz kiracıyı da doğrudan etkilemesi sebebiyle işbu davanın ...'ne ihbarı gerektiğini, işbu davanın ayrıca kazaya karışan araç sürücüsü ...'na da haksız fiil hükümleri gereğince ihbarını talep ettiklerini, bu açıklamalar ışığında; Müvekkili şirket aleyhine haksız ve mesnetsiz olarak açılmış olan işbu davanın müvekkili şirket açısından husumet yönünden reddine karar verilmesi, yargılama neticesinde işin esasına girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesi usul, yasa ve yerleşmiş içtihatlar gereği olduğunu, usule ilişkin itirazları göz önünde bulundurularak davanın esasına girilmeksizin, müvekkili şirketin pasif husumetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddine, davanın, HMK 61 madde hükümleri uyarınca kiracı ...'ne ve araç sürücüsü ...'na ihbarına, usule ilişkin itirazlarının reddedilmesi ve davanın esasına girilmesi durumunda haksız ve mesnetsiz açılmış davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi
İhbar Föyleri
Trafik Kazası Tespit Tutanağı
Alkol Raporu
Ekspertiz Raporları, Hasarlı araç fotoğrafları, Faturalar, Rücu Mektupları, .... E. Sayılı Tahkim Dosyası
.... E. Sayılı İcra Dosyası, Ödeme Belgeleri
... Polis Memurlarınca 12.08.2021 tarih ve ... kaza sıra no ile düzenlenmiş olan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre, ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun emniyet ekiplerince tutulan alkol raporunda 2,54 promil alkollü olduğunun belirtildiği görülmüştür.
...'nun 14/02/2022 tarihi ve .... sayılı kararımda başvuran dava dışı ... hakkında talep edilen 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin ödenmesi sebebeiyle hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun ... Şirketi olduğu; 608,00TL alacak için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 25/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 06/07/2023 tarihli raporda; Dava dışı sürücü ... alkolün etkisiyle dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde yaptığı manevra ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b ve 84/l. maddesini ihlal ettiği ve kazada %100 ASLİ kusurlu olduğunu, araç hasar tarihinde kiraya verilmiş durumdadır tamirat ve işçiliklerin tamamen olayla ilgili hasarları kapsadığını, hasar dosyası ekinde sunulan resimlerin bu hasarları teyit ettiğini, parça tebdillerinin isabetli belirlendiğini, değiştirilmesi gereken parçaların onarılarak olaydan önceki durumlarına getirilmelerinin söz konusu olduğunu, parça ve işçilik bedellerinin meydana gelen hasar ile olay tarihindeki piyasa rayiçlerine uyumlu olduğunu, ... Şirketi’nin dava konusu kazada zarar gören kişi/kurumlara ödediği hasar tutarlarını, faizle birlikte rücuen talep edebileceği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRLİMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki uyuşmazlık, 11/08/2021 tarihinde meydana geldiğinden bahisle ileri sürülen kazada: davacı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın dört ayrı araca maddi hasar verdiğinden ve 3. Kişilere davacı sigorta şirketinin 87.669,62TL hasar tazminatı ödediğinden bahisle sigortalısının kusurlu olduğu ileri sürülerek rücuen tahsili istemine ilişkindir.
TBK 49 vd mdleri düzenlemesine göre kusurlu ve hukuku aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar 6102 sayılı TTK m. 4 hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca, mutlak ticari dava sayılır. TTK m. 5 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99).
ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (....,)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 3. maddesinde işleten tanımlanmıştır. Hükme göre, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmiştir. (..... sayılı ilamları).
Trafik Sigortası Genel Şartlara B.4 maddesine göre, sigorta şirketi sigortalısına azminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise rucu edebilir. Davalı şirket sürücüsü alkollü araç kullandığından ağrı kusurlu görülmüş ve davacı şirketin rücu hakkı doğmuştur.
Emsal .... sayılı kararında "Sigortalı ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince sürücünün alkollü olması sonucu zarara neden olduğu takdirde sigortacı kendi akidine rücu hakkına sahiptir. Dosya kapsamında bulunan poliçe örneğine göre sigorta sözleşmesinin tarafı olarak davalı şirketin ismi yer almaktadır. Buna göre taraflar arasında sigortalılık konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı, davacının sigortalısı olup, sigorta sözleşmesinin tarafı olduğundan ve ZMMS tarafından açılacak rücu davaları da akide karşı açılması" gerektiği belirtilmiştir.
.... sayılı kararında da "2918 sayılı KTK'nın 95.maddesine göre "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Somut olayda, davacı ZMMS sigorta şirketi, çift taraflı kazada hasar gören karşı araç için ödediği meblağı, dava dışı araç sürücüsünün alkollü olduğu iddiasıyla, sigortalı araç malikinden rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Davacı ZMMS sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında sigorta akti mevcut olup, sözleşmesinin tarafı davalı maliktir.KTK 95/2 maddesine göre davacı sigorta şirketi zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebilir." olduğu belirtilmiştir.
Dava, cevap, bilirkişi raporları, ATK raporu, mübrez ve toplanan delillerle tüm dosya kapsamına göre somut olayda davacsı sigorta şirketinde ... poliçe no'lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait ... plaka nolu sigortalı araç 11.08.2021 tarihinde .... Caddesi üzerinden ... İstikametine doğru seyir halinde iken, alkolün etkisi ile park halinde bulunan 4 adet araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, dava dışı sürücü ... alkolün etkisiyle dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde manevra ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b ve 84/l. maddesini ihlal ettiği ve kazada %100 asli kusurlu olduğu, araç hasar tarihinde kiraya verilmiş olduğu ve araç sürücüsü ağır kusurlu olduğundan kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiği, rizikonun ve talebin teminat dışında kaldığı, sigorta şirketi yönünden meydana gelen zararı tazmin etme koşullarının oluşmadığı, ağır kusur nedeniyle dava konusu kazaya neden olan ... plakalı aracın sürücüsü sorumlu olduğu gibi sigortalı aracın malikinin sigorta sözleşmesinin tarafı olarak sözleşmenin diğer tarafı olan davacıya karşı sorumlu olduğu, dava konusu aracın sigorta şirketi/davacı ... Şirketi Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçesi Genel Şartları B.4. maddesi kapsamında araç maliklerine toplam 87.669,62 TL hasar ödemesi yapıldığı ve sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün alkollü araç kullanması nedeniyle rucü hakkı bulunduğu, 87.669,62 TL hasar tutarı için: tamirat ve işçiliklerin olayla ilgili hasarları kapsadığı, parça ve işçilik bedellerinin meydana gelen hasar ile olay tarihindeki piyasa rayiçlerine uyumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile araç hasar tazminatı 87.669,62-TL’nin davalıdan dava tarihi olan 11/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
DAVANIN KABULÜ İLE, Araç hasar tazminatı 87.669,62-TL’nin davalıdan dava tarihi olan 11/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
1-Alınması gereken 5.988,71TL harçtan peşin alınan 1.497,19TL harcın mahsubu ile eksik 4.491,52TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14. maddleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan .... bütçesinden ödenen 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan Başvurma harcı 80,70TL, Peşin harç 1.497,19TL ile Vekalet harcı 11,50TL olmak üzere toplam 1.589,39TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterildiği üzere: Bilirkişi ücreti: 3.750,00TL, davetiye ve müzekkere tebligat gideri 235,50TL olmak üzere toplam 3.985,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/11/2023
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ....
¸[e-imzalıdır]