T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/828 Esas - 2024/411
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/828
KARAR NO : 2024/411
...
DAVA : İtirazın İptali -Alacak
DAVA TARİHİ : 14/12/2022
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
K. YAZIM TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali-Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin davalı şirket ile 18.07.2022 ile 31.10.2022 tarihleri arasında ticari iş ilişkisi içinde olduğu hesap dönemi sonu cari hesap bakiye alacağı 2.791.968,41 TL olup ... sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış ve davalının itirazı üzerine takibin durmuş olduğunu, hiçbir hukuki gerekçeye dayanmayan ve kötü niyetli yapılan itirazın iptali için işbu davayı açma zarureti hâsıl olduğunu, dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup fakat anlaşma sağlanamamış olduğunu, müvekkilin hak etmiş olduğu alacağın tazmini konusunda ileride telafisi güç sonuçlar doğmaması adına davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malvarlığı üzerine teminat karşılığı tedbir konulmasını, davalı-borçlunun haksız itirazlarının reddi ile takibin devamına, %20’den az olmamak şartıyla icra-inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin davacı/karşı davalı şirketle yapmış olduğu anlaşma ile 17.07.2022 tarihinden itibaren davacı/karşı davalı şirketten yem alımına başladığını, davacı/karşı davalı şirket yem alımına başlamadan önce yemlerin besin değerlerine ilişkin analiz sertifikasını müvekkiline verdiği gönderecekleri yemlerle bire bir aynı olacağı taahhüdünde bulunduğunu, bu sertifikaya göre davacı/karşı davalı şirketin yemlerindeki protein miktarı %17,50, yemlerin metabolik enerji değeri ise 2.770 k.kal olarak taahhüt edildiğini, hatta müvekkili şirket, taahhüt edilen protein ve kalori değerlerini göremeyince davacı/karşı davalı şirketle iletişime geçmiş, bunun üzerine davacı/karşı davalı şirket yeni bir analiz sertifikası göndermiş ve taahhüt edilen metabolik enerji 2.800 k.kal olarak yükseltilmiş olduğunu, ancak müvekkili şirketin davacı/karşı davalı şirketle çalıştığı dönem boyunca taahhüt edilen protein ve kalori değerinin karşılığını göremediğini, görüşmelere rağmen sorunun çözülemediğini, yem tüketiminin artmasının yanında tavuklardan yumurta elde etme konusunda ciddi bir verim düşüklüğü ve beklenenin üzerinde hayvan ölümleri meydana gelmeye başladığını, bunun üzerine müvekkili şirketin, özel bir laboratuvara farklı kümeslerdeki yemlerden numune göndererek analiz edilmesini istediğini, 17.08.2022 tarihli analiz raporunda yemin protein ve kalori değerlerinin düşük çıkması üzerine defaatle yemin protein ve kalori değerlerinin yükseltilmesi talebinde bulunmuşsa da müvekkilinin taleplerinin sonuçsuz bırakıldığını, müvekkilinin en son 26.10.2022 tarihinde ... Müdürlüğü'ne de yem numunesi göndererek analiz edilmesini istemiş ve 01.11.2022 tarihli raporda numunesi gönderilen yemlerin protein değeri %15,6 ve kalori değeri ise 2.540 kcal çıkmış olduğunu, alınan rapordaki değerlerin taahhüt edilenlerin çok altında kaldığı görüldüğünü, yumurta üretiminde kullanılan Lohmann ... tavuk ırklarının kitapçık değerlerinin çok üzerinde yem tükettiklerini fark etmiş ve bunun üzerine davacı/karşı davalı şirket yetkilisine durumu bildirdiğini, hayvanların standartların üzerinde yem tüketmek istemesinin doğrudan yemin protein ve kalori değerlerinin düşük olduğunun bir göstergesi olduğunu, davacı/karşı davalı şirket tarafından taahhüt edilen yem tüketimi ortalama 105-110 gram iken 118-120 gram yem tüketimi gerçekleştiğini, müvekkili şirket ile davacı/karşı davalı şirket arasındaki iş ilişkisi ise karşılıklı mutabakatla sona erdirilmiş ve müvekkili şirketin davacı/karşı davalı şirketten son olarak 29.10.2022 tarihinde yem aldığını, müvekkili şirketin ile davacı/karşı davalı şirket arasındaki yem alım-satım ilişkisi 17.07.2022 - 29.10.2022 tarihleri arasında gerçekleşmiş olup bu süreç içerisinde başka bir firmadan yem alımı yapılmadığını, davacı/karşı davalı şirketin 25.10.2022 tarihinde müvekkili şirketin çiftliğine gelerek incelemelerde bulunduğunu, bu incelemede çiftlik genelinde tavukların bakımının çok iyi ve düzenli olduğunu, tavukların ölümünü ve yumurta verimini etkileyecek yem harici dış faktörlerde herhangi bir problem bulunmadığını ikrar ettiğini, davacı/karşı davalı şirketle çalışma sona erdikten sonra müvekkil şirket başka firmadan yem almaya başlanmış, akabinde ölümler azalmış ve yumurta verimleri artmış olduğunu, buradan da anlaşılacağı üzere davacı/karşı davalı şirket tarafından teslim edilen yemler ayıplı olup bu yemler verim düşüklüğü ve hayvan ölümlerinin tek sebebi olduğunu, bununla beraber davacı/karşı davalı şirket, gerek şifahi gerekse de yazılı olarak yapılan görüşmelerde yemlerin protein ve kalori değerlerinin yükseltilmesi taleplerini sonuçsuz bırakınca öncelikle 02.11.2022 tarihinde mail yoluyla sonrasında ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle ayıp iddiamızın kabul edilmediğinin bildirildiğini, izah edildiği üzere davacı/karşı davalı şirket taahhüt ettiği değerlerin altında değerlere sahip yem satmak suretiyle ayıplı mal satımı gerçekleştirdiğini, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Ayıptan Sorumluluk” başlıklı 219. Maddesi gereğince davacı satıcının satılan üründe mevcut ayıptan sorumlu olduğunu, bu zararın TBK’nun 227.maddesi gereğince bedelden düşülmesini talep ettiklerini, takas-mahsup talebinde bulunduklarını, davanın redini talep ettiklerini; Karşı dava; Davacı/karşı davalı şirket tarafından satılan yemlerin metabolik enerji ve protein değerinin düşük olması sebebiyle müvekkili şirketin, standardın üzerinde yem tüketimi neticesinde daha fazla yem satın almak zorunda kalmış, normalin üzerinde hayvan ölümüyle karşılaşmış, yumurta elde etme konusunda ciddi oranda verim düşüklüğü gerçekleşmiş ve hatta yumurtlama kapasitesi çok fazla düşen hayvanların bir kısmını kesime göndermek mecburiyetinde kalmış olduğunu, tüm bu hususlar müvekkilinin gerek yurt içi gerekse de yurt dışındaki ticari hayatını olumsuz etkilemiş ve müvekkili açısından birçok zarar kaleminin doğmasına sebebiyet vermiş olduğunu, davacı/karşı davalı şirketten alınan ayıplı yemler sebebiyle Yüksek Oranda Hayvan Ölümlerinin Gerçekleşmesi Sebebiyle, Yumurta Elde Etme Konusunda Yaşanan Verim Düşüklüğü Sebebiyle, Normalin Üzerinde Yem Tüketimi Olması Sebebiyle Doğan Zararları olduğunu, davacı/karşı davalıdan temin edilen yemlerin TBK ilgili maddeleri uyarınca ayıplı olduğunu, bu ayıp sebebiyle müvekkilu şirketin çiftliğinde normalin çok üzerinde hayvan ölümlerinin gerçekleştiğini, hayvanların yumurtalamasında ciddi oranda verim düşüklüğünün meydana geldiğini, bu verim düşüklüğü ve hayvanların çok fazla kilo kaybının gerçekleşmesi sebebiyle hayvanların bir kısmının olması gerekenden önce kesime gönderildiğini, ayıplı yemdeki besin değerlerinin ve yemin metabolik enerji değerinin düşüklüğü sebebiyle hayvanların standardın üzerinde yem tüketiminde bulunduğu ve tüm bu hususların elliden fazla ülkeye ihracat yapan müvekkil şirketin gerek yurt içi gerekse de yurt dışındaki ticari faaliyetlerine önemli ölçüde zarar verdiği açık olduğundan müvekkili şirketin uğramış olduğu zarara ilişkin şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili 16/05/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile; Karşı davayı toplamda 931.446,10 TL olarak artırdıklarını, asıl davada aleyhlerine karar verilmesi halinde karşı davada hükmedilecek tutarın mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraf vekilleri sulh olmalarının mümkün olmadığını, arabuluculuğa başvurmak istemediklerini belirtmişlerdir.
DELİLLER: Taraf delilleri toplanmış, taraflara ait ... formları ile icra takip dosyası getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, asıl ve karşı davada zorunlu arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir.
Getirtilen davaya konu .... olduğu, alacaklının cari hesap bakiye borcuna istinaden 2.791.968,41 TL asıl alacak, 28.914,08 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.820.882,49 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili yönünde ilamsız icra takibi yaptığı, borçlu vekilinin süresinde verdiği dilekçe ile borca ve fer’ilerine itiraz ettiğini belirttiği, bu şekilde takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan...uzmanı bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak; Mali Yönden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; T.T.K.’nun 64/III. Maddesine göre davacı / karşı davalı ile davalı/ karşı davacı şirketin 2021- 2022 ve 2023 Takvim Yılı Envanter defterinin Açılış ve Kapanış tasdiklerinin zamanında yaptırıldığı, zamanında yapılan açılış ve kapanış tasdikleri ve Kanuna göre eksiksiz, usulüne uygun tutulan ticari defterleri borç ve alacağın izah ve ispatında sahibi lehine HUMK Madde 222/2 gereğince delil olarak kullanılabileceği, davacı / karşı davalı ile davalı/ karşı davacı şirketin ticari defter ve belgelerine göre Yem alım satım ticari ilişkinin olduğu dönemde ... tarafından 107 Adet fatura düzenlediği bu faturaların toplam tutarının KDV dahil 31.420.229,48-TL olduğu, buna karşılık davalı/ karşı davacı ... tarafın 1 adet Fiyat farkı KDV dahil 16.438,29-TL fatura düzenlendiği ve 34 ayrı ödeme dekontu ile 28.611.822,78-TL davacı / karşı davalı...Anonim Şirketine ödeme yapıldığı, Ticari ilişkinin başladığı tarihten icra takibinin yapıldığı tarihe göre (31.420.229,48 TL - 16.438,29 TL - 28.611.822,78 TL) 2.791.968,41-TL ... Şirketinden alacağı olduğu, davalı/ karşı davacı ... Şirketinin Yevmiye Kebir defterlerinin incelenmesinde Yem alım ticari ilişkinin olduğu 18.07.2022 ile 28.10.2022 döneminde başka bir firmadan Yem alımı olmadığı, Veteriner Hekimlik açısından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; a) ... Müdürlüğü'nce yem numunesi gerekli analizler yapılmış ve 01.11.2022 tarihli raporda yemlerin protein değerinin %15,6 ve kalori değerinin ise 2.540 kcal olduğunun tespit edildiği, laboratuvar analizi sonucunda tespit edilen değerlerin, davalının yumurta tavukçuluğunda kullanabileceği değerlerin altında olduğu, dolayısıyla bu yemlerin ayıplı özellikte olduğu, b) Davalı ile davacı aralarındaki anlaşmaya göre, yemlerde protein değeri %17,5 ve metabolik enerji değeri ise 2.770 Kcal. olan yemlerden teslim edileceğini davacının taahhüt ettiği, ancak ... Müdürlüğü'nce yem numunesi üzerinde yapılan analiz sonucunda (01.11.2022 tarihli raporda), analizi yapılan yemlerin protein değerinin %15,6 ve kalori değerinin ise 2.540 kcal olduğu, bu durumda laboratuvar analizi sonucunda tespit edilen değerler değerlendirildiğinde; söz konusu yemlerin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olmadığı, c) Yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvan ölümlerinin direkt sebebi olamayacağı. ancak hayvanlarda bağışıklığın/direncin düşmesine bağlı olarak hastalıklara yakalanmayı kolaylaştırıcı rol oynayabileceği, d) Yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvanlarda verim düşüklüğünün direkt sebebi olduğu, çünkü yeterli enerjiyi ve proteini alamayan hayvanlar bilimsel literatürdeki verimliliği sağlayamayacağı, bunun telafisini ise fazla yem tüketimi ile sağlanabileceği, bu da olması gereken proteinin veya metabolik enerjinin değeri ile laboratuvar analizi sonuçları değerlendirildiğinde, %10’luk bir değer farkının mevcut olduğu, bu farkın da %10 civarında verim düşüklüğüne sebep olabileceği, e) Yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvanlarda verim düşüklüğünün sebebi olduğundan, yetiştirici standart verimi elde edebilmek amacıyla hayvanlara daha fazla yem vererek hedef verime ulaşmaya çalışacağından, yani yemlerdeki değer düşüklüğünü telafi etmek gayesiyle hayvanlara normalden fazla yem vereceğinden, yemlerde olması gereken proteinin veya metabolik enerjinin değeri ile laboratuvar analizi sonuçları arasında %10’luk bir değer farkının mevcut olduğu göz önüne alındığında, yem tüketim farkının %10 civarında fazlalaşacağı, yani %10 fazla yem tüketimine dayalı zararının oluşacağının değerlendirildiği, Nitelikli hesap yönünden yapılan değerlendirme sonucunda; Ayıplı yem sebebiyle uğranılan zararın karşı davaya konu edilmiş olduğu da gözetilerek; Davalının Ankara 27. İcra 2022/17657 takip sayılı icra dosyasında 2.791.968,41-TL asıl alacağa vaki itirazının haklı olmadığı, bu miktara davacının davalıya keşide ettiği 3.11.2022 tarihli ihtarın (davalı yanca verilen cevaba göre 4.11.2022) tarihinden itibaren ticari faiz uygulanması hususunun sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, 4.11.2022 tarihi ile 7.11.022 icra takip tarihi arasında işlemiş ticari temerrüt faizinin, % 15,75 üzerinden; (2.791.968,41 x 0,1575x 3/365=) 3.414,26 TL olacağı dikkate alınarak davacının takibe itirazının 2.795.582,67 TL üzerinden iptalinin gerekip gerekmeyeceğinin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, karşı davacının karşı davalıdan talepte haklı olduğu tutarın 931.446,10 TL olduğu belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, taraflar arasındaki yem alım satımına ilişkin ticari ilişki nedeniyle, cari hesaba dayalı alacağa yönelik yapılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine İ.İ.K.nun 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasıdır. Davanın yasal bir yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Karşı dava ise, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde davacı şirket tarafından davalı-karşı davacıya satılan yemin ayıplı olmasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, faturalar, cari hesap kaydı, icra dosyası, ba-bs formları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Davacı şirket ile davalı şirket arasında yem alım satımına ilişkin anlaşma çerçevesinde, cari hesaba dayalı ticari ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki çerçevesinde faturalar düzenlediği, ürünlerin davalıya teslim edildiği, ancak davalının faturalardan kaynaklanan bakiye cari hesap borcunu ödememesi üzerine davacı şirketin...Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığı, davalı borçlunun borca ve fer’ilerine itiraz etmek suretiyle takibin durmasına sebebiyet verdiği, alacaklının ise borçlunun itirazının iptali yönünde eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Davalı ise, cevap ve karşı dava dilekçesi ile, davanın reddini savunmuş, belirsiz alacak olarak ayıplı yem satışına dayalı 1.000,00 TL’nin davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili 16/05/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile; Karşı davayı toplamda 931.446,10 TL olarak artırdıklarını belirtmiştir.
Taraflar arasında; yem alım-satıma ilişkin cari hesaba dayalı ticari ilişki bulunduğu, alım satıma konu tavuk yemlerinin teslim edildiği hususları anlaşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki anlaşmazlık; yemlerin ayıplı olup olmadığı ve taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olup olmadığı, hayvan ölümlerinin yeme bağlı olup olmadığı, ölmeyenlerde ise verim düşüklüğü olup olmadığı, buna göre asıl davada davacının cari hesap alacağının olup olmadığı, varsa icra takip tarihi itibariyle miktarı, karşı dava yönünden ise karşı davacının karşı dava tarihi itibariyle ayıplı maldan kaynaklanan alacağı varsa miktarı noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan ... Hesap uzmanı bilirkişi heyeti raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçeli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Alınan bilirkişi raporları diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; Davacı asıl davada, yanlar arasında akdedilen yem alım satımına ilişkin ticari ilişkide, davacı satıcı tarafından davalıya satılıp teslim edilen yem bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine yapılan ilamsız icra takibine davalının borca itirazının iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı yan ise karşı davada, davacının satımını yaptığı yemlerde davacının taahhüdünün protein değerinin %17,5 ve metabolik enerji değeri 2.770 Kcal. olan yemlerden teslim edileceği yönünde olmasına karşın, davacının bu taahhüdüne uymadığını, nitekim son defa Tarım ve Orman Bakanlığı Ankara Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nde yaptırılan analizi sonucu yemlerin protein değerinin %15,6 ve kalori değerinin ise 2.540 kcal olduğunun belirlendiğini, davacıya mail iletileriyle ayıp ihbarının yapıldığı gibi 03.11.2022 tarih 20496 yev. nosu ile ....Noterleğinden keşide edilen ihtar ile bu hususun bildirildiğini, teslim edilen yemlerin kullanılması sonucu yumurta kaybı, tavuk ölümleri ve fazla yem tüketilmesinden kaynaklanan davalı zararlarından kaynaklanan alacağın tahsilini, ayrıca yukarıda belirtildiği gibi mahsubunu istemiştir.
Asıl davada; Davacı / karşı davalı... ve davalı/karşı davacı ... Anonim Şirketinin Ticari defter ve belgelerine göre Yem alım satım ticari ilişkinin olduğu dönemde... tarafından 107 Adet fatura düzenlediği bu faturaların toplam tutarının KDV dahil 31.420.229,48-TL olduğu, buna karşılık davalı/karşı davacı ... Anonim Şirketi tarafın 1 adet Fiyat farkı KDV dahil 16.438,29-TL fatura düzenlendiği ve 34 ayrı ödeme dekontu ile 28.611.822,78-TL davacı / karşı davalı ... ödeme yapıldığı, davalı/ karşı davacı ... Anonim Şirketinin Yevmiye Kebir defterlerinin incelenmesinde yem alım ticari ilişkinin olduğu 18.07.2022 ile 28.10.2022 döneminde başka bir firmadan yem alımı olmadığı, tarafların cari hesap kayıtlarının birbirini teyit ettiği, her iki taraf defterlerine göre icra takip tarihi itibariyle (31.420.229,48 TL - 16.438,29 TL - 28.611.822,78 TL) 2.791.968,41-TL davacı..., davalı ... bakiye cari hesap alacağı olduğu, tarafların tacir olup aralarındaki ticari ilişkiye dayalı alacağa yönelik takipte talep edilen avans faizinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Bu nedenlerle; Davalının ... Esas takip sayılı icra dosyasında 2.791.968,41-TL asıl alacağa vaki itirazının haklı olmadığı, davacının davalıya keşide ettiği 04.11.2022 tarihli adi ihtarın tebliğ belgesi sunulmadığından takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edilemeyeceği,(ayrıca takip tarihinin de 04/11/2022 tarihi olmakla, işlemiş faizin söz konusu da olamayacağı), dikkate alınarak davacının takibe itirazının 2.791.968,41 TL üzerinden iptali gerektiği; Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Karşı davada; Teknik yönden yapılan değerlendirmelerde; ...'nce yem numunesi gerekli analizler yapılmış ve 01.11.2022 tarihli raporda yemlerin protein değerinin %15,6 ve kalori değerinin ise 2.540 kcal olduğunun tespit edildiği, laboratuvar analizi sonucunda tespit edilen değerlerin, davalının yumurta tavukçuluğunda kullanabileceği değerlerin altında olduğu, dolayısıyla bu yemlerin ayıplı özellikte olduğu, davalı ile davacı aralarındaki anlaşmaya göre, yemlerde protein değeri %17,5 ve metabolik enerji değeri ise 2.770 Kcal. olan yemlerden teslim edileceğini davacının taahhüt ettiği, ancak ...'nce yem numunesi üzerinde yapılan analiz sonucunda (01.11.2022 tarihli raporda), analizi yapılan yemlerin protein değerinin %15,6 ve kalori değerinin ise 2.540 kcal olduğu, bu durumda laboratuvar analizi sonucunda tespit edilen değerler değerlendirildiğinde; söz konusu yemlerin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olmadığı, yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvan ölümlerinin direkt sebebi olamayacağı, ancak hayvanlarda bağışıklığın/direncin düşmesine bağlı olarak hastalıklara yakalanmayı kolaylaştırıcı rol oynayabileceği, yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvanlarda verim düşüklüğünün direkt sebebi olduğu, çünkü yeterli enerjiyi ve proteini alamayan hayvanlar bilimsel literatürdeki verimliliği sağlayamayacağı, bunun telafisini ise fazla yem tüketimi ile sağlanabileceği ,bu da olması gereken proteinin veya metabolik enerjinin değeri ile laboratuvar analizi sonuçları değerlendirildiğinde, %10’luk bir değer farkının mevcut olduğu, bu farkın da %10 civarında verim düşüklüğüne sebep olabileceği, yemlerdeki proteinin veya metabolik enerjinin düşük olmasının, hayvanlarda verim düşüklüğünün sebebi olduğundan, yetiştirici standart verimi elde edebilmek amacıyla hayvanlara daha fazla yem vererek hedef verime ulaşmaya çalışacağından, yani yemlerdeki değer düşüklüğünü telafi etmek gayesiyle hayvanlara normalden fazla yem vereceğinden, yemlerde olması gereken proteinin veya metabolik enerjinin değeri ile laboratuvar analizi sonuçları arasında %10’luk bir değer farkının mevcut olduğu göz önüne alındığında, yem tüketim farkının %10 civarında fazlalaşacağı, yani %10 fazla yem tüketimine dayalı zararının oluşacağı tespit edilmiştir.
Somut olayda, davalı alıcının davacıdan 17.07.2022 tarihinde yem almaya başladığı ve ticari defter kayıtlarına göre son yem alımının 30.10.2022 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı tarafından davalıya yazılan mail iletilerinde genelde 27.09.2022 tarihinden itibaren tavukların fazla yem yediği, protein değerlerinin uygun olmadığı enerjinin artırılması gerektiği yönünde iletilerle davacıya ihbarın yapıldığı görülmüştür. Bu bağlamda ayıp ihbarının 27.09.2022 tarihinde yapıldığı ve daha sonraki tarihlerde de yinelendiği anlaşılmaktadır. 28.09.2022 tarihinden 30.10.2022 tarihi aralığında davalıya teslim edilen yem bedeli 9.314.461,00 TL tutarındadır. Teknik bilirkişi tespitine göre, verim düşüklüğünün telafisinin ise fazla yem tüketimi ile sağlanabildiği, tüketim farkının %10 civarında fazlalaşacağı, yani fazla yem tüketimine dayalı %10 zararının oluşacağı değerlendirilmiş, buna göre karşı davacının zararının ve talep edebileceği alacağının; (9.314.461,00 TL x 0.10=) 931.446,10 TL olacağı, davacının tazminat alacağını karşı davaya konu etmesi sebebiyle asıl davada mahsubunun yapılamayacağı kanaatine varılmıştır.
Karşı davacının karşı davalıdan talepte haklı olduğu tutarın, talep artırım da dikkate alınarak 931.446,10 TL olduğu, bu tutara 03.11.2022 tarihli karşı davacı ... tarafından keşide edilen noter ihtarının karşı davalı ...’ye tebliğ tarihi olan(kendi beyanına göre) 04/11/2022 tarihinden itibaren temerrüt faizi uygulanması gerektiği, taraflar tacir olup, aralarındaki ticari ilişkiye dayalı talep edilen ticari temerrüt faizi talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle; 1-Davalının borca itirazının kısmen haksız olduğu anlaşıldığından, asıl davanın kısmen kabulü ile; Davalının... Esas sayılı dosyasında; 2.791.968,41 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine; Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 2-Karşı davanın kabulü ile; 931.446,10 TL'nin 04/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davalının ... Esas sayılı dosyasında; 2.791.968,41 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Alınması gereken 190.719,36 TL harçtan peşin alınan 34.069,22 TL harcın mahsubu ile eksik 156.650,14 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 34.161,42 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 12.596,50 TL yargılama giderinden 12.344,08 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6102 sayılı TTK’nun 5/A-1. maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-10,14. maddesi ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince hesaplanan ve Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin, davadaki haklılık durumuna göre 1.293,60 TL’sinin davalıdan, 26,40 TL’sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 277.596,42 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Karşı davanın KABULÜ İLE,
931.446,10 TL'nin 04/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
Alınması gereken 63.627,08 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harç ile 15.890,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 16.069,90 TL harcın mahsubu ile eksik 47.557,18 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Karşı davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Karşı davacı tarafından peşin yatırılan 359,80 TL harç ile 15.890,00 TL tamamlama harcı ve davacı tarafından yapılan, ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 12.000,00 TL yargılama giderinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
6102 sayılı TTK’nun 5/A-1. maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-14. maddesi ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince hesaplanan ve Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin karşı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 132.459,00 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024
...