T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/842 Esas - 2022/1013
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/842
KARAR NO: 2022/1013
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., 1 yıldan daha uzun süredir yapım müteahhitliği sektöründe faaliyet gösteren davalı ... Enerji İnşaat ve Madencilik A.Ş.'nin %51 oranındaki payının sahibi olduğunu, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirkette müşterek temsil ve yönetim yetkisi bulunduğunu, davalı ... Enerji, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında girmekte olduğu yapım işi ihalelerinde müvekkili ...'a ait iş deneyim belgesini kullandığını, müvekkili ...'un yapılan ihalelerde müşterek temsil ve yönetim yetkisi bulunmasına rağmen davalı ... Enerji'nin girmiş olduğu ihalelerde diğer istekliler itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş olup, yapılan şikayet başvuruları üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ilgili maddeleri uyarınca Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan incelemeler neticesinde müvekkili ...'un davalı ... Enerji İnşaat ve Madencilik A.Ş.'nin temsil ve yönetiminde yetkili olmadığı gerekçesi ile iş deneyim belgesinin kullanılamayacağına ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiğini, müvekkili ..., davalı ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin yarısından fazla hissesine sahip olduğunu ve bu sebeple davalı şirketin temsil ve yönetiminde müşterek yetkili olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca, anonim şirket yönetim kurulu tarafından yetki devri yapılması halinde dahi, yönetim kurulu üyelerinin aksi esas sözleşmede öngörülmemişse çift imza ile şirketi her konuda temsil yetkisi bulunduğunu, anonim şirketlerde temsil ve yönetim yetkisine haiz organ, yönetim kurulu olduğunu, TTK'nın tüm hükümlerine bakıldığında müvekkilinin şirket adına sözleşme imzalama ve diğer tüm işlemleri kanundan doğan hükümler çerçevesinde yapabileceği açık olduğunu, davalı şirket, müvekkili ...'un iş deneyim belgesini kullanarak ihalelere girmeye devam ettiğini, dolayısı ile söz konusu uyuşmazlığın gelecekte de ortaya çıkmasının kuvvetle muhtemel olduğu ve Kamu İhale Kurumunun kararlarında, konuyla ilgili değerlendirmenin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine atıf yapılarak alındığı, anonim şirketlerde temsil ve yönetim yetkisinin TTK'da düzenlendiği ve Kamu İhale Kurumunun kararlarında konuya ilişkin özel bir hükmün bulunmadığı da göz önünde bulundurulduğunda ve tüm bu nedenlerle davalarının kabulü ile müvekkili ...'un davalı ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin %51 oranındaki payının sahibi olması sebebi ile yönetim kurulu üyesi sıfatı ile ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin temsil ve yönetiminde müşterek yetkili olduğu hususunun tespiti ve bu şekilde ticaret siciline tescil ve ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, yargılamanın devamı sırasında davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 20.12.2022 tarihli "dava dilekçesinin tamamen ıslahı" talepli dilekçesinde; Taleplerine ek olarak müvekkili ...'ın TTK'nın dava dilekçesinde belirttikleri maddeleri doğrultusunda kamu ihale kurumu nezdinde sözleşmeleri imzalamaya ve imzalanan sözleşmelerdeki işleri yürütmeye yetkili olduğunun da tespitini talep ettiklerini, dava dilekçesinde de belirttikleri tüm hususlara ek olarak davalarının tamamen ıslah ettiklerini bildirerek ıslahlarının kabulü ile: müvekkili ...'un davalı ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin %51 oranındaki payının sahibi olması sebebi ile yönetim kurulu üyesi sıfatı ile ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin temsil ve yönetiminde müşterek yetkili olduğu hususunun tespitini, kamu ihale kurumu nezdinde sözleşmeleri imzalamaya ve imzalanan sözleşmelerdeki işleri yürütmeye yetkili olduğunun tespitini, işbu ıslah taleplerinin davalıya tebliğini talep etmiştir.
CEVAP: Mevcut durum itibariyle dosya üzerinden karar verildiğinden davalı tarafa dava dilekçesi tebliğe çıkarılmamıştır.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava, davacı ...'un davalı ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin %51 oranındaki payının sahibi olması sebebi ile yönetim kurulu üyesi sıfatı ile ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin temsil ve yönetiminde müşterek yetkili olduğu hususunun tespiti ve bu şekilde ticaret siciline tescil ve ilanını ve kamu ihale kurumu nezdinde sözleşmeleri imzalamaya ve imzalanan sözleşmelerdeki işleri yürütmeye yetkili olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Emsal Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin ...K sayılı emsal kararında özetle; "...Tespit davasının konusunu ancak bir hukuki ilişki oluşturabilir. Bu nedenle , konusu yalnızca maddi vakıalar olan tespit davaları dinlenemez. Maddi vakıalar ancak hukuki bir ilişki ile birlikte tespit davasına konu olabilir.
Hukuki ilişkinin tespitinde hukuki yarar bulunmalıdır.
Hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için ise; bir hakkın veya hukuki durumun tehdit edilmesi, tehlikenin yakın ve ciddi olması, bu tehdit nedeniyle de davacının hukuki durumunun belirsizlik içinde bulunması ve tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olması zorunludur.
Öğretide ve Yargıtay uygulamasında kural olarak, “ eda davası “ açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yarar dava şartlarından olup taraflarca ileri sürülmese de mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur. Somut olayda , eda davası açılması mümkün bulunduğundan az yukarıda açıklandığı üzere davacı tarafın taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğu iddiasıyla tespit davası açmasında hukuki yararı yoktur." şeklinde kararları mevcuttur.
Anonim şirket, yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur. Yönetim kurulu her yıl üyeleri arasından bir başkan ve bulunmadığı zamanlarda ona vekâlet etmek üzere, en az bir başkan vekili seçer. Esas sözleşmede, başkanın ve başkan vekilinin veya bunlardan birinin, genel kurul tarafından seçilmesi öngörülebilir. (yTTK 359.mad)
Yönetim kuruluna seçilecek kişilerin pay sahibi olmaları gerekir. Pay sahibi olmayan bir kimse yönetim kurulu üyeliğine seçilmiş ise pay sahibi oluncaya kadar göreve başlayamaz ve yönetim kurulu üyelik yetkilerini kullanamaz. Ortak olmadan bu yetkileri herhangi bir şekilde kullananlar, yaptıkları işlerden şahsen sorumludurlar. Yönetim kurulu üyeleri en fazla 3 yıllığına seçilebilirler. Yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından, en fazla 3 yıl seçildikten ve yönetim kurulu süresi bittikten sonra yapılacak genel kurulda yönetim kurulu seçilmezse pay sahiplerinden veya şirket alacaklılarından birinin yahut Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın isteği üzerine, mahkeme şirketin feshine karar verebilir. Gerek kuruluş ana sözleşmesi ile gerekse genel kurullarda seçilen ve ticaret siciline kaydedilen yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları, ikametgâhları ve uyruklarının Ticaret Sicili Gazetesi’nde tescili ve ilanı gerekir. (e.TTK 300/8 - yTTK 354.mad)
Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri aşağıda belirtilen yollardan biri ile seçilirler.
a- Sözleşmeyle atanma: Anonim şirketin kurulduğu andan itibaren tüzel kişilik kazanması için, ani kuruluşta ilk yönetim kurulu üyelerinin şirket sözleşmesiyle atanmaları şarttır. Tedrici kuruluşta ise ilk yönetim kurulu üyelerinin ana sözleşmeyle görevlendirilmesi mümkün olduğu gibi kuruluş genel kurallarınca da seçilmesi mümkündür.
b- Genel kurul tarafından seçim: Genel kurul toplantısında oy çoğunluğuna sahip olan hissedarlar kendi istedikleri kişileri yönetim kuruluna getirebilirler. Genel kurulda yönetim kuruluna üyeliği teklif edilen kişiler de pay sahibi sıfatıyla oy hakkına sahiptirler.
c- Yönetim kurulunun üye seçmesi: Göreve seçilmiş ve görev başındaki yönetim kurulu üyelerinden birisinin bu sıfatı herhangi bir nedenle son bulmuşsa, boşalan yere yönetim kurulu, kanunda ve sözleşmede gösterilen nitelikleri haiz bir kişiyi geçici yönetim kurulu üyesi olarak seçer. Bu şekilde seçilen üye, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapar. Geçici görev ile seçilen bu üye, genel kurul tarafından kabul edilmese bile yaptığı işler ve kullandığı oylar geçerli olur.
Bir tespit davasının dinlenebilmesi için; genel dava şartlarının dışında hukuki ilişki ve hukuki yarar şartlarının birlikte varlığı zorunludur. Doktrinde de (Prof.Dr.Baki Kuru-Hukuk Muhakemeleri Usulü-6.Baskı Cilt II,sayfa 1425 vd.) bir hukuki ilişkinin tespit edilmesinde hukuki yararın bulunması için genellikle üç şartın birlikte varlığı temel unsur olarak kabul edilmektedir.
Bunlar sırasıyla;
a) Davacının bir hakkının yada hukuki durumunun güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olması,
b) Bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olması ve bu hususun davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunması,
c) Yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup cebri icraya yetki vermeyen tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olması halleridir. Bu üç şartın birlikte mevcut olmadığı hallerde hukuki yararın bulunduğunun kabulü mümkün değildir.
Somut olayda, davacı ...'un davalı ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin %51 oranındaki payının sahibi olması sebebi ile yönetim kurulu üyesi sıfatı ile ... Enerji İnş. Ve Mad. A.Ş.'nin temsil ve yönetiminde müşterek yetkili olduğu hususunun tespiti ve bu şekilde ticaret siciline tescil ve ilanını ve kamu ihale kurumu nezdinde sözleşmeleri imzalamaya ve imzalanan sözleşmelerdeki işleri yürütmeye yetkili olduğunun tespitinin talep edildiği, 6102 sayılı TTK'nunda Anonim şirketlerde yönetim kurulunun nasıl ve hangi organ tarafından seçileceği, görev ve yetkilerinin neler olduğu, bu seçimden sonra yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları, ikametgâhları ve uyruklarının Ticaret Sicili Gazetesi’nde tescili ve ilan (e.TTK 300/8 - yTTK 354.mad) edileceği, ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Davacının %51 hissedarı olduğu davalı şirkette yönetim kurulu üyesi olup olmadığı, şirket ve ticaret sicil kayıtlarından anlaşılabileceği, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmadığı, bu hususta tespit talep etmekte davacının hukuki yararının bulunmadığı, ayrıca davacının yönetim kurulu üyeliğinin tescil ve ilanının bu aşamada mahkemeden talep etmekte de davacının hukuki yararı bulunmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Islah dilekçesi ile talep edilen; kamu ihale kurumu nezdinde sözleşmeleri imzalamaya ve imzalanan sözleşmelerdeki işleri yürütmeye yetkili olduğunun tespitini istemekte de davacının hukuki yararı bulunmadığı mahkememizce değerlendirildiğinden, 6100 sayılı HMK’ nın 106/2. bendine göre, tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiği ve Eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı, HMK'nın 106/2. bendine göre, maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamayacakları değerlendirildiğinden, davacının hukuki yararının olmaması sebebi ile açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davacı vekilinin tespit talebinin hukuku yarar yokluğundan REDDİNE,
Harçlar Kanununa göre alınması gereken harçlar peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yoluna başvurma yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 23.12.2022