T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/870 Esas - 2024/393
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/870
KARAR NO : 2024/393
...
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 26/04/2022
KARAR TARİHİ : 16/05/2024
K. YAZIM TARİHİ : 16/05/2024
Mahkememizde görülen menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirketin, enerji, gıda ve tekstil gibi birçok alanda faaliyette bulunduğunu, davacının yatırım faaliyetleri kapsamında ...ı İhalesine katılarak, 3,63 kr/kWh teklifi ile ihaleyi kazandığını, ihaleyi kazandıktan sonra taraflar arasında 23/01/2012 tarihinde ... başlıklı sözleşme imzalandığını, 10 MW olan proje gücünün 19,2 MW güce çıkması nedeni ile taraflar arasında 30.09.2015 tarihli yeni ... katkı payı anlaşması imzalandığını,... 22,5 MW AKÇA ... projesi için 10.01.2012 tarih ve EÜ/4270-2/02549 sayılı lisans alındığını, bu lisans kapsamında davaya konu ... katkı payı tutarının davalı tarafından hesap edilerek müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin söz konusu bedele itiraz etmiş ve itirazında; “KDV dahil 5.883.404,44 TL paranın fazla hesaplanarak talep edildiğinin anlaşıldığı, yanlış hesaplama yapılarak fazladan istenen rakam dışında kalan 3.312.823,14 TL'nin yatırılacağı, geri kalan kısım olan 5.883.404,44 TL için iade faturası düzenlenerek gönderildiği” hususlarının belirtildiğini, davalı bu yazıya verdiği 1065564 sayılı cevabı yazı ile; fatura tutarının ödenmesinin talep edildiğini, davalının yaptığı hesaplama hukuka uygun olmadığından müvekkilinin 3.312.823,14 TL ödemeyi yapmış ve geri kalan kısım içinde borçsuzluğunun tespiti bakımından iş bu davayı açmak zorunda kaldığını belirterek her türlü talep, dava ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, ... fatura numaralı 9.196.227,58 TL bedelli faturanın 5.883.404,44 TL'lik kısmı için müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, gerekirse %15 teminat karşılığında veya teminatsız olarak 5.883.404,44 TL'lik bedelin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Her şeyden önce, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, (Mülga) 4628 Sayılı ... 3. Maddesinin 5. Fıkrası hükmü doğrultusunda,...tarafından onaylanan, "Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği" (Yönetmelik) 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Yönetmelik kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Kasım 2007 tarihinde alınan Rüzgar Enerji Santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, Teşekküllerince 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen ... katkı payı miktarları üzerinden ... kapasite tahsis yarışmaları gerçekleştirildiği, söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ... için kapasite tahsis edildiği, ... tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma süreci başlatıldığı, davacı şirketin, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda, dava konusu tesis için sisteme bağlantı hakkı kazandığı, lisans alarak faaliyetlerine başladığı, ayrıca, davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca, müvekkili ...'a ödemeyi taahhüt ettiği, Rüzgar Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "... katkı payı anlaşmaları" akdedildiği, müvekkili tarafından, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; Yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturaları hesaplandığı, 4628 sayılı Kanununun sürece ilişkin 5. Maddesinin 3 fıkrası 2008 yılında yürürlüğe girmiş olup, ... tarafından yayımlanan Yarışma Yönetmeliğinin yürürlük tarihinin ise 22.09.2010 olduğu, davacının, bu yasal çerçevede, 2011 yılında yapılan yarışmalara özgür iradesi ile katıldığı, davaya konu üretim tesisinin sisteme bağlantı hakkını kazandığı yarışmada, teklif mektubu, taahhütname, anlaşma içeriklerini bilerek ve kabul ederek imzaladığı, bu bakımdan düzenlenen yarışmalara katılmaktan ve teklif sunmaktan her zaman cayma hakkı bulunan davacının, yarışma koşullarını kabul ederek, -dava dilekçesinde de belirttiği üzere- kendi iradesi ile teklif verdiği, yarışmaya başvuran tüm şirketler için aynı usullerin geçerli olduğu, Yarışma süreci ve sonrasında yapılacak işlemlerin önceden belirlenmiş olması ve tüm katılımcılar için aynı genel usullerin uygulanması, yarışma mantığının bir gereği olduğu, aksi durumun katılımcılar için adil olmayan sonuçlar doğuracağı, davacı şirket yarışma anında bildiği şartları kabul ederek teklif verdiği ve bağlantı hakkı kazandığı, Yarışma Yönetmeliğinin sürecin yasal dayanağı olduğu ve imzalayarak kabul ettiği (Yönetmelik eki) metinlerde yer alan düzenlemelerin yalnızca kendisine değil, diğer istekli firmalara da aynı şekilde uygulandığının ısrarla göz ardı edildiği, şu halde, yarışma sırasında sunduğu teklif mektubu ile anlaşma imzalamaya hak kazanan davacının, daha sonra katkı payının kendi istediği gibi hesaplanmasını istemesi hakkaniyete aykırı olduğu gibi, aynı tarihte yarışmaya katılan diğer istekli firmalar yönünden de "haksız rekabet" teşkil ettiği, nitekim, ... katkı payının davacı şirketin dilekçesinde belirttiği şekilde hesaplanmasının, yarışma sırasında tüm istekliler tarafından bilinmesi halinde, fiyat tekliflerinin değişeceği ve yarışmanın sonucunun dahi etkilenebileceği, müvekkili Teşekkülce ... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin (aynı tarihte yayımlanan) ekleri, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşması hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği olduğu, teşekküllerince düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasının hukuka aykırılığı bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce... Karar sayılı ilam ile; HMK'nun 114/1-b ve 115/1-2.maddeleri gereğince yargı yoluna yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; verilen kararın istinafı üzerine... ..... Karar sayılı ilamı ile, Mahkememizin görevli olduğu belirtilerek HMK’nun 355.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe ve arabuluculuğa teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan taraf vekilleri sulh olmalarının mümkün olmadığını ve arabuluculuğa başvurmak istemediklerini belirtmişlerdir.
DELİLLER: Taraflarca sözleşme ve ekleri ibraz edilmiştir.
Mahkememizce SMMM, elektrik mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda sonuç olarak; Davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak TÜFE endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen .... ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, davacının BAM ilamlarına göre, 2021 yılı ... üretimi kapsamında sözleşmedeki birim fiyatın sabit olduğunun kabulü halinde ödemesi gereken fatura tutarının 3.312.823,14 TL olduğu ve dava kapsamındaki faturadan kaynaklı henüz ödememiş olduğu 5.883.404,44 TL' bedelden borçlu olmayacağı; ... Katkı Payı Anlaşmasının 1. maddesinde tesisin ilk devreye girdiği tarihten itibaren 20 yıl süre ile ... Katkı Payının ...’a ödenmesi ve 20 yıl süreyle güncellenerek ödeme yapılması öngörüldüğünden Anlaşmanın 3. maddesinde yer verilen Katkı Payı hesabında ilk yılın 2014 (Geçici kabul ve işletmeye başlama) olmasına bağlı olarak 2021 yılı faturası için 2014 ve 2021 yılları TÜFE oranına göre Anlaşmada yer alan birim fiyatın kümülatif güncellenerek Katkı Payı Bedelinin tespiti gerekeceğinin düşünüldüğü, bu halde, dava konu fatura tutarının 7.302.621,35 TL olarak hesaplandığı, davacının ödediği bedel dışında davalıya 3.989.798,21 TL daha borçlu olacağı belirtilmiştir.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava, taraflar arasındaki "... Katkı Payı Anlaşması" kapsamında davalı idare tarafından düzenlenen faturadaki katkı payı tutarının anlaşmaya aykırı hesaplandığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasında; "... Katkı Payı Anlaşması" yapıldığı ve bu kapsamda davalının davaya konu faturayı düzenlediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen "... Katkı Payı Anlaşması"çerçevesinde davalı yanca düzenlenen davaya konu faturanın sözleşme ve mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenen fatura kapsamında davacının bakiye borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizce alınan SMMM, elektrik mühendisi ve sözleşme-hesap uzmanı bilirkişi heyetinin düzenlemiş oldukları raporun hesaplama yönünden, usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli ve hüküm vermeye elverişli olduğu görülerek hükme esas alınmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, sözleşme-ekleri, bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Dava, davacı şirkete ait Aliağa ... üretim tesisinin davalı ... iletim sistemine bağlanması konusunda taraflar arasında akdedilen ... katkı payı anlaşması kapsamında, davalı ...’ça keşide edilen; 21.01.2022 tarihli 2021 yılı üretimine ait 9.196.227,58 TL tutarlı ... Katkı Payı faturası kapsamında ödenmemiş olan 5.883.404,44 TL ile ilgili menfi tespit talebine ilişkindir.
Davacı dava dilekçesi ile özetle, davalının sözleşmeye ve Yönetmeliğe uygun olmayacak şekilde Teklif mektubunu esas alarak hatalı şekilde ... Katkı Payı faturası düzenlediğini, teklif mektubunun sözleşme imzalandığında geçersiz hale geldiğini, sözleşmede yer alan birim fiyat güncellenmesinin sözleşmeye göre sadece ilgili yıla ait TÜFE ile yapılması gerektiğini iddia ederek fazladan tahakkuk ettirilen bedele yönelik borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı ... ise cevap dilekçesi ile özetle, ... tarafından alınan ... başvuruları kapsamında birden fazla başvuru yapılan aynı saha ve trafo tahsis yarışması yapıldığını, davacının bu yarışmaya katılarak teklif sunduğunu, önceden sözleşme hükümlerini ve bütün şartları kabul ettiğini, düzenlenen faturanın teklif mektubu, sözleşme ve Yönetmelik hükümleri ile birlikte değerlendirilerek düzenlendiğini ve bir hata bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Tarafların iddiaları, dayanakları, sözleşme ve mevzuat hükümleri dahilinde, dava konusu fatura bedelinin ne şekilde hesaplanması gerektiği ve hesaplama yapılarak varsa davacının borçlu olmadığı miktarın tespiti gerekmektedir.
Ticari defterlerin incelenmesinde; Taraflara ait ticari defterlerin açılış-kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davaya konu faturanın her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu, davalı ticari defterlerinde davacı şirketin 11.512.872,39.-TL tutarında borç bakiyesinin kayıtlı olduğu, davacının ihtirazı kayıtlı faturanın 3.312.823,14 TL’lik kısmının ödendiği belirlenmiştir.
Davalı ... E.P.Kanunu kapsamında ülkemiz elektrik iletim istemi sahip ve işleticisi olup, yasal mevzuat kapsamında enerji arz güvenliğini sağlamak, faaliyetleri sırasında meri mevzuat hükümlerine ve ... kararlarına uymakla yükümlüdür.
Ülkemizde enerji üretiminin artırılması, kaynak çeşitliliği yaratılmasına matuf olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından rüzgar ve güneş enerjisi üretiminin artırılabilmesi için yasa koyucu tarafından bir takım teşvikler sağlanması sonucunda, rüzgar gücünün elverdiği çeşitli sahalarda özel sektör şirketlerince yoğun bir talep oluşmuş ve 4628 ve 6446 sayılı yasal mevzuat kapsamında üretim lisansı almak üzere çok sayıda şirket ...'ya lisans başvurusunda bulunmuştur.
Enerjinin üretimi sonrasında tüketim mahallerine ulaştırılabilmesi için öncelikle iletim sisteminin yeterli kapasiteye sahip olması bir teknik zorunluluktur. Bu kapsamında, enerji arz güvenliği sağlama yükümlülüğünde olan davalı ...'a ait iletim hatlarının ve trafo merkezlerinin kapasitesinin ...’ca verilen üretim lisansı çerçevesinde ortaya çıkan gücü karşılayamaması halinde, kapasite yatırımları tamamlanıncaya kadar mevcut kullanılabilir gücün yatırımcılara tahsisi söz konusu olmuştur. Yasal mevzuata göre düzenleyici kurum olan ...'ya, aynı bölgede aynı trafo merkezinin bulunduğu mahallerde birden çok başvuru yapılması sonucunda, ...'nın davalı ...'a verdiği görev ile ... tarafından trafo merkezlerinde atıl olan güç tahsis edilmiş ve bu gücün talep sahiplerine tahsisi için bu güçle sınırlı olmak üzere yürürlüğe konan Yönetmelik ile yarışma düzenlenmesi uygulamasına gidilmiştir.
Mülga 4628 sayılı Kanunun 3. 6.5 maddesi uyarınca; Davalı ... tarafından hazırlanan ve düzenleyici kurum ... tarafından onaylanarak 22 Eylül 2010 tarihli resmi gazetede yayımlanan "Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği" yürürlüğe konarak, Yönetmelik hükümleri çerçevesinde talep sahipleri arasında mevzuat gereği Yönetmelik hükümleri ile ekinde yer alan ... Katkı Payı Anlaşma Tasarısı ile Teklif Mektupları tasarısı kapsamında, sözleşmede yer alacak birim kwh başına kuruş cinsinden lisans sahibi olacak şirketin ödemekle yükümlü olacağı "... katkı Payı" yarışma konusu yapılmıştır. ... tarafından gerçekleştirilen yarışmada alınan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, davacı ... Projesi için güç tahsis hakkını kazanmıştır.
Yarışma Yönetmeliği eki ile akdedilecek sözleşme tasarısı talep sahiplerine sunulduğu gibi, teklif aşamasında verilecek taahhütname metni de, yer almaktadır. Yarışma sonucu tahsis hakkı kazanan davacı ile Yönetmelik ekinde yer alan Sözleşme Tasarısı üzerinde her hangi bir değişiklik yapılmamış, sadece davacının verdiği teklifte yer alan 2,62 Krş/kWh sözleşmeye derç edilmiştir.
Sözleşmenin 3.maddesinde "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden ,262 Krş/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır: Toplam ... Katkı Payı Sayfa 11 / 14 Tutarı = kr*E*TÜFEkr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş. E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh).
TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer almakta olup,söz konusu hükümde sözü edilen hesaplama yöntemindeki birim fiyat davacı tarafından teklif edilen fiyat, elektrik enerjisi miktarı fiilen gerçekleşen ve sisteme verilen üretim miktarı ile Endeks TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE endeksidir.
Davalı şirketçe düzenlenen 21.01.2022 tarihli 9.196.227,58 TL tutarlı fatura 2021 yılı toplam üretim miktarı ve davacının verdiği teklif fiyatının 2011 yılından itibaren ( Yarışma ve Sözleşme öncesi Ocak 2011 den başlamak üzere) 2021 yılı dahil kümülatif şekilde TÜFE oranları ile güncellenmesi ile tahakkuk ettirilmiş olup, davacının verdiği teklif birim fiyatının 2011 yılından itibaren yapılan kümülatif güncellenmiş değeri esas alınmıştır. Uyuşmazlık ve muaraza birim fiyatın TÜFE oranları ile güncellenmesi kapsamında ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, birim fiyatın tespitinde uygulanacak güncellemede, davalının uyguladığı gibi teklif yılının mı, geçici kabul tarihinin mi veya davacının talebinde olduğu gibi sadece hesaplamaya konu yıl öncesine ait TÜFE’nin mi esas alınması gerekeceği, muarazanın temelini oluşturmaktadır.
Yönetmeliğin "Yarışma" başlıklı 7. maddesinde, " (2) Teklifler kapalı zarf ile alınır. Tekliflerde, teklif miktarı virgülden sonra iki haneden fazla olmamak üzere kuruş olarak rakam ve yazı ile açık olarak yazılır. Rakam ve yazı ile yapılan teklif miktarının farklı olması hâlinde, yazılı miktar esas alınır." hükmüne yer verilmiş olup, yarışma verilecek birim fiyat kapsamında yapılmaktadır. Davacı birim katkı payı olarak 3,63 Krş/kWh teklif vermiş ve bu fiyat Anlaşmada aynen yer almıştır.
Yönetmeliğin 9. maddesinde "– (1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir.
Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Pay, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" hükmü yer aldığı gibi ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesinde de benzer şekilde " Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden……….kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır." denilmektedir.
Buna karşılık, Yönetmeliğin sözleşme tasarısı gibi ekinde yer alan "Teklif Mektubu Formunda " İdarenizce ……/……/…….. tarihinde, ……………... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ……..... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına ……… (rakam/yazı ile) kuruş teklifimiz ile Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." hükmü yer almaktadır.
Sözleşmenin 3. maddesinde ise güncelleme için TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi alınması öngörülmüş, ancak güncellemeye konu önceki dönemle (Güncellemenin başlatılacağı tarih) ilgili bir hükme yer verilmemiştir. Buna karşılık, Yönetmeliğin 9. maddesinde güncellemenin Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksine yapılması öngörülmüştür. Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde, yarışma yapılmış ve davacıda yarışmaya iştirak etmiştir. Söz konusu Yönetmelik ve eki teklif mektubu yarışmaya yönelik bir düzenleme olup, yarışma sonucu sözleşme akdedilmesi ile yarışma süreci sona ermektedir.
Diğer yandan, yarışma yönetmeliği ekinde yer alan dokümanlar birlikte değerlendirildiğinde, taahhütnamede yer alan "Teklif yılından itibaren TÜFE güncellenmesi " düzenlemesi, yarışmayı kazananla akdedilecek sözleşme tasarısında ve Yönetmelik hükümlerinde yer almamakta olup, yarışma sonucunda akdedilecek sözleşme tasarısı ... ilamlarına göre tek başına geçerli olacağından, teklif verenler açısından çelişkili bir durumu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, yarışmaya katılanların, yarışma sonrasında akdedeceği sözleşme hükümlerinde teklif yılından itibaren ... güncellemesi yapılması konusunda bir hüküm olmaması ve 20 yıl sürecek katkı payı ödemelerinin geçici kabul tarihinden itibaren yapılması düzenlemesi kapsamında, sözleşmede yer verilen TÜFE güncellemesinin teklif yılından değil ilk katkı payı ödemesine konu tarihten itibaren yapılacağının varsayılması söz konusudur.
Yönetmeliğinin ve eklerinin geçerli olduğu varsayılsa dahi, yarışma sonrası sözleşme kurulması aşamasında Yönetmelik eki Fiyat Teklif Formunda yer alan TÜFE güncellenmesinin teklif tarihinden itibaren uygulanacağı veya Teklif Formunun Sözleşme eki olduğu yönünde sözleşmede bir düzenleme yapılması gerekirken, yarışma sonrası taraflar arasında akdedilen sözleşmede bu yönde her hangi bir düzenleme yapılmamıştır.
BAM ilamları ve Yargıtay ilamları dikkate alındığında; yapılan yarışma kapsamında alınan teklif mektuplarındaki hususların bilahare yapılan ... Katkı Payı Anlaşmalarında yer verilmemesi nedeniyle, her ikisi tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı olduklarının açık olduğu, uyuşmazlığın anlaşma hükümlerine göre çözülmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Buna göre; yasal dayanağı olmayan yarışma yönetmeliğin ekinde matbu olarak yer alan Teklif Formunda birim fiyatın güncellenmesinde TÜFE oranlarının teklif yılı esas alınarak yapılması yönündeki düzenlemenin, aynı yarışmada yer alan sözleşme tasarısı ve yönetmelikte yer almamış olması karşısında, ... güncellenmesi konusundaki muarazanın başlangıçta davalı ... düzenlemesi sonucunda ortaya çıktığı, sözleşme ile teklif formunun ek yapılmamış olması ve sözleşmede aynı hükme yer verilmemiş olması nedeniyle yarışmadaki teklif ve taahhüdün geçersiz hale geldiği, bu kapsamda muarazanın sözleşme hükmü uygulanarak giderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve Yönetmeliğin hükümleri arasında güncelleme ve birim fiyat konusunda bir farklılık bulunmamakta olup, buna göre sadece faturaya konu döneme ait yıllık TÜFE oranının kullanılması gerekmektedir. Bu durumda, davaya konu 2021 yılı üretimine ait faturanın sözleşmede yer alan 3,63 Krş/kWh birim fiyatın 2021 yılı TÜFE oranına göre, güncellenerek davalı şebekesine verilen enerji miktarı üzerinden ... katkı bedeli hesaplanmalıdır.
Hesaplama; Sözleşmede yer alan Birim fiyatın sabit olduğu kabulü kapsamında hesaplama; 2021 yılına ait TÜFE artışı % 36,08’dir. Buna göre; ... Katkı Payı Tutarı; 56.834.928,5 * 3,63/100 * 1,3608 = 2.807.477,24 TL ve fatura KDV’si 505.345.90 TL ilave edildiğinde toplam 3.312.823,14 TL olmaktadır. Davacı, 04.02.2022 tarihinde Türkiye Halk Bankası kanalıyla itiraz kaydı koyarak davalıya, hesapladığı tutar olan 3.312.823,14 TL ödemiş olup, bu kapsamda davacının 2021 yılı faturası kapsamında 9.196.227,58 – 3.312.823,14 = 5.883.404,44 TL bedelden sorumlu olmayacağı hesaplanmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle; Davalı şirket tarafından fatura düzenlenmesi sırasında esas alınan Teklif Formunda yer alan "teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak ... endeksine göre güncellenmesi" yönündeki hükmün Yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almadığı, yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkması ve yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede teklif formundaki güncelleme hükmünün yer almaması nedenleriyle, yerleşik hale gelen Ankara BAM 23. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 23. H.D.’nin ilamlarına uygun olarak güncellemede sözleşme hükümlerinin esas alınması ve uygulanması gerekeceği, buna göre, 2021 yılı fatura tutarının 3.312.823,14 TL olması gerektiği, böylece 9.196.227,58 – 3.312.823,14 = 5.883.404,44 TL’lik bedelden davacının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile; Davacının 21.01.2022 tarihli, TEE20220158003395 numaralı, 9.196.227,58 TL bedelli faturanın 5.883.404,44 TL'lik kısmı için davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ İLE,
Davacının 21.01.2022 tarihli,... numaralı, 9.196.227,58 TL bedelli faturanın 5.883.404,44 TL'lik kısmı için davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Alınması gereken 401.895,36 TL harçtan peşin alınan 100.473,84 TL harcın mahsubu ile eksik 301.421,52 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 100.566,04 TL harç ve davacı tarafından yapılan, ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen toplam 7.555,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 362.834,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2024
...