T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/104 Esas - 2024/402
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/104
KARAR NO : 2024/402
...
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 14/11/2022
KARAR TARİHİ : 22/05/2024
K.YAZIM TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı taraf; taraflarınca takibe konulan, ... E. sayılı icra dosyasında borca itiraz etmiştir. Söz konusu itiraz hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirkette ... poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) sigortası tarafından sigorta altına alınan ... plaka sayılı araç maddi hasarlı trafik kazası yapmış ve araç sürücüsü sigortalı aracın damperini açık unutarak aracın hasar almasına sebebiyet verdiğini, 24.08.2021 tarihinde Sürücü ... olarak yola devam ederken Saraykent nizamiye üzerindeki levhaya ve Nizamiye kulübesine hasar verdiğini, araç maliki davalı Belka Anonim Şirketi olmadığını, ancak dava dışı araç maliki ... arasında yıllardır süregelen kira sözleşmesi tarafımızca haricen öğrenilmiş olup bu kapsamda araç işleten vasfı davalı şirkete ait olduğunu, gerekli önlemleri almayan ... araç işeten sıfatı ile meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğu sabit olduğunu, kazanın oluşumunda sürücü .. 2918 Sayılı KTK'nın 52/1-B "Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak, yasaktır." maddesini ihlal ettiği sonucuna varılarak %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, şeklinde ... Kararları mevcut olup kanunun bu kapsamda açık olduğunu, bu neden ile söz konusu olayda araç işletenin sorumluluğunun gündeme geldiği sabit olup davalı ile dava dışı araç maliki arasında yıllardır süregelen bir kira ilişkisi mevcut olduğu haricen taraflarınca öğrenildiğini, bu nedenle davalı araç işleten vasfına haiz olup Yargıtay Kararları ışığında sorumluluğun araç işleten de yani davalıya ait olduğunu, nitekim davalı şirket tarafından müvekkili şirkete 13/05/2022 tarihinde gönderilen yazıda da söz konusu aracın davalı şirket adına kamu hizmetlerinde ifa gösterdiği belirtildiğini, bu kapsamda da aracın işleteninin davalı taraf olduğu davalı tarafın yazısı ile ikrar edildiğini, kaza tarihinde tanzim edilen trafik kazsı tespit tutanağında davalının araç işleten vasfına sahip olması ve araç malikinin %100 kusurlu olması sebebi ile davalıdan işbu hasarın rücusu talep edildiğini, söz konusu trafik kazasının dava dışı sürücü Metin Kaya'nın damperi açık unutması, önlem almadan ve yanlış eylemlerinden dolayı meydana gelmiş olduğunun sabit olduğunu, işbu hasar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalımıza 46.920 TL hasar tazminatı ödendiğini, kusuru ile işbu kazaya sebebiyet veren davalı .... 'nin araç işleten sıfatı olması nedeni ile müvekkilinin kusurlu bulunan araç malikine ve .... 'ye rücu etme hakkı bulunduğunu, dava dışı sürücünün ağır kusurlu olduğunu, sorumlu kimsenin ihmalinin ağır olup olmadığının tayininde, dikkate alınacak ideal davranış türünün tayininde benzer hal ve koşullar altında özenli kişiler ölçü alınması gerektiğini, bu maddenin uygulanabilmesi için sigorta ettirenin kazanın oluşumundaki kusuru ağır kusur sayılabilecek şekilde kazaya sebebiyet vermiş olduğunu, somut olay irdelendiğinde ise dava dışı sürücünün damperi açık unutarak ilerlemesi makul bir kişiden beklenebilecek özen ve dikkat kapsamında sayılmakta olup dava dışı sürücünün dikkat ve özeni göstermediğinin sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan işbu ödemenin tahsili için 26/07/2022 tarihinde ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, başlatılmış olan icra takibine davalı taraf yersiz ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen bedelin davalılardan tahsili için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, izah edilen nedenlerle re’sen araştırılacak sair sebeplerle, icra dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine % 20’tan aşağı olmamak üzereicra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı borçludan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf müvekkili şirket aleyhine ... Sayılı Dosyası kapsamında haksız icra takibi başlattığını, akabinde müvekkili şirket tarafından ilgili icra takibine yasal süresi içerisine haklı itiraz da bulunulduğunu, akabinde davacı/alacaklı yan mahkemede görülen dosyaya haksız alacağını dava konusu yaptığını, cevap ve itirazları sunma zaruretinin hasıl olduğunu, öncelikle davacı tarafça başlatılan icra takibi haksız ve hukuka aykırı olduğundan, dava dilekçesinde müvekkili şirket yönünen aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, 24.08.2021 tarihli trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı marka araç müvekkili şirket tarafından ilgili kiralama sözleşmesine istinaden 1 yıllığına, kısa süreli olarak kiralandığını, müvekkili .... ve bağlı kuruluşlarına hizmet alım sözleşmesi dahilinde personel temini yaptığını, bu meyanda uzun süreli kira sözleşme ilişkisi kurması 4734 ve 4735 Sayılı Kanunlar kapsamında usule aykırı olup, kısa süreli kiralamalar yaptığını, ilgili araç, müvekkili şirket tarafından ... 'den kiralandığını, iş bu davanın adı yazılı şirkete ihbarını talep ettiklerini, neticeten müvekkili şirketin uzun süreli kiralama ile aracın zilyetliği sıfatına geçirilerek kazadan sorumlu tutulması mümkün olmayıp, davanın reddi gerektiğini, davacının yanın ikame etmiş olduğu iş bu davada talep edilen alacak kalemleri 6098 Sayılı Borçlar Kanunu ve ilgili yasal mevzuat uyarınca zamanaşımına uğradığından davanın reddi gerektiğini, ayrıca davacı yan davasının yetkili mahkemede ikame etmediğini, iş bu davanın türü itibariyle zararın meydana geldiği yer yetkili mahkemede açılması gerektiğini, hal böyle olunca yetki yönünden de davanın reddi gerektiğini, diğer yönden ise, müvekkili şirkete ait araçların tamamı en yüksek limitten Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında olduğunu, hal böyle olunca, ilgili kazadan doğacak tüm zararlar ilgili sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekirken, müvekkili şirketten talebinin hukuka aykırı olduğunu, bir diğer husus ise, ilgili kaza kapsamında araç sürücüsünün kusuru bulunmamakta olup, araç sürücüsünün ağır kusurlu olduğuna dair somut bir veri, adli ve idari bir tespit içerir kayıt ve belge de bulunmadığını, diğer yandan ilgili mevzuatta da tek taraflı trafik kazası hallerinde işleten ve/veya şoför yönünden ağıt kusur hallerini gösterir bir tanım ve belirleme bulunmamakta olup, her somut olayın özelliğine göre ancak yargı kararlarıyla belirlenebildiğini, müvekkili şirketin iddia edilen olayda hiçbir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından davacı yana her hangi bir şekilde borcu da bulunmamakta olup, haksız alacak talebinin ve icra inkat tazminatı talebinin doğrudan reddi gerektiğini, izah edilen hususlar ve re’sen gözetilecek nedenlerle; tüm beyan ve delil gösterme hakları saklı kalmak kaydıyla; davacının mesnetsiz ve haksız olan taleplerini içerir işbu davanın öncelikle usulden, esasa girilmesi halinde ise esastan davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan vekili cevap dilekçesinde özetle:Davanın müvekkili şirket açısından husumetten reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirket araç kiralama işi ile uğraşan bir şirket olduğunu, 24.08.2021 tarihli trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı marka araç müvekkili şirket tarafından 26.10.2020 tarihli kiralama sözleşmesine istinaden bir yıllığına davalı .... kiralandığını, kira sözleşmesi gereği damga vergisi davalı şirket tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı’na yatırıldığını, dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen müvekkili şirket adına tescilli 06 HD 2267 plakalı araç tüm ekipmanları ile birlikte eksiksiz ve sağlam bir şekilde 01.11.2020 tarihinde davalı Bel-Ka A.Ş.’ye teslim edildiğini, kaza tarihi itibariyle aracın işleteni davalı .... olduğunu, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın işleteni kiracı sıfatıyla davalı .... olduğunu, müvekkili şirketin aracın işleteni sıfatını taşımadığından kaza nedeniyle tazminat sorumluluğu olmadığını, kiracı sıfatıyla davalı .... aracın işleteni sıfatını taşıdığını, işbu kazayla ilgili olarak davalı .... tarafından müvekkili şirkete bugüne kadar herhangi bir ihtar veya bildirim yapılmadığını, müvekkili şirket adına tescilli ... plakalı araç müvekkili firmanın sorumluluğu dışında olduğunu, 24.08.2021 tarihinde dava dışı Metin Kaya sevk ve idaresinde iken maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı iddia edildiğini, müvekkili şirketin kazanın oluş şekline dair herhangi bir bilgisi mevcut olmayıp, müvekkili şirkete, sürücüler ve işleten tarafından da kazanın oluşuyla ilgili bilgi verilmediğini, müvekkili şirketin tasarrufunda olmayan uzun sürekli kiralama sözleşmesi ile davalı ....'ye kiralanan aracın karışmış olduğu kazayla ilgili hukuki tazminat vs. sorumlukları olmayacağını, izah edilen nedenler ışığında, davanın müvekkili şirket açısından reddine; yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davadaki uyuşmazlığın; 24.08.2021 tarihinde dava dışı Sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... tarafından asfalt çalışması yapılırken aracın dorsesini kaldırdığı ve yola devam ederken... üzerindeki levhaya ve Nizamiye kulübesine hasar verildiği ve bu hasar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalıya 46.920 TL hasar tazminatı Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) sigortası tarafından sigorta altına alınan... plaka sayılı sigortalı aracın damperini açık unutarak aracın hasar almasına sebebiyet verdiği ve işbu kazaya davalı ... 'nin sebebiyet verdiği ileri süreülerek araç işleten sıfatı olması ve araç malikine araç maliki davalı ...olmadığı Ancak dava dışı araç maliki ... arasında yıllardır süregelen kira sözleşmesi olduğu kapsamda araç işleten vasfı davalı şirkete rücu etme hakkının bulunduğu ileri sürelerek rücu istemine ve zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkin olduğu, kusur durumu, zararın doğup doğmadığı, doğmuşsa doğmasında veya artmasında müterafik kusurunun olup olmadığı, başvuru koşulunun yerine getirilip getirilmediği, maddi tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Davanın ... Esas sayılı dosyasında görülmekte iken görevsizlik kararı verilmesi üzerine Ankara Tevzi Müdürlüğü'nce mahkememize gönderildiği ve mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşıldı.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 10/08/2023 tarihli raporda: Dosya muhteviyatında bulunan dokümanları kapsamında heyetce tespit edilmiş hususlar ve yapılmış olan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; Kusur Yönünden; Sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... nizamiye girişindeki levhaya ve nizamiye kulesine dorsesi ile çarparak hasar verdiğini, bu kazanın oluşumunda sürücü ... ise 2918 sayılı KTK’ nun 52/1-B- artı 91 maddesi aracının yük ve teknik özelliğine, görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak, Kuralını ihlal ettiği Tam Asli Kusurlu Olduğunu %.100 (yüzde Yüz Oranında Kusurlu Olduğunu), davacı ... Türk Sigorta şirketi oluşan kazadan dolayı maddi hasarın karşılanması için açtığı davada mahkemede görülmekte olan davada davalı ... açtığı tazminat davası ve davalı ... Değerlendirme .... sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile toplu yapılan araç kiralama hizmet alımı işi ile İKN...sayılı anlaşma sözleşme 39 maddeden ibaret idari ve yüklenici tarafından okunup idari yüklenici tarafından 26.10.2020 tarihinde geçerli olmak kaydı ile imza altına birlikte kiralama sözleşmesi anlaşması yaptıkları anlaşıldığından dolayı 2918 sayılı KTK’ nun 13/A maddeleri gereği sözleşmeden kaynaklı araç ve sürücülerini kontrol etme sorumlu Tali Kusurlu % 25 Yüzde Yirmi beş oranında kusurlu olduğunu, Sigorta Hasar Yönünden: Davacı sigorta şirketinin trafik sigorta poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı aracın damperinin açık olarak sürücüsünün şantiye sahası içerisinde seyri sonucu dava dışı ...girişinde bulunan tabela ve nizamiye kulübesinde meydana gelen hasara ilişkin olarak 25.11.2021 tarihinde yapmış olduğu 6.620,00-₺ tazminat ödemesinin, olay tarihi itibariyle piyasa rayiçleri dikkate alındığında yerinde olduğunu, davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tazminat ödemesinin poliçe teminatları dahilinde olduğunu, dava konusu aracın şantiye sahası içerisinde çalışma esnasında sürücüsünün aracın damperini açtıktan sonra kapanması esnasında meydana gelen kazada, sürücünün kasti veya ağır bir kusuru olmadığını, davacı sigorta şirketinin dava konusu hadiseye ilişkin ilgili sigorta genel şartları dahilinde rücu şartı oluşmadığı bildirilmiştir.
Sigorta & Hasar uzmanı bilirkişisinden alınan 22.01.2024 tarihli ek raporda: Davacı sigorta şirketinin trafik sigorta poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı aracın damperinin açık olarak sürücüsünün şantiye sahası içerisinde seyri sonucu dava dışı .... girişinde bulunan tabela ve nizamiye kulübesinde meydana gelen hasara ilişkin olarak 25.11.2021tarihinde yapmış olduğu 46.920,00-₺ tazminat ödemesinin, olay tarihi itibariyle piyasa rayiçleri dikkate alındığında yerinde olduğunu, davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tazminat ödemesinin poliçe teminatları dahilinde olduğunu, dava konusu aracın şantiye sahası içerisinde çalışma esnasında sürücüsünün aracın damperi açık iken meydana gelen kazada kasti ve/veya ağır bir kusuru olmadığını, davacı sigorta şirketinin dava konusu hadiseye ilişkin ilgili sigorta genel şartları dahilinde rücu şartı oluşmadığı bildirilmiştir. Rapor oluşa ve hüküm kurmaya elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.
Dava, ZMSS poliçesi gereği dava dışı 3. kişiye ödeme yapan sigortacının ödediği bedelin rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Kaza, ödeme ve dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 73. maddesi ile "birlikte sorumluların" rücu isteminde zamanaşımı süresi özel olarak belirlenmiş olup, TBK 73/1. maddede zamanaşımı süresi ve sürenin başlamasının esasları; "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiştir. Yine, KTK’nın 109/4. maddesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları C.8. maddesi 4. fıkrasında da rücu zamanaşımı süresi düzenlenmiş olup; "Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar." şeklinde ve TBK 73. maddedeki düzenleme ile aynı yönde olacak şekilde düzenlenmiştir. Gerek TBK, gerekse ...da, motorlu araç kazalarında birlikte sorumluların birbirlerine rücu edebilmeleri için öngörülen süre, sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl olarak düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemece, somut olayda tazminatı doğuran kazanın 24/08/2021 tarihinde meydana geldiği, rücu davalarında zamanaşımı ödeme ile başlayacağından ... davacı sigorta şirketinin, kazada cismani zarar gören dava dışı 3. kişiye ödemeyi 25.11.2021 tarihinde yaptığı, icra takibinin yapıldığı 15/09/2022 tarihi ve iş bu davanın açıldığı 14/11/2022 tarihi de dikkate alındığında ve zamanaşımı süresinin geçmediği anlaşılmıştır.
Toplanan delillere göre davacı sigorta şirketinin trafik sigorta poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı aracın damperinin açık olarak sürücüsünün şantiye sahası içerisinde seyri sonucu dava dışı ...Kooperatifi girişinde bulunan tabela ve nizamiye kulübesinde hasar meydana geldiği, hasara ilişkin olarakdavacının 46.920,00-₺ tazminat ödediği bilirkişi tarafından tarafların kusurlu hareketlerinin ve kusur oranlarının belirlendiği, mahkememizce de belirlenen kusur oranlarının oluşa uygun olduğunun değerlendirildiği, dava konusu aracın şantiye sahası içerisinde çalışma esnasında sürücüsünün aracın damperi açık iken meydana gelen kazada kasti ve/veya ağır bir kusuru olmadığınız tespit edildiği davacı sigorta şirketinin dava konusu hadiseye ilişkin ilgili sigorta genel şartları dahilinde rücu şartı oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 600,63TL harcın mahsubu ile fazla alınan 173,03TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
1.600,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 17.900,00TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ... Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/05/2024
...