T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/18 Esas - 2023/10
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/18
KARAR NO: 2023/10
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 06/01/2023
KARAR TARİHİ: 06/01/2023
K.YAZIM TARİHİ : 06/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile müşterisi olan dava dışı ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi arasında gerçekleşen alım-satım işlemin bedeli olan toplam 150.000 TL'lık altı adet çek, keşideci ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili tarafından ...'da teslim alınan çekler şirket merkezi olan Ankara'ya gönderilmek üzere müvekkili adına teslim alan kişi tarafından ... Kargo firmasına ... kargo takip numarası ile kargoya verildiğini, ancak çekler müvekkili şirket merkezine ulaşmadığını, bugüne kadar yapılan araştırmalar sonucu da bulunamadığını, kargo şirketinde kaybolduğu anlaşıldığını, müvekkili lehine keşide edilerek teslim edilen çeklerin;
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait , 0363648 seri numaralı , 11/01/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Sirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363649 seri numaralı,
25/01/2023 tarihli, keşide yeri ..., kesidecisi ... Otomotiv Insaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Sti., olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363650 seri numaralı , 07/02/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic.Ltd. Sti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363651 seri numaralı ,14/02/2023
tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363652 seri numaralı, 21/02/2023
tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...
Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
- ... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363653 seri numaralı, 28/02/2023
tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Sirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli kaybolan çeklerin üçüncü bir kişi tarafından tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, bu durumun hem müvekkilini hem de müşterisi olan çek keşidecisini telafi edilmesi imkansız zarara uğratacağının açık olduğunu, bu nedenle konu çeklerin iptaline, ancak öncelikle çeklerin bankadan tahsilini engellemek için tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesi için işbu davanın taraflarınca açılması zorunluluğunun doğduğunu, davaya konu çeklerden ilkinin tarihinin 11/01/2023 olduğunu, diğerlerinin de vade tarihlerinin çok yakın olması sebebiyle öncelikle tedbir taleplerinin ivedilikle kabulü ile davaya konu çekler hakkında ödeme yasağı (takdiren teminatsız) kararı verilerek ... ... ... Sanayi Şubesi'ne müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, ayrıca çeklerin üçüncü bir kişi tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edilme imkanı her zaman bulunduğundan ve böyle bir ihtimalin gerçekleşmesi halinde ise müvekkilinin tüm haklarının zayi olacağının tartışmasız olduğunu, bu nedenle müvekkilinin çekten doğan haklarının zarar görmemesi için konu çeklerin üçüncü kişi tarafından ibrazı halinde ibraz edecek kişiye karşı da istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verilmesini de talep zorunluluğunun doğduğunu, öncelikle tedbiren (takdiri mahkemeye ait olmak üzere teminatsız olarak) ödeme yasağı kararı verilerek ... ... ... Sanayi Şubesi'ne müzekkere yazılmasına; konu çek/çeklerin üçüncü kişi tarafından ibraz edilmesi halinde istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu Madde 759- ''(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.'' hükmü bulunmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu Madde 651- ''(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda çekler üzerinde hak sahibi olan kişi, çeklerin iptaline karar verilmesini isteyebilir.''
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk Sanayi Ticaret Limited Şirketi lehine,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait , 0363648 seri numaralı , 11/01/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Sirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363649 seri numaralı, 25/01/2023 tarihli, keşide yeri ..., kesidecisi ... Otomotiv Insaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Sti., olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363650 seri numaralı , 07/02/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic.Ltd. Sti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363651 seri numaralı ,14/02/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363652 seri numaralı, 21/02/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli,
-... ... A.Ş. ... Sanayi Şubesi'ne ait 0363653 seri numaralı, 28/02/2023 tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Sirketi, lehtarı ... Otomotiv Aksesuar Kauçuk San. Tic. Ltd. Şti. olan 25.000,00-TL bedelli altı adet çek keşide edildiği, anılan çeklerin kargoda zayii olduğu iddia edilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 02/05/2107 tarih, 2015/15154 Esas, 2017/2562 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere va zayi belge verilmesi istemine ilişkin davalar çekişmesiz yargı işi niteliğinde olup resen araştırma ilkesi hakimdir.
HMK m. 115/1 gereğince Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Çekişmesiz yargıya tabi ve re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu iş bu davada Mahkememizin davacı aynı taleplerle henüz iki gün önce mahkememizin 2023/10 Esas sayılı dava dosyasına 04/01/2023 tarihinde dava açtığı, bu dosyanın incelenmesinde özetle davacının yetkili hamili olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair karar verildiği, ancak hükmün henüz tebliğ aşamasında olduğu ve istinaf yolunun açık olduğu ve davanın derdest olduğu görülmüştür.
HMK m. 114/1-ı ve 115/2 maddeleri gereğince aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olması dava şartı olup mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılmalıdır. davanın daha önceden açılmış ve kesinleşmediği; halen görülmekte olduğu anlaşıldığından dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın HMK.nun 114/1-ı ve 115/2.nci maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek HMK m. 389 gereğince dava şartı gerçekleşmediği ve talebe ilişkin deliller ibraz edilmediğinden ödeme yasağını içeren ihtiyati tedbir isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olduğu anlaşıldığından dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın HMK.nun 114/1-ı ve 115/2.nci maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2- HMK m. 389 gereğince, dava şartı gerçekleşmediği ve talebe ilişkin deliller ibraz edilmediği anlaşılmakla ödeme yasağını içeren İHTİYATİ TEDBİR İSTEMİNİN REDDİNE,
3-Harçlar Kanununa göre karar tarihi itibariyle alınması gereken harçlar peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacının uhdesinde bırakılmasına,
5-HMK'nın 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan delil ve gider avansının kullanılmayarak artan kısmının, kararın kesinleşmesinin ardından davacıya resen İADESİNE,
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/01/2023