T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/269
KARAR NO: 2023/538
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/04/2023
KARAR TARİHİ: 10/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ..., ... ... ve ... sayılı dosyaları üzerinden müvekkili ... aleyhine "kambiyo senetlerine özgü haciz yolu" ile icra takibi başlatıldığını, icra takipleri başlatıldıktan sonra ... alacaklarını, davalıya ... edildiğini, bu sebeple her iki icra dosyasında da alacaklı davalı olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 714/3. Maddesi "Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur." Alacaklı hamil ödememe protestosunu çekmeden ancak ve ancak keşideciye ve avale karşı işlem yapabileceğini, ciranta konumunda bulunan müvekkiline karşı takip başlatması mümkün olmadığını, takibe dayanak bonolar için müvekkiline herhangi bir "ödememe protestosu" keşide edilmediğini, dolayısıyla müvekkilinin söz konusu takip borçlarından sorumlu olması mümkün olmadığını, takibe konu bonolarda ödememe protestosu çekilmemesi sebebiyle, müvekkile karşı, her iki bono için de müracaat hakkı yitirildiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükümleri ve yargıtayın yerleşik içtihatları da tam olarak bunu ifade ettiğini, her ne kadar müvekkil aleyhine başlatılan icra takipleri kesinleşmiş olsa da, bono hamili alacaklı, takip konusu bonoyu süresi içinde keşideciye ödememe protestosu keşide etmeden, bononun cirantaları hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte bulunması mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle davalarının kabulü ile ... ... ve ... esas sayılı icra takiplerinde müvekkilinin borçsuzluğunun tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere davalı/alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile yasal vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'nun borçlu, müvekkili davalının ise ... alacaklısı olduğu dosyada, dava dışı üçüncü kişi ... tarafından .... E. sayılı dosyaları kapsamında kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, müvekkili işbu icra dosyalarına, dava dışı 3. Kişi ...'le akdedilen .... Noterliğinin 10.05.2019 tarihli ve ...yevmiye numaralı ... sözleşmesi ile ... E. sayılı dosyaya, .... Noterliğinin 16.07.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ... sözleşmesiyle ise ... E. sayılı dosyaya ... alacaklısı olarak dahil edildiğini, davalı ve icra dosyası borçlusu ... tarafından takibe itiraz edilmediğinden takip kesinleştiğini, bunun üzerine davacı ... tarafından ... E. sayılı dosyası kapsamında, icra dosyasına ödememe protestosu sunulmaması nedeniyle takibin iptali davası açılmışsa da, bu davada süresi içinde açılmadığından zamanaşımı nedeniyle reddedilmiş ve bu karar kesinleştiğini, davacının ... E. sayılı takip sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti istemiyle 28/12/2021 tarihinde açılmış menfi tespit davası halı hazırda .... esas sayılı dosyasında devam ettiğini, halen derdest olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın derdestlik ve kesin hükme yönelik ilk itirazlarımız uyarınca öncelikle usulden, bu talepleri kabul görmemesi halinde esastan reddine, davacının takip hukukuna ilişkin savunmaları değerlendirecek mahkeme icra hukuk mahkemesi olduğundan davanın görevsizlik nedeniyle reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
-Arabuluculuk tutanağı,
-Davaya konu bono suretleri ve Noter temlikname suretleri,
-... ... esas sayılı dosyası,
-... ... esas sayılı dosyası,
-... sayılı ilamı,
-.... esas sayılı dosyası,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; davacı aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takibe konu bonolara ilişkin olarak alacaklı tarafından bono keşidecisine protesto ihtarnamesi gönderilmediği nedenine dayalı olarak İİK'nın 72/3.maddesi gereğince takipten dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
... ... e sayılı takip dosyası incelendiğinde; 07.08.2017 tarihinde başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte alacaklının ..., borçlularının ..., ....Şti, ... ..Ltd.Şti ve ... olduğu, 01/03/2016 tanzim ve 05/06/2016 ödeme tarihli 500.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak toplam 560,833,33-TL’nin tahsili amacıyla takip yapıldığı, görülmüştür.
Davaya konu birinci bono incelendiğinde; 01/03/2016 tanzim ve 05/06/2016 ödeme tarihli 500.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin "... İnş.San.Tic.Ltd.Şti, aval verenin ..., lehtar-cirantanın ....Şti, ikinci cirantanın ..., hamilin ... olduğu, ....Noterliğinin 16/07/2019 tarih ve ... yevmiye nolu temliknamesi ile... ... e sayılı dosyasındaki 500.000,00-TL alacağın davalı ... A.Ş ye devredildiği görülmüştür.
... ... e sayılı takip dosyası incelendiğinde; 07.08.2017 tarihinde başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte alacaklının ..., borçlularının ..., ....Şti, ....Ltd.Şti, ... ve ... olduğu, 05/03/2017 tanzim ve 05/06/2017 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli senede dayalı olarak toplam 152.603,13-TL’nin tahsili amacıyla takip yapıldığı, görülmüştür.
Davaya konu ikinci bono incelendiğinde; 05/03/2017 tanzim ve 05/06/2017 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecisinin "...Tic.Ltd.Şti, aval verenlerin ... ve ..., lehtar-cirantanın ....Şti, ikinci cirantanın ..., hamilin ... olduğu, ....Noterliğinin /05/2019 tarih ve ...yevmiye nolu temliknamesi ile... ... e sayılı dosyasındaki ve terfik edilen bölünen ... e sayılı toplam 152.603,13-TL alacağın davalı ... A.Ş ye devredildiği görülmüştür.
.... Sayılı ilamı incelendiğinde; davacısının ..., davalılarının ise ... ve ... A.Ş olduğu, davanın konusunun... ... e sayılı takip dosyasında takibe konu bono sebebiyle takipte ödememe protestosu çekilmediğinden müracaat hakkının düştüğüne dair şikayet olduğu, yapılan yargılama sonunda davalı ... yönünden açılan davanın davalının icra dosyasında alacağını 16/07/2019 tarihinde diğer davalıya devrettiğinden icra dosyasında taraf sıfatı kalmadığından husumet yönünden reddine, diğer davalı yönünden açılan davanın ise süre aşımı nedeniyle reddine dair istinaf yolu açık olmak üzere 17/02/2023 tarihinde karar verildiği görülmüştür.
.... esas, sayılı dosyası incelendiğinde; davacısının ..., davalılarının ise ... ve ... A.Ş olduğu davanın konusunun davalılardan ... tarafından icraya konulan 01/03/2016 tanzim, 05/06/2016 vade 500.000,00-TL bononun bedelsizliğine dayalı menfi tespit davası olduğu, yargılamanın halen devam ettiği, görülmüştür.
Yargılama aşamasında davalı vekilince .... esas, sayılı dosyasında davaya konu edilen (01/03/2016 tanzim, 05/06/2016 vade 500.000,00-TL bedelli) bono yönünden derdestlik savunmasında bulunulmuş ise de; Derdestlik itirazının kabul edilebilmesi için aynı davanın aynı mahkemede ya da başka bir mahkemede iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte olması ve birinci dava ile ikinci davanın taraflarının dava sebeplerinin ve dava konularının aynı olması gerekir.
... esas, sayılı dosyasında görülen Menfi tespit davası ile mahkememizde görülen menfi tespit davasının sebepleri farklıdır.
... esas dosyasındaki Menfi tespit davasında davaya konu senedin bedelsizliği iddia edilirken mahkememizde görülen davada takibe konu bonolara ilişkin olarak alacaklı tarafından bono keşidecisine protesto ihtarnamesi gönderilmediği nedenine dayalı menfi tespit sebebine dayanılmıştır. Somut olayda derdestlik itirazının koşulları mevcut olmadığından davalının derdestlik itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Somut olayda; takibe konu edilen bonolarda davalı alacaklı ..., davacı ise ciranta durumundadır. Dava dilekçesi ve dosya kapsamından takibe konu bonoların protesto edilmediği çekişmesizdir. Esasen, bu yönler tarafların da kabulündedir.
Davacı taraf bonoda ciranta sıfatına haizdir.
6102 sayılı TTK'nın 778. maddesi yollaması ile ayın Kanunun 642.maddesinde; bonolarda keşideciye karşı ödememe protestosu keşide etmeden kambiyo senetlerine özgü takip yapılamayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Eldeki davada takibe konu bonolara ilişkin olarak keşidecisine karşı protesto keşide edilmediği, davalı tarafın tacir olduğu, takibe konu ettiği bonoları kabul ederken keşideciye karşı protesto edilip edilmediğinin araştırılmadan mevcut haliyle alacağı ... aldığı ve kabul ettiği, mevcut durumu bilerek bonoları kabul etmiş bulunması karşısında keşidecisine karşı protestosu bulunmayan bonolara dayanılarak davacı cirantaya karşı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılabilmesinin mümkün olmadığı, alacaklının lehtar ve cirantalara karşı müracaat hakkını kaybettiği sonuç ve kanaatine varıldığından, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı alacaklının takip başlatmakta haksız ve kötü niyetli olduğu kanıtlanmadığından kötü niyet tazminatı talebinin ise reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-... ... E sayılı icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasının kabulüne; davacının... ... E sayılı İCRA TAKİBİ NEDENİYLE DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-... ... E sayılı icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasının kabulüne; davacının... ... E sayılı İCRA TAKİBİ NEDENİYLE DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Davacının kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,
4-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 44.401,50 TL harçtan peşin alınan 11.100,38 TL harcın mahsubu ile eksik 33.301,12 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 89.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 11.403,54 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 3.120,00 -TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10.07.2023
Katip ...
¸[e-imzalıdır]
Hakim ...
¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 25,26 TL
Başvurma Harcı 179,90 TL
Peşin Harç11.100,38 TL
Tebligat ve müzekkere 98,00 TL
TOPLAM11.403,54 TL